شفقنارسانه_ یکی از وظیفه خبرنگاران در هر رسانه ای، توجه به ملاحظات اخلاقی و حقوقی در انعکاس یک اخبار بازنشری است. اما به نظر می رسد یک رویه ثابت در رسانه ها تعبیه شده که اظهارات یک مقام مسئول را بدون توجه به تبعات و بار حقوقی و اخلاقی آن منتشر و برجسته می کنند. بیژن نفیسی مدرس دانشگاه در این باره می گوید: اگر هر مسئول و مقامی اظهاراتی را بیان می کند، باید خبرنگاران سراغ کارشناسانی بروند که بر موضوع اشراف دارند و به نوعی خبر را آنالیز و تجزیه و تحلیل کنند. اینکه ما حوزه های تخصصی برای هر رسانه در نظر گرفتیم، در واقع معنا و هدف همین است که اخبار بدون ملاحظه و بار حقوقی و اخلاقی منتشر نشوند و آن را فقط یک بازنشر ساده در نظر نگیریم.
نفیسی با توضیح درباره تناقضی که این روزها خبرنگاران در بازنشر یک خبر گرفتار آن شده اند، به شفقنا می گوید: در انعکاس صحبت های مسئولان در رسانه ها یک مسأله مهم اعتبار منبع خبر است. وقتی یک مقام مسئول نکته ای را می گوید رسانه به استناد آن منبع خبر، خبر را منتشر می کند. متأسفانه این یک روال معمول در همه جای دنیاست و ممکن است اظهارات آن مسئول، صد در صد درست نباشد. یکی از اصولی که در رسانه ها به خبرنگاران گفته می شود صحت و درستی خبر است که در اینجا اعتبار منبع مطرح می شود. به همین خاطر در اینجا گویی تناقضی به وجود می آید و مشکلاتی را برای رسانه ها مطرح می کند.
او بیان می کند: اما نکته ای که اینجا مطرح است اینکه آیا هر اظهاری که توسط مسئولان گفته می شود، باید بدون ارزیابی عینا منتشر شود؟ اینجا دو نقطه نظر است برخی می گویند باید گفته های یک مسئول بدون کم و کاست منتشر شود، چون مسئولیت بر عهده خودش است و رسانه هم بر حسب وظیفه اطلاع رسانی باید آن را برای افکار عمومی نقل کند. اما یک نقطه نظر دیگر به تفسیر و واکاوی آن خبر اشاره می کند. در این مواقع اگر نگاه تخصصی تر به موضوع داشته باشیم، باید نگاه کارشناسی هم در انعکاس صحبت های مقامات داشته باشیم.
این پیشکسوت مطبوعاتی تاکید می کند: در واقع اگر هر مسئول و مقامی اظهاراتی را بیان می کند، باید خبرنگاران سراغ کارشناس هایی بروند که بر موضوع اشراف دارند و به نوعی خبر را آنالیز و تجزیه و تحلیل کنند.
او مثال می زند: به طور مثال در حال حاضر اخبار زیادی درباره عرضه بنزین و قیمت آن منتشر می شود و رسانه ها آن را بازنشر می کنند و یا مسئولی آن را تکذیب می کند اما در واقعیت می بینیم که پمپ بنزین ها چه خبر است. اینجاست که باید نگاه کارشناسی در بازنشر اخبار و صحبت های مسئولان حاکم شود و خبرنگار از کارشناسان انرژی بهره ببرند و با تعدادی از راننده ها مصاحبه بگیرند و به واکاوی اظهارات مقامات بپردازند و خبر را از پوشش اعلامی دربیاورند و به ارزیابی گفته های آن مقام بپردازند که در اینجا می توانیم بگوییم تفسیر فلان خبر و اظهار این است.
نفیسی بیان می کند: با چنین شیوه هایی می توان واقعیت خبری را نسبت به حقیقت خبری منطبق تر کنیم. ما در فلسفه خبری بحثی داریم که وقتی اتفاقی رخ می دهد، یک واقعیت محض رخ داده، آنچه ما درباره آن واقعیت به دست می آوریم، یک حقیقت نسبی است. چون این مساله به توانایی های خبرنگاران بستگی دارد. هر چقدر تلاش کنیم این حقیقت نسبی به آن واقعیت محض، نزدیک تر شود، در اینجا توانسته ایم اطلاع رسانی درست تری انجام دهیم. پس باید از همه امکانات مان استفاده کنیم. رسانهها نباید فقط به بیانیه روابط عمومی ها اکتفا کنند.
نفیسی با اشاره به حساسیت کار خبرنگاران می گوید: اگر با این دید بتوان سراع اخبار و اطلاع رسانی رفت، آنگاه دیگر نمی توان گفت کار اطلاع رسانی و خبرنگاری ساده است. اتفاقا کار سخت و حساسی است و باید بتوانیم با دقت و تخصص یک خبر را منتشر کنیم. اینکه ما حوزه های تخصصی برای هر رسانه در نظر گرفتیم، در واقع معنا و هدف همین است که اخبار بدون ملاحظه و بار حقوقی و اخلاقی منتشر نشوند و آن را فقط یک بازنشر ساده در نظر نگیریم.
او ادامه می دهد: رسانه ها به خاطر بنیه ضعیف اقتصادی و کمبود نیروی انسانی و حرفه ای که دارند، متاسفانه حساسیت ها بر روی اخبار بازنشری کم شده و قطعا مسائل اقتصادی و مالی و محدودیت ها به ویژه در رسانه های چاپی، بر روی جنبه های دیگر اثرگذار خواهد بود و ممکن است ضعف اطلاع رسانی را برای ما ایجاد کند.