شفقنارسانه ـ مدیرعامل اسبق ایرنادرباره جایگاه رسانه در ساختار آمریکا، بیان کرد: رسانهها خطمقدم جریان قدرت هستند. آنها در لوای رسانه، بقیه کارها را انجام میدهند، کودتا میکنند، قرارداد میبندند، اموال را تصاحب میکنند. این واقعیت قدرت در آمریکاست.
محمد خدادی ـ مدیرعامل اسبق ایرنا، معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت دوازدهم و دانشآموخته دکتری مدیریت رسانه دانشگاه تهران ـ در گفتوگو با ایسنا با اشاره به لایههای سهگانه قدرتآفرینی آمریکا شامل تسلط نظامی، اقتصادی پس از جنگ جهانی دوم، پروپاگاندا و پوشش رسانهای و دخالت در امور داخلی کشورها، تأکید کرد که آنچه امروز از تناقضگوییهای ترامپ میبینیم، نه بازتاب شخصیت متزلزل یک رئیسجمهور که برآمدگی چهرهی واقعی و عریان نظام سلطه است.
وی با نقد پوششهای قبلی آمریکا تحت عناوینی مانند حقوق بشر، دموکراسی و احترام به تمامیت ارضی، گفت: امروز رسانهها خطمقدم جریان قدرت آمریکا هستند و عملیات نظامی را برای عملیات رسانهای انجام میدهند تا با تحقیر، تضعیف و تسلیم ذهن مردم را تصرف کنند.
خدادی با اشاره به تغییر فضای رسانهای جهان و غیرقابل سانسور شدن اطلاعات در عصر انسان رسانهها، بر لزوم بازنگری جدی در روشهای رسانهای ایران تأکید کرد و گفت: دوران تبلیغات تمام شده و امروز دنیا، دنیای تبیین، اقناع و فهم موضوع است تا انگیزه مقاومت در برابر زورگویی، تمامیت طلبی، نسلکُشی و … در ذهن مردم تقویت شود.
خدادی در پاسخ به این پرسش ایسنا که با توجه به تنشهای اخیر و حملات نظامی، شاهد روایتهایی از ترامپ هستیم که رویکرد ثابتی ندارد و مدام تغییر جهت میدهد؛ عدهای این رفتار را استفاده ابزاری از رسانه برای پیشبرد جنگ روانی میدانند و برخی نشانه شخصیت متزلزل او؛ تحلیل شما چیست و این رفتار تا چه اندازه کارکرد رسانهای دارد؟ اظهار کرد: آنچه امروز اتفاق میافتد، ریشه در چند مولفه دارد. مولفه اول، قدرتی است که آمریکا بر بستر شرایط جهانی پس از جنگ جهانی دوم به قیمت استفاده از بمب اتم و کشتار مردم پیدا کرد و آن نابرابری را تحمیل کرد. امروز خروجی این قدرت، برخورد با اروپا، آمریکای لاتین و کشورهای آسیایی است؛ یعنی همه چیز به سمت تقابل کشیده شده. این یک وضعیتِ قانون جنگل؛ یعنی من قدرت دارم پس همه باید مطیع و در خدمت منافع من باشند با تسلیم بدون چون و چرا و البته مغایر با همه اصول و قوانین بینالمللی است که عملا دیگر این مدل موضوعیت ندارد.
خدادی ادامه داد: از زمانی که در ژاپن بمب اتم استفاده کردند تا امروز، رفتار آمریکا همواره مغایر حقوق بینالمللی بوده و این رفتار روز به روز شدت گرفته است. در گذشته این رفتارها در پوشش بود، در هالهای از پروپاگاندا اما الان کاملاً عریان شده است. در جنگ غزه، در ماجرای مادورو، گرینلند، خروج از پیمان محیط زیست، در تعرفهها و برخورد با کانادا، این عریانشدگی را میبینید. چهره واقعی آمریکا امروز کاملاً آشکار شده و ادامه این مسیر، حمله به ایران بود و جالب اینجاست همزمان کوبا را هم هدف قرار گرفته و … .
