۲۶۴
شفقنا رسانه_تکنولوژی 5Gنسل پنجم تلفن همراه میباشد که با توجه به قابلیتهای تکنولوژیها و متدهای اجرایی جدید، امکان ارائه پهنای باند بسیار بالا،کاهش تاخیر ارتباطات، دستیابی به سرعت بالاتر، ظرفیت بیشتر و پتانسیل پشتیبانی از ویژگیها و خدمات جدیدرا فراهم مینماید که کاربران قبل از پیدایش این فناوری، هرگز آنها را تجربه نکرده اند.
به گزارش روزنامه آفتاب یزد، همزیستی این فناوری با فناوریهای نسل قبلی و تداوم ارائه سرویسهای فعلی (مربوط به نسلهای قبلی) و ارائه برنامههای کاربردی و خدمات جدید (نظیر IOTدر مقیاس صنعتی ، خودروهای هوشمند و خودران و…)، مورد انتظار کاربران است که به صورت کلان در سه حوزه «سرویسها و خدمات نیازمند به پهنای باند بسیار زیاد، کاربردهای حساس به تاخیر و اتصالات انبوه»تقسیمبندی میشود. بر این اساس میتوان پیشبینی نمود که گستردگی خدمات مورد انتظار کاربران به صورت حداقلی در حوزههای زیر است:
•افزایش بهره وری خدمات مورد نیاز جامعه (نظیر کمک به افراد معلول و همچنین پزشکی از راه دور)
•توسعه کاربردهای صنعتی (نظیر پردازشهای اتوماتیک و هوشمند، آنالیز دادهها و…)
•منفعتهای اقتصادی (افزایش درآمد، ایجاد شغلهای جدید و…)
عوامل مختلفی وجود دارد که به عنوان محرکهای اصلی توسعه فناوری 5Gمطرح است. بارزترین آنها اولاً ناشی از «رشد چشمگیر میزان ترافیک» و ثانیاً ناشی از «بلوغ تکنولوژیهای مکمل» میباشد.
«افزایش تعداد کاربران و رشد میزان ترافیک ناشی از تعدد دستگاههای متصل»، «افزایش تعداد دستگاههای متصل به اینترنت؛ دستگاههای منتصب به مشترکین (نظیر SmartMeterها و SmartWatchها و…) و همچنین دستگاههای صنعتی(نظیر سنسورها و…)» و «تعدد تجهیزات مورد استفاده در صنعت»، سه عامل اصلی رشد چشمگیر ترافیک در شبکهها میباشد.
بلوغ تکنولوژیهای MIMO، Beam Forming، NOMA، Smal- Cell، MobileEdgeComputing و استفاده از NVFو SDN، کاربردهای لایههای مختلف این فناوری در حوزههای «زیرساخت، شبکه و سرویس» را توسعه داده است.
محوریت پیادهسازی و ارائه سرویسها و خدمات در بخش Core این فناوری بر اساس استفاده حداکثری از قابلیتهای نرم افزاری بوده و وابستگی تکنولوژی به سخت افزارهای خاص و منحصر به سازندگان مشخص کمتر میباشد. توسعه بخش رادیویی کاربردهای این فناوری بایستی به صورت توام در حوزه «افزایش ظرفیت تحت پوشش (Capacity)،
افزایش دسترس پذیری و محدوده تحت پوشش(Coverage)» صورت پذیرد که تحقق آنها به ترتیب مستلزم بکارگیری همزمان فرکانسهای پایین نظیر طیف فرکانسی ۷۰۰- ۸۰۰ MHzو همچنین فرکانسهای بالاتر است(نظیر طیف فرکانسی کمتر از 6GHz و همچنین محدوده فرکانسی بین 24GHz تا ۱۰۰ GHz).
