زمان انتشار : ۲۲ اردیبهشت ,۱۳۹۹ | ساعت : ۱۳:۳۳ | کد خبر : 496304 |

جهان بعد از کرونا به روایت استاد ارتباطات دانشگاه استانبول/ واکسنی برای کاپیتالیسم روسی وجود دارد؟

شفقنا رسانه- خلیل نالچا اوغلو رئیس و عضو هیئت علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه Bilgi استانبول در یادداشتی که سایت journo  آن را منتشر کرده به شرایط زندگی بعد از کرونا پرداخته است. او از تغییرات مثبت و منفی که  به واسطه دیجیتالی شدن هرچه بیشتر به ویژه در حوزه‌های آموزش، اقتصاد و سیاست ایجاد خواهد شد نوشته است.

کابوس کووید-۱۹ در حال آتش زدن به دنیا است. موجودی با قطر صدو بیست نانومتر با ویرانگری که اصلا به ظاهرش نمی‌خورد همچنان به گرفتن جان‌ها ادامه می‌دهد. اضطراب و استرس بزرگی که گریبانگیرمان شده نه از ترس مرگ در اثر کویید-۱۹ بلکه از سرعت انتشار آن است. می‌دانیم که کووید-۱۹ کشنده‌تر از ویروس‌های هم‌خانواده خود نیست ولی سرعت انتشارش بیشتر از آنهاست. سرعت، چیزی که برای اکثریت ما مسئله‌ای نبوده و نیست. زندگی ما به سرعت عادت کرده است. ما مدت‌ها قبل از این همه‌گیری و در سایه تجربه رسانه‌های اجتماعی‌مان به مفهوم ویروس عادت کردیم؛ اما اکنون ویروس از حالت استعاره خارج و بدل به واقعیت شده و وقتی ویروس خودش است نه استعاره‌اش، یعنی وضعیت تغییر کرده است. زندگی سریع ما به این شکل یا به نحوی دیگر ادامه خواهد داشت و همه‌گیری کرونا تمام خواهد شد؛ اما بعد از آن چه می‌شود؟ بعد از تمام شدن همه‌گیری کرونا تجربه های مثبت و منفی خواهیم داشت. اجازه بدهید از چیزهای مثبت شروع کنم.

همه‌گیری کرونا تمام خواهد شد و ما نیز زمانی تمام شدن این همه‌گیری را خواهیم فهمید که یکی از مسئولان و مقامات بگوید «خب مردم، تمام شد». اما این درواقع پایانی است که هیچ وقت نمی‌توانیم اطمینانی به آن داشته باشیم. چون من فکر می‌کنم ویروس کرونا نمی‌میرد و دلیلش هم ساده است. چیزی که زندگی نمی‌کند نمی‌تواند بمیرد. کرونا ویروس به عنوان یک بیماری همه‌گیر، محصول روابط جدید انسان و طبیعت در یک قرن گذشته است. همه‌گیری کرونا رفتار ما با طبعیت که گویی خودمان بخشی از آن نیستیم را به ما گوشزد کرد و برای ما مشخص کرد که از خیلی از چیزی‌هایی که می‌پذیریم ناآگاه هستیم و بسیاری از تضادهایی که می‌شناسیم در اصل تضاد نیست بلکه اجزای یک کل بزرگ هستند که تنها در زبان این گونه تفکیک و تجزیه شده‌اند. زندگی و مرگ،  دور و نزدیک، اقتصاد و سلامت جامعه، فضای خصوصی و عمومی، آزادی و محدودیت و … پس اجازه بدهید این آگاهی به عنوان یکی از جنبه‌های  مثبت کرونا و همه‌گیری آن باشد؛ البته برای کسی که این تفاوت و تمایز برایش مهم است.

جهانی شدنِ دیجیتال فرصت‌های متنوعی پس از کرونا و همه‌گیری آن به ما ارائه می‌کند. اولین مسئله آموزش است. معلمان سرسختی که تاکنون تنها راه واقعی آموزش را آموزش چهره به چهره می‌دانستند، از این پس ابزارهای دیجیتال و تعاملی را نیز به فهرست خود اضافه خواهند کرد. آموزش از راه دور عادی خواهد شد و این یکی دیگر از نکات مثبت است. خرید و فروش از راه دور نیز مانند آموزش از راه دور عرصه دیگری است که رشد قابل توجهی خواهد داشت. می‌دانید که بازاریابی یعنی ایجاد یک عادت، بنابراین  نتیجه سبک زندگی و عادات دوران قرنطینه گسترش تجارت آنلاین خواهد بود و این مسئله نیز نکته مثبت دیگری است که باید به آن توجه کرد.

