شفقنا رسانه- این روزها اخبار جنگ و تحولات منطقه در صدر اخبار قرار دارد و طبیعتا رسانه بنا به رسالتی که دارد مشغول انتشار تصاویر و اخبار مربوط به جنگ است. اما آنچه در این میان مهم به نظر می رسد دریافت این دسته از اخبار توسط مخاطبانی به نام کودکان است که حتما باید پروتکل های خاصی را برای محافظت از آنها در برابر این اخبار در نظر بگیریم. یک کارشناس حوزه رسانه می گوید: چون کودکان تفکر منطقی شان فعال نیست هر چیزی را به شکل اغراق شده و نگران کننده برداشت می کنند که اخبار جنگ هم مستثنی از این مساله نیست و همین موضوع می تواند بر روی تمرکز، آموزش و تحصیل تاثیر گذار باشد و می تواند منجر به کابوس دیدن کودکان شود.
مریم محبی کارشناس سواد رسانه ای درباره تاثیر اخبار جنگ بر سلامت کودکان به شفقنا رسانه می گوید: اخبار جنگ قطعا تاثیرات زیادی بر روان کودکان می گذارد. تصاویر خشونت آمیز و مضطرب کننده و همه این موارد، می تواند باعث اتفاقات زیادی برای کودکان شود که مهمترین آن ایجاد اضطراب و ناامنی است و همچنین این حس ناامنی را هم درباره اطرافیان و خانواده هم به وجود می آید. به ویژه چون کودکان تفکر منطقی شان فعال نیست هر چیزی را به شکل اغراق شده و نگران کننده برداشت می کنند و همین موضوع می تواند بر روی تمرکز، آموزش و تحصیل تاثیر گذار باشد و می تواند منجر به کابوس دیدن کودکان شود.
او ادامه می دهد: برخی کودکان به جای اینکه واکنش های شخصی داشته باشند ممکن است رفتارهای پرخاشگرانه با بقیه داشته باشند. نتیجه این اضطراب و استرس و صحبت کردن مدام درباره جنگ و ناامنی، ممکن است به کودک حس درماندگی و ناتوانی به آنها بدهدو احساس بی اعتمادی به اطرافیان داشته باشند.
محبی تاکید می کند: اینکه بگوییم درباره ظلم و ظالم به صورت کلی با کودک صحبت نشود، هم اشتباه است و باید در اینجا به گروه سنی کودک بسیار توجه شود. ما برای کودکان زیر ۶ سال توصیه نمی کنیم در این موارد صحبت شود، چرا که ذهنشان درک و قابلیت برداشت این پیچیدگی ها را ندارد. یعنی توان تحلیل جنگ و مفاهیم ظلم و مظلوم را ندارد. ما زمانیکه با کودک زیر ۶ سال صحبت می کنیم، اگر در متن ماجراست، می توانیم تا جایی که ممکن است این کودک را آرام کنیم و حواسش را پرت کنیم.
این کارشناس با اشاره به برخورد با دیگر گروه سنی توضیح می دهد: اما گروه سنی ۷ تا ۱۱ سال ممکن است در مدرسه از هم کلاسی و دوستان و رسانه، اخبار جنگ را دریافت کرده باشد، توضیحات برای این گروه باید بسیار ساده باشد و نباید پنهان کرد. باید اول ببینیم فرزند ما چه چیزی را شنیده است و بعد مفاهیمی چون ظلم و حق طلبی را با مثال ملموس تعریف می کنیم. اما تعریف مفاهیم شهادت را نباید به این گروه سنی بگوییم و شهادت با مرگ برایشان برابر است و می توان در این گروه سنی اتفاقا درباره بعد مقابل جنگ یعنی همان صلح ، دوستی و راهکارهای مسالمت آمیز و امن صحبت کنیم. درباره جنگ هم به صورت کلی وساده شرح می دهیم و اگر چیزی شنیده بخواهیم با ما صحبت کنند.
محبی ادامه می دهد: گروه سنی ۱۰ تا ۱۳سال درک پیچیده تری از اتفاقات دارند . ذهن فعال تری دارند و درباره اینکه چرا این جنگ ها و چطور اتفاق می افتد، می توان صحبت کرد. ولی بر این نکته هم تاکید کنیم که رسانه ها بخش پر استرس و منفی اتفاقات را پوشش می دهند و دنیا تا این حد ترسناک نیست و آدم های خوب در دنیا زیاد هستند. در ۱۴ سال به بالا، تفکر منطقی بچه ها در حال شکل گیری است و مفهوم صلح و عدالت و اینکه باید مسئولیت اجتماعی و کنشگری داشته باشیم، را کاملا درک می کنند. در این بازه سنی می توان با فرزند وارد گفتگو شد و اگر احساس ناامنی و عجز به بچه دست داده است می توان ضمن صحبت با فرزند به او کمک کرد و به حس کنشگری اش فضا بدهیم و او را در گفتگوها مشارکت دهیم.
او در پایان به چندین راهکار اشاره می کند و می گوید: به عنوان والد اول باید آرامش خود را حفظ کنیم، حتی اگر مهارت های مواجه با بحران را بلد نباشیم، باید خود را کنترل کنیم. به ویژه اگر سن کودک پایین باشد این کنترل گری باید بیشتر باشد. هیجانات خود را مدیریت کنیم و فضا را به سمت آرامش ببریم.الگوی خوبی برای کودکان باشیم.هر چقدر ما نگران و مضطرب باشیم، کودک ما هم به همین اندازه نگران و مضطرب می شود و ممکن است کلام ما را دریافت نکند.
محبی تاکید می کند: مدیریت بر روی هیجانات و احساسات داشته باشیم اگر کودک احساساتی دارد اجازه دهیم درباره اش صحبت کند و احساستش را سرکوب نکنیم و تا جای ممکن متناسب با سن کودک اطلاعات مختصر و ساده به او بدهیم از توضیحات و اطلاعات زیاد که باعث ایجاد اضطراب و ناامنی و نگرانی می شود، اجتناب کنیم.اگر کودک در معرض استرس شدید است، خودمراقبتی را به او یاد دهیم، تکنیک های آرامش بخشی و تصویر سازی و نقاشی کشیدن می تواند راهکارهای خوبی باشد . از بچه ها حمایت کنیم و در این گونه موارد تعامل کردن با کودک بسیار اثر گذار است. اگر جز کادر مدارس هستیم، ضرورتی ندارد با بچه ها یکسان برخورد شود و همه آنها را جمع کنیم درباره جنگ و وقایع مربوط به آن صحبت کنیم، اتفاقا موجب استرس زیاد می شود، با آرامش و به اندازه سن شان و بیشتر با آنها همدلی کنیم.