>مزایای فناوری 5G برای کشور ایران چیست؟
جهت بررسی مزایا و دستاوردهای فناوری 5G برای کشور ایران، ابعاد مختلف زیر را بایستی مد نظر داشت:
•ایجاد ظرفیت انتقال تکنولوژیهای نوین به کشور با رویکرد «انتخاب، انطباق، انتقال و جذب»
•تغییرات اجرایی و المانهای محوری این فناوری و تحولات بازیگری آن نسبت به نسلهای قبلی
•توانمندی، تجارب و قابلیتهای نخبگان، فرهیختگان و جوانان ایرانی؛ به عنوان مزیت رقابتی در حوزه توسعه نرم افزار و پلتفرم ها
•خدمات ذاتی فناوری و پیامدهای تحولات چشمگیر در صنعت و کاهش شکاف دیجیتالی
بلوغ فعالیتهای علمی- پژوهشی جوانان ایرانی در عرصه بعضی فناوریها و تکنولوژیهای مکمل این فناوری (نظیر سطح نخبگانی و علمی ایران در حوزه هوش مصنوعی) در سطح بالایی میباشد و با توجه به پیشرفتهای انجام شده در حوزه «علم داده و هوش مصنوعی»،
دانش آموختگان ایرانی از منظر تولید علم این حوزهها در بین کشورهای برتر دنیا قرار دارند و تحصیلکردههای زیادی را نیز در این حوزهها داریم. اما
به دلایل مختلف (از جمله وابستگی فناوریهای قبلی به تکنولوژیهای خاص و یا تجهیزات و تکنولوژیهای انحصاری منحصر)، در حال حاضر سهم کشورمان درخصوص تبدیل علم به صنعت (در حوزههای یاد شده) با سهم ما از تولید علم در این حوزه ها، برابری نمیکند.خوشبختانه محوریت پیادهسازی و ارائه سرویسها و خدمات در بخش Core این فناوری بر اساس استفاده حداکثری از قابلیتهای نرم افزاری بوده و وابستگی آن به سخت افزارهای خاص و منحصر به سازندگان مشخص، کمتر و اهمیت بخش نرم افزاری زیست بوم این فناوری بیشتر و پر رنگتر میباشد که خوشبختانه کسب و کارهای حوزه ICT کشور، تجربه موفقی در ارائه خدمات این بخش دارند. نظر به این که معماری این فناوری Flatبوده و خدمات به صورت سرویس گرا ارائه میشود لذا با توجه به محوریت توسعه «فکرافزاری»آن، فرصت مناسبی برای بومیسازی زیست بوم فناوری و استفاده از محصولات و توان داخلی ایجاد خواهد شد.با توجه به توسعه دهندگان بسیار زبده نرم افزار و پلتفرم در کشور و همچنین قرابت فناوری 5Gو تکنولوژی هوش مصنوعی با یکدیگر، قابل پیشبینی است که فرصتها و مزیتهای رقابتی مناسبی جهت ارتقاء سهم صنعتی این حوزهها (متناسب با سهم علمی آن ها) و همچنین « فرصت توسعه فرصتهای شغلی، در داخل و خارج کشور»، ایجاد و امکان جذب موثر آن توسط جوانان تحصیلکرده فراهم خواهد شد. بلوغ تکنولوژیهای MIMO، Beam Forming، NOMA، Smal- Cell، MobileEdgeComputing و استفاده از NVF و SDN، کاربردهای لایههای مختلف این فناوری در حوزههای «زیرساخت، شبکه و سرویس» را توسعه داده و با ارائه قابلیتهای شاخص در عرصه سرویسهای نیازمند به پهن باند ( eMBB)، سرویسهای حساس به تاخیر ( ULLC) و امکان ایجاد ارتباطات زیاد بین تجهیزات ( mMTC)، مزایای زیادی را برای کاربران به همراه خواهد داشت که بعضاً عبارتند از:
•شکلدهی شهر هوشمند و استفاده از ظرفیت اینترنت اشیا
•مدیریت مصرف انرژی و توسعه کشاورزی هوشمند با محوریت کنترل و بهینهسازی مصرف آب
•کنترل برخط و بلادرنگ علائم حیاتی در افراد سالمند و نیازمند مراقبتهای ویژه و انجام جراحی از راه دور
•استفاده ار سنسورهای هوشمند جهت کنترل برخط آلودگی هوا
•افزایش بهرهوری واحدهای صنعتی با استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی
•استفاده از ظرفیت واقعیت مجازی و هوش مصنوعی برای کنترل ترافیک