این جمله را اغلب می‌شنویم که « بعد از همه‌گیری کرونا هیچ چیز مثل قبل نخواهد بود ». اما از نظر من جدای از دستاوردهای فردی که با تلاش‌های ویژه ایجاد می‌شوند، تغییرات زیادی نخواهیم داشت و حتی خیلی چیزها بدتر از قبل خواهد بود. متأسفانه جنبه‌های منفی لیست بلند بالایی دارد ولی علیرغم این سعی می‌کنم تعادل ایجاد کنم. کمونیسم جهانی که اسلاوی ژیژک از آن به عنوان نوعی روحیه اتحاد یاد می‌کند ایجاد نخواهد شد و فکر می‌کنم رشد معنویتی که او به عنوان یک ماتریالیست از آن یاد می‌کند خیال خام است. اما در عوض پیش‌بینی هنری کسینجر محقق خواهد شد. توازن میان مشروعیت و اقتدار که بعد از همه‌گیری کرونا دچار اختلال شده است از بین خواهد رفت. سرمایه‌داری نئولیبرالیسم تغییر می‌کند و مانند ویروسی که جهش پیدا می‌کند نسخه محافظه‌کارانه جدیدی از آن متولد می‌شود که می توانیم آن را کاپیتالیسم روسی یا به صورت کوتاهتر Kapit-20  بنامیم. کاپیتالیسم روسی را ناشی از همه‌گیری {افرادی} امثال پوتین، ترامپ، شی جین پینگ و افراد دیگر می‌دانیم. ولی تفاوت نسخه جدید این خواهد بود که دستگاه‌های سیاسی رویکردی در پیش خواهند گرفت که در این رویکرد بر مردم داخل مرزهای خود که اجازه زندگی به آنها داده‌اند فشار و رعب اعمال شده و جان افراد خارج از مرزهای این حکومت‌ها نیز اهمیتی نخواهد داشت. تفاوت میان کشورهایی که مجبور به گرفتن ویزا هستند با کشورهایی که نمی‌خواهند ویزا بدهند عمیق‌تر خواهد شد و برای همین من به این می‌گویم صدور اجازه زندگی. گویا داستانی که جهانی شدن به ما آموخته بود (کمی هم در لندن یا … زندگی کنیم ) به قسمت آخر خود رسیده است. به پایان رسیدن این داستان برای طبقات اجتماعی پایین به معنای مهاجرت‌های غیرقانونی بیشتر و متأسفانه نادیده گرفتن‌های بیش از پیش مرگ‌های دسته جمعی است.

دنیای خطیری که وارد آن خواهیم شد نوع جدید جامعه‌ای است که با « جامعه مخاطره‌آمیز» اولریش بک مرتبط خواهد بود: جامعه تردید. اکثریت مردم دنیا بدون اطلاع از آنچه فردا رخ می‌دهد زندگی خواهند کرد و این یعنی بیکاری، بحران اقتصادی، نوسانات سیاسی، جنگ‌های محلی مؤثر در سطح جهان و … زیادتر می‌شود. تنها یک چیز ثبات خواهد داشت و آن گرم شدن کره زمین است. مسئله دیگر مربوط به سیاست داخلی جوامع است. مشکلات و زخم‌های تجمیع شده‌ی قبل از کرونا بهتر نمی‌شود، بلکه عمیق‌تر خواهد شد.  مشکلاتی مثل قطبی شدن سیاست، دستکاری گسترده اطلاعات و در نتیجه عدم تشخیص واقعیت از غیرواقعیت، نظارت دیجیتال و نقض حریم خصوصی و موارد دیگری که می‌توان به آنها اشاره کرد.

نظم اجتماعی- سیاسی دوران کاپیتالیسم روسی نظمی است که در آن دستگاه‌های سیاسی با نخبگان اقتصادی مرتبط و یکی می‌شود، حرف سیاسی به معنای تصمیم اقتصادی است و افرادی که صدای خود را بلند کنند به نوعی وادار به سکوت می‌شوند.  البته کشورهایی مانند اروپای شمالی و ایسلند ساختارهای فوق دموکراتیک خود را که از قبل می‌شناختیم تقویت خواهند کردو بقیه کشورها مثل گربه‌های محلی که جلوی مغازه جگرفروشی به خط می‌شوند فقط می‌توانند آنها را تماشا کنند.

البته اغراق می‌کنم. کاپیتالیسم روسی می‌تواند تعریف اقتصاد سیاسی جدید دنیا بعد از همه‌گیری کرونا باشد. تولید واکسن کاپیتالیسم روسی بسیار سخت و زمان بر است و حتی پس از پیدا کردن واکسن ممکن است جهشی رخ دهد و همه تلاش‌ها و امیدها نقش بر آب شود. از طرف دیگر برای مایی که مجبور به زندگی با نظم قبل از کرونا هستیم، امیدی وجود دارد. ایمنی جمعی. البته ما همه این‌ها را تجربه کرده‌ایم و در مقابل این‌ها سیستم دفاعی خودمان را توسعه داده‌ایم. تنها ایمنی ما را زنده نگه می‌دارد. برای تغییر دادن باید تلاش کرد. شاید در سایه تجربه کووید-۱۹ تصمیماتی گرفتیم تا جمله « هیچ چیز مثل قبل نخواهد بود» به صورت مثبت محقق شود. برای ساختن واقعیت باید کارهای واقعی انجام داد.

 

ترجمه: هادی خیری

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here