زمان انتشار : ۳۱ تیر ,۱۳۹۹ | ساعت : ۱۷:۰۱ | کد خبر : 500843 |

یک مدرس علوم ارتباطات: روزنامه نگار سلامت با تکیه بر داده های موجود درباره کرونا دست به تحلیل بزند

شفقنا رسانه- یک مدرس علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی می‌گوید: روزنامه‌نگار سلامت می‌تواند با نگاهی به آخرین مقالاتی که نوشته می‌شود، اعداد و ارقامی که مراکز آمار تولید می‌کنند، واکنش‌های افراد در فضای مجازی و… دست به تحلیل بزند و به جامعه درک روشنی از وضعیت بدهد. بنابراین این روزنامه‌نگار باید قبل از هر چیزی قدرت تحلیل اطلاعات داشته باشد و از تحلیل اطلاعات به این نکته پی ببرد که اول؛ مردم چه مطالبات، سؤال‌ها و نگرانی‌هایی دارند و دوم؛ چه چیزهایی در حال وقوع است. این در حالی است که کرونا مدت‌ها در چین اتفاق افتاده بود و با توجه به دیتاهای ارائه‌شده، روزنامه‌نگاران سلامت می‌توانستند بخش‌هایی از آن را پیش‌بینی کنند.

 

زرین زردار، مدرس علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی در ارزیابی عملکرد رسانه‌ها درباره کرونا ویروس و لزوم توجه به روزنامه‌نگاری سلامت به شفقنا رسانه می‌گوید: در این چند ماهی که از اعلام رسمی کرونا در ایران می‌گذرد، رسانه‌ها خیلی بر روی روزنامه‌نگاری سلامت متمرکز شدند. یعنی علاوه بر اینکه به آموزش مراقبت‌ها و پیشگیری از ابتلا پرداختند، به‌صورت گسترده شاهد نقش بالای روزنامه‌نگاری سلامت در رسانه‌ها بودیم و حتی صفحات اجتماعی آن‌ها هم بر روی داستان کرونا متمرکز شدند.

او ادامه می‌دهد: سلامت همیشه مسئله جامعه و رسانه‌ها بوده است. به‌عنوان‌مثال شبکه تخصصی سلامت در تلویزیون، رادیو سلامت، صفحات سلامت در روزنامه‌ها و یا هفته‌نامه‌های فعال در این حوزه نشان می‌دهد که دغدغه سلامت همیشه در دستور کار رسانه‌ها بوده است. تحولات نظام سلامت به خاطر تأثیراتش بر روی رفاه عمومی، وضعیت شهروندان و … مورد توجه اصحاب رسانه بوده است. توجه داشته باشید که نکته تعیین‌کننده در اهمیت یک خبر، دربرگیری آن است و اخبار حوزه سلامت دربرگیری بالایی دارند. ما در این سال‌ها به دلیل رخدادهای حوزه سلامت شاهد تنش ارتباط بین جامعه متخصصین و عموم شهروندان بودیم. مثل ماجرای کیارستمی. بنابراین قبل از کرونا هم سلامت برای رسانه‌ها حوزه مهمی بوده است.

زردار با بیان اینکه بعد از شیوع کووید ۱۹ سلامت از یک موضوع مهم تبدیل به اصلی‌ترین و مهم‌ترین موضوع جامعه شد، می‌گوید: این اتفاق در رسانه‌هایی که دستوری و بخشنامه‌ای رفتار نمی‌کنند، به‌وضوح آشکار است. یعنی با تغییر اولویت جامعه، این رسانه‌ها هم شروع به تغییر اولویت کردند. بااین‌حال در رسانه‌های رسمی مثل تلویزیون قضیه کمی متغیر است. یعنی اگرچه واکنش افکار عمومی درباره کرونا را در رسانه‌های اجتماعی می‌بینیم ولی در مقطعی سکوتی در رسانه‌های رسمی حاکم و خیلی کمتر به موضوع پرداخته شد. یعنی سیاست‌های دولت که قصد داشت فعالیت‌های اقتصادی با رعایت پروتکل‌های بهداشتی از سر گرفته شوند بر روی رسانه‌های رسمی تأثیر گذاشته بود تا در مقطعی کمتر به موضوع کرونا بپردازند ولی در رسانه‌های اجتماعی تبعیت شدت بحران و پوشش آن را بهتر می‌بینیم.