این کارشناس مسائل رسانه تصریح کرد: در گذشته، جنگ عراق به بهانه سلاح اتمی بود که وجود نداشت. ۱۱ سپتامبر و داعش، مولود خود آمریکاییها بود. خود خانم هیلاری کلینتون رسماً گفت ما طالبان را برای مقابله با شوروی سابق ایجاد کردیم، بن لادن را تجهیز کردیم. از بمب اتم تا امروز که این جنگ را در دفاع از اسرائیل و به خاطر منافع اسرائیل به ایران تحمیل کردند.
خدادی در پاسخ به این پرسش که لایه رسانهای و تبلیغاتی قدرت آمریکا چه کارکردی در این مسیر داشته است؟ بیان کرد: مولفه دوم، یک لایه تبلیغاتی، رسانهای و پروپاگاندا بود که آمریکا را به عنوان سمبل حقوق بشر، دموکراسی، قوانین بینالمللی و همه خوبیها معرفی میکرد. در فیلمها همیشه اینها پیروز بودند. رسانههای دنیا در اختیارشان بود تا جایی که به نقطهای رسیدند که علنی عکس شهید حاج قاسم سلیمانی را از اینستاگرام حذف کردند، پرچم رسمی ایران را از توییتر برداشتند و پرچم یک گروه اپوزیسیون را جایگزین کردند. این همان لایه پروپاگاندا بود که الان عریان شده و درخدمت مستقیم اهداف سلطه طلبانه امریکا همراه با قدرت نظامی و کشتار مردم در کشورهای مختلف شده است.
وی ادامه داد: مولفه سوم، ضعیف کردن کشورها و دخالت در امور داخلی آنها در راستای منافع خودشان بود. وامدار کردن کشورها، گروکشی از آنها برای کنترلشان و خرید آدمها. اخیرا یک مقام سابق سازمان سیا اعلام کرد که ما در راهاندازی تظاهرات بر علیه حاکمیت کشورها که همسو با منافع ما نبودند تاکنون در ۱۵۰ کشور موفق به برگزاری تظاهرات مخالفان شدهایم و تا جایی جلو رفتند که کشورهایی که هم پیمانان سنتی آنان بودند مثل انگلیس، آلمان و فرانسه را تحقیر کردند و اصولا منافعی برای آنان قائل نشدند. تحولات بسیاری در این مدت رخ داد مانند بحث گرینلند، ماجرای اوکراین و حتی لغو قرارداد فرانسه با استرالیا برای ساخت زیردریایی؛ امریکا استرالیا را مجبور کرد قراردادش با فرانسه را لغو و در مقابل با امریکا قرارداد ببندد و موارد بسیار دیگر مانند بحران لبنان و جنگ علیه ایران.
آنچه از ترامپ میبینیم، واقعیت عریان آمریکاست
خدادی در پاسخ به این پرسش که آیا آنچه از تناقضگوییهای ترامپ میبینیم، بازتاب شخصیت اوست یا واقعیتی فراتر از یک فرد؟ اظهار کرد: در چنین محیطی، آنچه از ترامپ میبینیم، واقعیت عریان آمریکاست. قبلاً این واقعیت در پوشش بود مانند مشارکت، همکاری، حقوق بشر، دموکراسی، احترام به تمامیت ارضی کشورها، منافع متقابل و درک متقابل و… و. کلیدواژههایی بود که در ادبیات دیپلماتیک استفاده میشد. حتی در دورهای توانستیم برجام را با همین پوششها امضا کنیم اما الان رسیده به انتهای قضیه و آنچه که از ترامپ میبینیم واقعیت آمریکاست .
