شفقنا رسانه_ طی هفته های اخیر که قیمت ارز و طلا درحال رکورد زدن هست، برخی مقامات و مسئولان، رسانه ها و خبرنگاران را به حفظ آرامش و دامن نزدن به جو روانی موجود در بازار و مصلحت اندیشی برای شرایط کشور توصیه می کردند. البته که این اندرز در جایگاه خود موثر خواهد بود، اما آیا وضعیت فعلی ربطی به جو روانی یا فضاسازی رسانه ای دارد؟ مجید رضاییان استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه ژورنالیسم معتقد است: آنچه در اینجا برای روزنامه نگاران در اولویت است،اینکه باید سراغ عناصر داینامیک یعنی«چرایی» و «چگونگی» بروند. وقتی قیمت ارز بالا می رود و به نوعی جامعه دچار شوک می شود، امکان دارد در این حالت دولت توضیحاتی داشته باشد، وظیفه نهادهای رسمی این است که ابتدا شفاف سازی کنند و بعد پاسخگو باشند، اما کار رسانه توجه به عناصر داینامیک است.
مجید رضاییان استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه ژورنالیسم با توضیح درباره عملکرد روزنامه نگاران حرفه ای در حوزه تحولات ارزی به شفقنا رسانه می گوید: هر گاه در جامعه اتفاقی می افتد می گوییم فضاسازی رخ داده است، در حالیکه باید متوجه واقعیت امر هم باشیم. ما در روزنامه نگاری مولفه ای به نام «واقع گرایی» به معنای عینیت داریم. همین عینیت را می توان در حوزه اقتصادی هم دید. یعنی تحولات و نوسانات ارز را مردم به وضوح مشاهده می کنند. در این وضعیت روزنامه نگار چه کار باید کند؟ آیا باید به مردم بگوید مواظب فضاسازی ها باشد یا اینکه درباره سرمایه هایتان تصمیم خطا نگیرید؟
این نویسنده کتاب«شیوه روزنامه نگاری» با اشاره به اینکه جامعه ایران مستثنی از اتفاق و حوادث گوناگون نیست، ادامه می دهد: آنچه در اینجا برای روزنامه نگاران در اولویت است،اینکه باید سراغ عناصر داینامیک یعنی«چرایی» و «چگونگی» بروند. وقتی قیمت ارز بالا می رود و به نوعی جامعه دچار شوک می شود، امکان دارد در این حالت دولت توضیحاتی داشته باشد، وظیفه نهادهای رسمی در این وضعیت این است که ابتدا شفاف سازی کنند و بعد پاسخگو باشند، اما کار رسانه توجه به عناصر داینامیک است.
این استاد دانشگاه بیان می کند: تا زمانیکه این مساله در امر اطلاع رسانی در کشور حل نشود، صحبت از حرف های تکراری و ملال آور که«مراقب فضاسازی باشید» و…فایده ای ندارد و به تدریج ارزش خود را از دست داده است. وقتی شهروندان در جامعه متوجه بالا و پایین قیمت دلار می شوند، نیازی به رسانه ای خاص ندارند و از طریق همان گوشی های هوشمند همگی متوجه این خبر و قیمت گذاری ها خواهند شد، اما رسانه حرفه ای باید دنبال چرایی و چگونی این تحولات و نوسانات برود که جواب این سوالات هم در کانال های خبری اطلاع رسانی نمی شود و این یک امر جهانی است و تنها مربوط به کشور ما نیست.
این نویسنده کتاب«تیتر نویسی در وب» توضیح می دهد: با توجه اینکه دنیا به سمت هوش مصنوعی و ساخترباتیک می رود، انتشار و مطلع شدن از قیمت ها کار سختی نیست و رسانه حرفه ای باید دنبال پاسخ برای سوالات گسترده مخاطبان برود که در این صورت مخاطب چشم اندازی پیدا می کند و به آرامش می رسد، حتی نهادهای اقتصادی رسمی هم آرامش لازم را پیدا می کنند و در این صورت ارتباط بین نهادهای رسمی و حاکمیت با مردم دچار گسست نمی شود.
رضاییان در پایان تاکید می کند: ابهامات ذهن مخاطب نکته بسیار مهمی است که رسانه ها باید آن را دنبال کنند، امروزه دنیا به ما روزنامه نگاران تاکید می کند که ابهامات ذهن مخاطب را پاسخ دهید، رسانه باید دنبال اطلاعات تکمیلی برود و آن را تعقیب کند و این همان امری است که به رسانه ها در دنیا اعتبار و هویت می دهد و این نوع رسانه ها محل رجوع مخاطب اند و در این حالت است که باور مخاطب به رسانه های حرفه ای شکل می گیرد.