•پخش برخط ویدئو با کیفیت بالا از طریق تلویریونهای تعاملی
•پیادهسازی بازی با کیفیت بالا و با تاخیر کم
>افتتاح پایلوت 5G کشور با چه ظرفیتهایی انجام خواهد شد؟
«اهداف مورد نظر»، «پتانسیلها و محدودیت موجود» و «رویکردها و رویههای اجرایی»، به عنوان فاکتورهای اساسی ساماندهی و اجرای هر فعالیت و احصاء نتایج میباشد که میتوان از آنها بهعنوان ظرفیتهای مختلف و متاثر یاد کرد. با توجه به این که «ایجاد بستر لازم جهت
نقش آفرینی کلیه ذی نفعان مرتبط با فناوری 5G و همچنین تست، آنالیز و بررسی موضوعات فنی- لجستیک- پژوهشی- مارکتینگ- حقوقی- سیاسی، نیازهای حوزه سلامت و نیازسنجی کاربست ها»، به عنوان اهداف کلان پیادهسازی و اجرای پایلوت فناوری 5Gمی باشد لذا بر این اساس میتوان ظرفیتهای موثر در این موضوع را در قالب سرفصلهای زیر لیست نمود:
•ظرفیتهای فنی- تجهیزاتی
•ذینفعان، کنشگران و بازیگران
•محدویتها و موضوعات غیر فنی
با توجه به این که همکاری Vendorهای پیشرو نقش مهمی در
برنامه ریزی نقش آفرینی حداکثری کسب و کارهای مرتبط و دانش آموختگان جوان کشور در زیست بوم این فناوری دارد لذا تاثیر عوامل و روابط سیاسی حاکم و تحریمها در تامین تجهیزات و ورود تکنولوژی قابل چشم پوشی نمیباشد و یقیناً محدودیتهایی را در خصوص میزان، گستردگی و نوع همکاریها داشته و دارد. لیکن بایستی توجه داشت که علی رغم وجود عوامل بازدارنده مذکور، تعاملات و همکاریهای اثر بخشی با یکی از Vendorها، انجام و نتیجتاً ورود تکنولوژی و تجهیزات مربوطه به سرانجام رسیده است. کنشگران و ذی نفعان مختلف این فناوری بخش دوم ظرفیت پایلوت محسوب میگردند. دراین حوزه سازمانهای تابعه وزارت ارتباطات وفناوری اطلاعات، ازجمله؛«سازمان تنظیم مقررات رادیویی در حوزه رگولاتوریفرکانس»،«شرکت ارتباطات زیرساخت درخصوص ارائه زیرساختهای ارتباطی»،«پژوهشگاه ارتباطات وفناوری اطلاعات دررابطه بافعالیتهای پژوهشی» بهاتفاق سایر ذینفع آن ازجمله
«اپراتورهای همراه وارائهدهنده خدمات سطح دسترسی»،«تشکلهای بخش خصوصی و شرکتهای فناور ودانشبنیان حوزهICT» ومجموعههای دانشگاهی، به عنوان بازیگران و ذینفعان مطرح و هر یک بر اساس اهداف تعریف شده، نقشآفرین هستند. انجام تستهای interoperability بین اپراتورها و حتی بین Coreهای مختلف و همچنین اجرای تستهای مرتبط با فعالیتهای پژوهشی، بخشی از برنامههای
پایلوت میباشد.
•توسعه کاربردهای صنعتی (نظیر پردازشهای اتوماتیک و هوشمند، آنالیز دادهها و…)
•منفعتهای اقتصادی (افزایش درآمد، ایجاد شغلهای جدید و…)
عوامل مختلفی وجود دارد که به عنوان محرکهای اصلی توسعه فناوری 5Gمطرح است. بارزترین آنها اولاً ناشی از «رشد چشمگیر میزان ترافیک» و ثانیاً ناشی از «بلوغ تکنولوژیهای مکمل» میباشد.
«افزایش تعداد کاربران و رشد میزان ترافیک ناشی از تعدد دستگاههای متصل»، «افزایش تعداد دستگاههای متصل به اینترنت؛ دستگاههای منتصب به مشترکین (نظیر SmartMeterها و SmartWatchها و…) و همچنین دستگاههای صنعتی(نظیر سنسورها و…)» و «تعدد تجهیزات مورد استفاده در صنعت»، سه عامل اصلی رشد چشمگیر ترافیک در شبکهها میباشد.
بلوغ تکنولوژیهای MIMO، Beam Forming، NOMA، Smal- Cell، MobileEdgeComputing و استفاده از NVFو SDN، کاربردهای لایههای مختلف این فناوری در حوزههای «زیرساخت، شبکه و سرویس» را توسعه داده است.