بااین‌حال روزنامه‌نگار سلامت باید در شرایط پاندمی چه مؤلفه‌هایی را در نظر بگیرد؟ زردار پاسخ می‌دهد: این روزها روزنامه‌نگاری سلامت در دنیا دچار یکسری تغییرات شده است. این تغییرات مربوط به کرونا نیست و قبل از آن هم وجود داشته ولی در کرونا بیشتر مشهود شد. روزنامه‌نگاری سلامت به‌شدت به تحلیل و روزنامه‌نگاری داده محور وابسته شده است. یعنی شما به‌عنوان خبرنگار برای خبر گرفتن و ساده و روان کردنش به دنبال منبع خبر نمی‌روید بلکه یکی از کارهای روزنامه‌نگار سلامت این است که تغییرات را رصد و  گاهی حتی بر اساس داده‌های منتشرشده در فضای مجازی (توسط آماتورها، جامعه متخصصان، دولت‌ها و…) پیش‌بینی کند. به همین دلیل لازم است تا قبل از بحران یکسری آمادگی‌ها را کسب و در صورت نیاز افکار عمومی را نسبت به خطر، آماده و حساس کند.

او ادامه می‌دهد: روزنامه‌نگار سلامت می‌تواند با نگاهی به آخرین مقالاتی که نوشته می‌شود، اعداد و ارقامی که مراکز آمار تولید می‌کنند، واکنش‌های افراد در فضای مجازی و… دست به تحلیل بزند و به جامعه درک روشنی از وضعیت بدهد. بنابراین این روزنامه‌نگار باید قبل از هر چیزی قدرت تحلیل اطلاعات داشته باشد و از تحلیل اطلاعات به این نکته پی ببرد که اول؛ مردم چه مطالبات، سؤال‌ها و نگرانی‌هایی دارند و دوم؛ چه چیزهایی در حال وقوع است. این در حالی است که کرونا مدت‌ها در چین اتفاق افتاده بود و با توجه به دیتاهای ارائه‌شده، روزنامه‌نگاران سلامت می‌توانستند بخش‌هایی از آن را پیش‌بینی کنند.

زردار در پاسخ به این سؤال که یک روزنامه‌نگار سلامت در شرایط پاندمی با چه مشکلات و چالش‌هایی روبه‌رو است، می‌گوید: روزنامه‌نگاران سلامت، حوزه‌ای بسیار مهم و حساس را پوشش می‌دهند و هرجای مهم و حساسی که گردش مالی عظیمی داشته باشد، داستان‌های خاص خودش را دارد. یعنی ممکن است هم با فشار سیاسی برای سانسور یا خودسانسوری همراه باشد و هم با فشار اقتصادی. از طرفی ممکن است فرد در این حوزه آلوده فساد شود. در برخی از حوزه‌ها مثل پزشکی به‌راحتی می‌توان از یک روزنامه‌نگار سلامت به یک کپی رایتر تبدیل شد. چون فضا و فرصت برای ورود به حوزه کپی رایتینگ شدن و دستیابی به ثروت خیلی زیاد است. به همین دلیل شهامت و شجاعت بالایی می‌خواهد تا به سمت این فساد نرود.

او ادامه می‌دهد: گاهی شرکت‌های داروسازی ذی‌نفع ممکن است داستان را به‌گونه‌ای دیگر تعریف کنند که ما در وهله اول متوجه داستان نشویم. هوشمندی بالایی می‌خواهد تا بتوانیم منافع عمومی را از منافع گروه‌ها، شرکت‌ها و مؤسسات تشخیص دهیم. به عبارتی این حوزه به دلیل گره خوردنش با منافع اقتصادی، سیاسی و نیازهای عمومی پیچیدگی بیشتری دارد و یک روزنامه‌نگار سلامت مجبور است تا همزمان در چند جبهه بجنگد. به‌عنوان‌مثال حتی اگر قبل از منابع رسمی متوجه شیوع کرونا شده باشید احتمالاً برای انتشار خبر احتیاط کنید. یا در جایی که حوزه سلامت با حوزه سیاست‌گذاری عمومی پیوند می‌خورد خبرنگار سلامت مجبور می‌شود تا از یکسری اولویت‌های حرفه‌ای خود عقب‌نشینی کند.

او ضمن اشاره به شروع فعالیت کسب‌وکارها در زمان شدت شیوع کرونا، ادامه می‌دهد: به‌عنوان یک روزنامه‌نگار نه می‌توان شکننده بودن اقتصاد را نادیده گرفت نه جان مردم را.  به همین دلیل معتقدم بزرگ‌ترین چالش یک روزنامه‌نگار سلامت ایجاد صلح و رسیدن به یک وضعیت بینابین است.

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here