اینکه فکر کنیم شخص ترامپ یک استثناست یا شخصیتی متزلزل دارد، درک درستی از واقعیت نیست
مدیرعامل اسبق ایرنا تأکید کرد: اینکه ما فکر کنیم شخص ترامپ یک استثناست یا شخصیتی متزلزل دارد، درک درستی از واقعیت نیست. ترامپ منتخب قدرت اکثریتی است که امروز حاکم بر امریکاست و سیاستهایش را تنظیم و اجرا میکند و به نقطهای رسیده که تمام آن پوششها را کنار گذاشته و عریان شده. اینکه فکر کنیم شخص ترامپ یک نفر در آمریکاست و این ادبیات، ادبیات یک نفری است که آمده، نه؛ این یک جریانی است که قدرت را در دست دارد. اتفاقا آمریکا کشور نهادگرایی است نخبگانی بسیار دارد که الان مخالف سیاستهای ترامپ هستند اما در عمل قدرتی ندارند. درحالی که جریان حاکم به رهبری ترامپ انواع و اقسام ابزارها را دارد، وقتی اکثریت کنگره روشهای ترامپ را میپذیرد، نشان میدهد واقعیت آمریکایی این است؛ یک جریان یکسویه قدرت که هیچ قاعده، اصل و مبنایی برایش مهم نیست و الان به انتهای خط رسیده است. امریکایی که از بمب اتم برای کشتار صدها هزار نفر در چند دهه قبل برای برتری طلبی استفاده کرده کشتار دانش آموزان و کودکان، حمله به بیمارستان و نسل کشی و … برایش مهم نیست. این را نباید اشتباه کرد و جریان، کاملا یک جریان قدرت مخرب برای سود حداکثری بدون هیچ واهمهای از هیچ نوع اصولی است. شورای امنیت معنا ندارد، سازمان ملل موضوعیت ندارد، کسی نمیتواند جلویش را بگیرد. این واقعیت قضیه است. برای همین حرفهای ضد و نقیضی که ترامپ میزند، واقعیت آمریکاست، نه اینکه یک نفر اینطوری است. اتفاقاً این ادبیات، وثوق حاکمیت در آمریکاست؛ این ادبیات پذیرفته شده، پسندیده شده و مورد حمایت قرار گرفته. با همه همین کار را میکنند حتی با مردم خود. مگر ندیدید با مهاجرین چه کردند. تکرار میکنم این همان ادبیاتی است که ۶۰ سال گذشته با بمب اتم انجام دادند.
رسانهها خطمقدم جنگ روانی آمریکا هستند
خدادی در پاسخ به این پرسش که ترامپ چگونه از رسانهها به عنوان ابزاری برای پیشبرد جنگ استفاده میکند و کارکرد تناقضگوییهای رسانهای در جنگ روانی چیست؟ اظهار کرد: تمام تلاش آنها این بوده که چند کار را در رسانه انجام دهند. کار اول، القا و اقناع است. القا کنند که ما حق هستیم و بقیه باطل، ما مشروعیم و بقیه نامشروع، حرفهایی که میزنیم واقعیت دارد و بقیه دروغ میگویند. مثلاً این ادعا که ایران چند سال است دارد میگوید میخواهد بمب اتم بسازد. اسرائیل بمب اتم دارد، اما آنها القا میکنند که ایران نباید داشته باشد. این جریان، ادعایی است که به روشهای مختلف القا میشود و هدف آن هم مشخص است تحقیر، تضعیف و تسلیم مردم؛ این که خودشان با دست خودشان برتری امریکا را بپذیرند و به امریکا کمک کنند که منافعش تامین شود. باید تشکر هم کنند و این القا با ایجاد ترس در مردم و باور ناتوانی در مقابل قدرت امریکا ممکن است؛ همانگونه که با کشورهای عربی انجام داده اند.
خدادی افزود: در مورد دموکراسی و حقوق بشر، شما الان در اسرائیل ببینید چه خبر است. در کشورهای اروپایی چهکسی میتواند بر علیه اسرائیل یادداشت بنویسد؟ چند نفر زندانی شدهاند؟ کشور ما را سمبل سانسور میدانند اما اسرائیل چه وضعی دارد؟ ما تعداد کشتهها و مجروحانمان معلوم است خبرنگار سیانان میآید و فیلم میگیرد. آنجا چه خبر است؟! رسماً در جنگ خلیج فارس آمریکا به سیانان دستور سانسور داد. نکته جالب اینجاست که رسانه های بین المللی رسما خبر سانسور آمار تلفات و نتایج حملات ایران به اسرائیل را منتشر کردهاند.