محوریت پیادهسازی و ارائه سرویسها و خدمات در بخش Core این فناوری بر اساس استفاده حداکثری از قابلیتهای نرم افزاری بوده و وابستگی تکنولوژی به سخت افزارهای خاص و منحصر به سازندگان مشخص کمتر میباشد. توسعه بخش رادیویی کاربردهای این فناوری بایستی به صورت توام در حوزه «افزایش ظرفیت تحت پوشش (Capacity)،
افزایش دسترس پذیری و محدوده تحت پوشش(Coverage)» صورت پذیرد که تحقق آنها به ترتیب مستلزم بکارگیری همزمان فرکانسهای پایین نظیر طیف فرکانسی ۷۰۰- ۸۰۰ MHzو همچنین فرکانسهای بالاتر است(نظیر طیف فرکانسی کمتر از 6GHz و همچنین محدوده فرکانسی بین 24GHz تا ۱۰۰ GHz).
>مزایای فناوری 5G برای کشور ایران چیست؟
جهت بررسی مزایا و دستاوردهای فناوری 5G برای کشور ایران، ابعاد مختلف زیر را بایستی مد نظر داشت:
•ایجاد ظرفیت انتقال تکنولوژیهای نوین به کشور با رویکرد «انتخاب، انطباق، انتقال و جذب»
•تغییرات اجرایی و المانهای محوری این فناوری و تحولات بازیگری آن نسبت به نسلهای قبلی
•توانمندی، تجارب و قابلیتهای نخبگان، فرهیختگان و جوانان ایرانی؛ به عنوان مزیت رقابتی در حوزه توسعه نرم افزار و پلتفرم ها
•خدمات ذاتی فناوری و پیامدهای تحولات چشمگیر در صنعت و کاهش شکاف دیجیتالی
بلوغ فعالیتهای علمی- پژوهشی جوانان ایرانی در عرصه بعضی فناوریها و تکنولوژیهای مکمل این فناوری (نظیر سطح نخبگانی و علمی ایران در حوزه هوش مصنوعی) در سطح بالایی میباشد و با توجه به پیشرفتهای انجام شده در حوزه «علم داده و هوش مصنوعی»،
دانش آموختگان ایرانی از منظر تولید علم این حوزهها در بین کشورهای برتر دنیا قرار دارند و تحصیلکردههای زیادی را نیز در این حوزهها داریم. اما
به دلایل مختلف (از جمله وابستگی فناوریهای قبلی به تکنولوژیهای خاص و یا تجهیزات و تکنولوژیهای انحصاری منحصر)، در حال حاضر سهم کشورمان درخصوص تبدیل علم به صنعت (در حوزههای یاد شده) با سهم ما از تولید علم در این حوزه ها، برابری نمیکند.خوشبختانه محوریت پیادهسازی و ارائه سرویسها و خدمات در بخش Core این فناوری بر اساس استفاده حداکثری از قابلیتهای نرم افزاری بوده و وابستگی آن به سخت افزارهای خاص و منحصر به سازندگان مشخص، کمتر و اهمیت بخش نرم افزاری زیست بوم این فناوری بیشتر و پر رنگتر میباشد که خوشبختانه کسب و کارهای حوزه ICT کشور، تجربه موفقی در ارائه خدمات این بخش دارند. نظر به این که معماری این فناوری Flatبوده و خدمات به صورت سرویس گرا ارائه میشود لذا با توجه به محوریت توسعه «فکرافزاری»آن، فرصت مناسبی برای بومیسازی زیست بوم فناوری و استفاده از محصولات و توان داخلی ایجاد خواهد شد.با توجه به توسعه دهندگان بسیار زبده نرم افزار و پلتفرم در کشور و همچنین قرابت فناوری 5Gو تکنولوژی هوش مصنوعی با یکدیگر، قابل پیشبینی است که فرصتها و مزیتهای رقابتی مناسبی جهت ارتقاء سهم صنعتی این حوزهها (متناسب با سهم علمی آن ها) و همچنین « فرصت توسعه فرصتهای شغلی، در داخل و خارج کشور»، ایجاد و امکان جذب موثر آن توسط جوانان تحصیلکرده فراهم خواهد شد. بلوغ تکنولوژیهای MIMO، Beam Forming، NOMA، Smal- Cell، MobileEdgeComputing و استفاده از NVF و SDN، کاربردهای لایههای مختلف این فناوری در حوزههای «زیرساخت، شبکه و سرویس» را توسعه داده و با ارائه قابلیتهای شاخص در عرصه سرویسهای نیازمند به پهن باند ( eMBB)، سرویسهای حساس به تاخیر ( ULLC) و امکان ایجاد ارتباطات زیاد بین تجهیزات ( mMTC)، مزایای زیادی را برای کاربران به همراه خواهد داشت که بعضاً عبارتند از:
