شفقنا رسانه- کارگاه آموزشی «هوش مصنوعی در رسانه» در محل انجمن صنفی روزنامهنگاران تهران برگزار شد. در این کارگاه، صادق روحانی پژوهشگر حوزه فناوری و مدرس کارگاه آموزشی «هوش مصنوعی در رسانه» به بررسی جایگاه هوش مصنوعی در فرآیندهای تولید محتوا و حرفه روزنامهنگاری پرداخت.
به گزارش شفقنا رسانه، روحانی ضمن تشریح مفاهیم پایه و سیر تحول مدلهای زبانی، به معرفی نسل جدید ابزارهای تولید محتوا پرداخت که امروزه در اتود متون خبری، طراحی تیتر، ساخت لیدهای اولیه و ایدهپردازی سریع قابل استفادهاند.
وی تاکید کرد که اتکا به خروجی خام هوش مصنوعی بدون نظارت انسانی میتواند به خطاهای ساختاری و تحریف دادهها منجر شود و نقش خبرنگار همچنان در مرحله قضاوت، پالایش، تصمیمگیری و سردبیری تعیینکننده است.
این پژوهشگر حوزه فناوری در ادامه به موضوع راستیآزمایی (Fact Checking) اشاره کرد و فرایند «اعتبارسنجی دادهمحور» با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی را یکی از مهمترین ظرفیتهای این فناوری دانست. همچنین عنوان کرد که مدلهای هوش مصنوعی میتواند در تشخیص الگوهای تکرارشونده، ردگیری روایتهای جعلی و تقاطعگیری منابع آنلاین سرعت بالاتری نسبت به روشهای کلاسیک فراهم کند.
روحانی بخش مهم دیگری از سخنانش را به «جستوجوی پیشرفته» اختصاص داد و توضیح داد که ارزش واقعی هوش مصنوعی زمانی آزاد میشود که خبرنگار بتواند درخواست خود را نه به شکل یک جمله کلی، بلکه به صورت یک «پرسش دقیق» و قابل پردازش تعریف کند.
وی در ادامه عنوان کرد: اگر خبرنگار فقط یک پرسش عمومی وارد کند، خروجی مدلهای هوش مصنوعی غالباً تکراری و سطحی خواهد بود؛ اما وقتی کلیدواژهها، بازه تاریخی، نوع منبع، ژانر متن و مخاطب هدف تعریف شود، خروجی مدل تبدیل به مواد خام حرفهای برای نگارش گزارش تحلیلی میشود.
روحانی همچنین به معرفی ابزارهای نوین مانند اگزا سرچ (EXA Search) پرداخت و گفت این ابزارها «موتور جستوجوی آگاه به مدل زبانی» هستند؛ یعنی نه تنها لینکهای وب را نمایش میدهند بلکه متن پشت لینک را نیز میخوانند، تطبیق معنایی انجام میدهند و نتیجه را مانند یک نمایه طبقهبندی شده بازمیگردانند.
این فعال حوزه فناوری افزود که این سازوکار دو مزیت کلیدی برای روزنامهنگاران ایجاد میکند: کشف منابع اولیه که در موتورهای معمولی پنهان میمانند و دسترسی به «متنهای پیدا نشدنی» مانند گزارشهای PDF، پژوهشها و صفحات بدون سئو را معرفی میکند.
به گفته صادق روحانی، خبرنگاران باید دو مهارت اصلی را درباره هوش مصنوعی درونیسازی کنند:
• توانایی نوشتن درخواست ساختاریافته (Prompt)
• توانایی تشخیص «منبع قابل استناد (Citable Source)
روحانی تاکید کرد که هوش مصنوعی در حوزه نگارش، نقش شتابدهنده را دارد نه نویسنده؛ بنابراین بهترین استفاده از مدلهای زبانی در مرحله اسکلتسازی مقاله، طرح اولیه استدلال و آرایش ادبیات صورت میگیرد، اما متن نهایی باید توسط خود روزنامهنگار نوشته شود.
وی تاکید کرد که «روزنامهنگار آینده» کسی است که جستوجو را در سطح «پرسش دقیق، ساختاری و مسئلهمحور» میفهمد؛ نه صرفاً در سطح واژهها، و میداند چگونه یک سوال درست میتواند مسیر کشف واقعیت را تغییر دهد.
روحانی در پایان، به ملاحظات اخلاقی و مسئولیت حرفهای در استفاده از هوش مصنوعی اشاره کرد و بر ضرورت شفافسازی منشا محتوا و اعلام مرز میان «کمک ماشین» و «تولید انسانی» تاکید کرد. روحانی استفاده بدون شناسنامه از تولیدات مدلهای زبانی را تهدیدی برای اعتماد عمومی دانست و گفت معیار سنجش ارزش فناوری در رسانه، «حل مساله انسانی» و «افزایش دقت» است نه صرفاً «متنسازی خودکار».
@tehran_association_journalists