مدل رسانهای آنها این است که عملیات نظامی را برای عملیات رسانه انجام میدهند تا ذهن مردم را تصرف کنند
وی تأکید کرد: مدل رسانهای آنها این است که اصلاً عملیات نظامی را برای عملیات رسانه انجام میدهند تا ذهن مردم را تصرف کنند. چون تا الان هم با ذهن مردم، کالاهایشان را فروختند، کودتا کردند و مشروعیتسازی کردند. قدرت اصلی آنها، قدرت رسانه است. تمام عملیاتی که میکنند پشتوانهاش القا احساس تغییر ذهنیت مردم است. همه رفتارهای غیرانسانی به وسیله رسانه وارونه جلوه داده میشود. چیزی که تا الان بوده به وسیله انواع و اقسام ابزارهای رسانهای پیش رفتند. به گونهای که گویی آمریکا سمبل عدالت است و نابرابری و فقر در آن وجود ندارد. چیزی به نام مافیا و فساد وجود ندارد. پس ماجرای اپستین و ویکیلیکس چه بود و تا دلتان بخواهد مثال وجود دارد و هر کسی هم که با آنها باشد مورد حمایت همه جانبه قرار میگیرد.
خدادی درباره جایگاه رسانه در ساختار آمریکا، بیان کرد: رسانهها خطمقدم جریان قدرت هستند. آنها در لوای رسانه، بقیه کارها را انجام میدهند، کودتا میکنند، قرارداد میبندند، اموال را تصاحب میکنند. این واقعیت قدرت در آمریکاست.
سانسور دیگر کارآمد نیست
خدادی با تاکید بر اینکه امروز دیگر سانسور در رسانه کارآمد نیست، اظهار کرد: روشها مشخص است. آنها تمام تلاششان را میکنند چون فضای اطلاعرسانی دنیای امروز با گذشته فرق کرده. انسان رسانهها ظهور کرده و کاربرد رسانه با سانسور حل نمیشود. امروز رسانه دیگر قابل سانسور نیست.
وی افزود: اسرائیلیها در گذشته در غزه جنایت کردند اما چرا این بار این همه صدا بلند شد؟ دلیلش این است که ساختار رسانه تغییر کرده است. شما ببینید در مورد تقویت جریان اپوزیسیون سلطنتطلب ایران در خارج از کشور، چه کردند. در کجای دنیا یک کشور پایتختش را در اختیار اپوزیسیون یک کشور دیگر میگذارد که راهپیمایی کنند و بعد پلیس، جمعیت ۲۰ هزار نفر را ۱۵۰ هزار نفر اعلام میکند و مورد پوشش گسترده، پرحجم و پرتکرار توسط همه رسانه های بین المللی قرار می گیرد تازه راستی آزمایی هم نمی شود که این جمعیت از کجا معلوم ایرانی باشند دوم اینکه سفارشی نباشند و … .
در مقابل پوشش رسانه ای از تجمع مردم در این ۳۰ روز را در رسانه های بین المللی ببنید کاملا سانسور در بالاترین میزان ممکن است و جالب تر آنکه همان روش های رسانه های غربی همچنان درحال تکرار است. دست قدرتمند امریکا و ضعف ایران در حملات یعنی ضریب دادن به موفقیت امریکا و درمقابل ناتوانی ایران اگرچه به دلیل استمرار اثبات توانایی ایران و قدرت تخریبی موشکها، انسان رسانهها به کمک مردم ایران آمدند و با تولید تصویر و نشر آن مانع از سانسور حداکثری تصاویر تخریبی موشکهای ایران شدند و به همین دلیل رسانههای غربی به اجبار در حداقل اقدام به نشر اخبار توان نظامی، تجمع مردمی، یکپارچگی و وحدت در حاکمیت و مردم شدند.