•شکلدهی شهر هوشمند و استفاده از ظرفیت اینترنت اشیا
•مدیریت مصرف انرژی و توسعه کشاورزی هوشمند با محوریت کنترل و بهینهسازی مصرف آب
•کنترل برخط و بلادرنگ علائم حیاتی در افراد سالمند و نیازمند مراقبتهای ویژه و انجام جراحی از راه دور
•استفاده ار سنسورهای هوشمند جهت کنترل برخط آلودگی هوا
•افزایش بهرهوری واحدهای صنعتی با استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی
•استفاده از ظرفیت واقعیت مجازی و هوش مصنوعی برای کنترل ترافیک
•پخش برخط ویدئو با کیفیت بالا از طریق تلویریونهای تعاملی
•پیادهسازی بازی با کیفیت بالا و با تاخیر کم
>افتتاح پایلوت 5G کشور با چه ظرفیتهایی انجام خواهد شد؟
«اهداف مورد نظر»، «پتانسیلها و محدودیت موجود» و «رویکردها و رویههای اجرایی»، به عنوان فاکتورهای اساسی ساماندهی و اجرای هر فعالیت و احصاء نتایج میباشد که میتوان از آنها بهعنوان ظرفیتهای مختلف و متاثر یاد کرد. با توجه به این که «ایجاد بستر لازم جهت
نقش آفرینی کلیه ذی نفعان مرتبط با فناوری 5G و همچنین تست، آنالیز و بررسی موضوعات فنی- لجستیک- پژوهشی- مارکتینگ- حقوقی- سیاسی، نیازهای حوزه سلامت و نیازسنجی کاربست ها»، به عنوان اهداف کلان پیادهسازی و اجرای پایلوت فناوری 5Gمی باشد لذا بر این اساس میتوان ظرفیتهای موثر در این موضوع را در قالب سرفصلهای زیر لیست نمود:
•ظرفیتهای فنی- تجهیزاتی
•ذینفعان، کنشگران و بازیگران
•محدویتها و موضوعات غیر فنی
با توجه به این که همکاری Vendorهای پیشرو نقش مهمی در
برنامه ریزی نقش آفرینی حداکثری کسب و کارهای مرتبط و دانش آموختگان جوان کشور در زیست بوم این فناوری دارد لذا تاثیر عوامل و روابط سیاسی حاکم و تحریمها در تامین تجهیزات و ورود تکنولوژی قابل چشم پوشی نمیباشد و یقیناً محدودیتهایی را در خصوص میزان، گستردگی و نوع همکاریها داشته و دارد. لیکن بایستی توجه داشت که علی رغم وجود عوامل بازدارنده مذکور، تعاملات و همکاریهای اثر بخشی با یکی از Vendorها، انجام و نتیجتاً ورود تکنولوژی و تجهیزات مربوطه به سرانجام رسیده است. کنشگران و ذی نفعان مختلف این فناوری بخش دوم ظرفیت پایلوت محسوب میگردند. دراین حوزه سازمانهای تابعه وزارت ارتباطات وفناوری اطلاعات، ازجمله؛«سازمان تنظیم مقررات رادیویی در حوزه رگولاتوریفرکانس»،«شرکت ارتباطات زیرساخت درخصوص ارائه زیرساختهای ارتباطی»،«پژوهشگاه ارتباطات وفناوری اطلاعات دررابطه بافعالیتهای پژوهشی» بهاتفاق سایر ذینفع آن ازجمله
«اپراتورهای همراه وارائهدهنده خدمات سطح دسترسی»،«تشکلهای بخش خصوصی و شرکتهای فناور ودانشبنیان حوزهICT» ومجموعههای دانشگاهی، به عنوان بازیگران و ذینفعان مطرح و هر یک بر اساس اهداف تعریف شده، نقشآفرین هستند. انجام تستهای interoperability بین اپراتورها و حتی بین Coreهای مختلف و همچنین اجرای تستهای مرتبط با فعالیتهای پژوهشی، بخشی از برنامههای
پایلوت میباشد.