زمان انتشار : ۱ اردیبهشت ,۱۳۹۹ | ساعت : ۱۲:۵۵ | کد خبر : 494958 |

گفتگوی شفقنا با یک کارشناس رسانه درباره ملزومات پساکرونایی رسانه ها در جذب مخاطب

شفقنا رسانه- با شیوع کرونا ویروس ، سبک زندگی مردم و بسیاری از مشاغل تحت تاثیر قرار گرفت و فضای مجازی محوریت ویژه ای پیدا کرد ودورکاری  پررنگ تر شد. با تمرکز بر شرایط  فعلی، عقلانیت حکم می کند که با تشکیل تیم های کارشناسی آینده پژوهی، به آینده نسبتا طولانی همراه با کرونا و بعد از کرونا فکر کنیم. در گفتگو با سینا تفنگ چی مدرس علوم ارتباطات دانشگاه پیام نور سعی داریم به بررسی تاثیرات این دوران بر گسترش فضای ارتباطی و وسایل ارتباطی بپردازیم و تاثیرات دوران پساکرونا بر فضای رسانه ای و اقتصائات آن را برشماریم.

 

فکر می کنید که این دوران چه تاثیری بر فرم، سازمان و محتوای رسانه ها می گذارد و بهتر است رسانه ها خود را برای چه تغییر و تحولاتی در آینده آماده کنند؟

به نظرم مهم ترین مبحث در خصوص آینده رسانه، پیش از هرنگاهی در خصوص تغییر شکل، ظاهر و فرم، به اقتصاد آن برمی گردد. در خارج از کشور، تلویزیون های اشتراکی هم اکنون با لغو مسابقات و مراسم های مختلف، بیش از پیش متضرر شده اند و امکان ارائه محتوا و در نتیجه کسب درآمد برایشان وجود ندارد؛ این از جمله امتیازاتی است که در خصوص صدا و سیمای ما وجود ندارد و با توجه به بحث عدم پرداخت حق پخش و نیز جذب مخاطب به وسیله پخش برنامه های اختصاصی و نیز دریافت بودجه دولتی و تبلیغات بازرگانی با این مشکل مواجه نیستند.

این مهم در خصوص روزنامه های فاقد خلاقیت هم صادق است؛ طبق قانون جدید معاونت مطبوعاتی و اطلاع رسانی وزارت ارشاد، روزنامه هایی که بیش از ۲ یا ۳ سال از انتشارشان گذشته باشد مشمول دریافت یارانه می شوند و جز آن هم بحث آگهی های دولتی است که به تمام رسانه ها داده می شود و با توجه به اینکه مجموع روزنامه هایی که روی دکه دیده می شوند به ۲۰ هم نمی رسند، باید گفت که برخلاف روزنامه های خارجی که با توجه به شرایط ویروس کرونا، نتوانستند از فروش گیشه بهره ببرند و عمدتاً به واسطه اطلاع هرچه بیشتر مردم از اخبار، بعضاً اقدام به رایگان کردن یا ارائه تخفیف بابت نسخه دیجیتالی خود کرده بودند، روزنامه های ایرانی از عید نوروز برای عدم انتشار بهره کافی را بردند و جز آن هم عمدتاً روزنامه هایی که روی گیشه هم دیده نمی شوند و با یک نفر در تحریریه محتوای وب سایت ها را در نسخه ای چاپی برای وصول در ارشاد تهیه می شوند، توانستند از فرصت کنونی بهره کافی را ببرند.

اندک روزنامه هایی که هم اکنون بر روی دکه ها دیده می شود نیز، با توجه به تیراژ پایینشان باید گفت که چندان دچار بحران نشدند. سال هاست اساتید و متخصصان رسانه می گویند که روزنامه های چاپی باید در مسیر روزنامه نگاری تحقیقی و تحلیلی حرکت و از خبر گذر کنند؛ با این حال کماکان شاهد هستیم که روزنامه ها پس از ۱۶ روز از تعطیلی شان، تازه به اخبار روزهای ابتدای سال پرداخته و به خاطر یک هفته انتشار آنلاین که برای سلامت کارکنان چاپخانه ها و نیز عدم ترغیب مردم به بیرون آمدن از منزل در نظر گرفته شده بود، صفحات خود را به یادداشت هایی که به «مرگ مطبوعات» و «پایان رسانه های چاپی» مربوط می‌شد تخصیص دادند؛ پس در اینجا این سوال مطرح می‌شود که اساساً کدام آینده؟

اگر نخواهیم به کلیشه های رایج بپردازیم و صرفاً شعار بگوییم و از تکنولوژی های آینده حرف بزنیم، باید بگوییم رسانه های کنونی، یعنی نه تلویزیون و نه روزنامه ها و رسانه های آنلاین، اساساً به هیچ رهنمودی توجه نمی کنند که اگر بنا به توجه بود، تا کنون شاهد مواردی همچون «انتشار روزنامه ها در روزهای عید و جمعه ها» و «حرکت در مسیر روزنامه نگاری تحقیقی و تحلیلی» در خصوص روزنامه ها؛ استفاده از منابع موثق، پرهیز از یکجانبه نگری، راه اندازی تلویزیون های خصوصی و … در خصوص «تلویزیون» و نیز «استفاده از پادکست»، «ویدئوژورنالیسم»، «دیتاژورنالیسم» و … در خصوص رسانه های آنلاین می‌بودیم.

پس در پاسخ به این سوال معتقدم که امروز روزنامه باید در وهله نخست به تحلیل و تحقیق روی بیاورد و از انتشار خبر پرهیز کند تا خواننده داشته باشد. محتوای با کیفیت خریدار دارد و در فروش نسخه های آنلاین به شدت تأثیرگذار است؛ و همچنین به بهره مندی از واقعیت افزوده و دیتاژورنالیسم در نسخه های چاپی شان روی بیاورند. از طرفی هم آماده سازی نسخه های آنلاین قابل خوانش در بستر وب (نه انتشار نسخه pdf صفحات) به جذب بیشتر مخاطب و بهره مندی هرچه بیشتر از فناوری کمک می کند.

همچنین نکته دیگر آن است که روزنامه ها باید از تکنیک روزنامه های خارجی استفاده کنند و ضمن بهره مندی از دو سبک نوشتاری برای یک مطلب در نسخه وب و روزنامه، اطلاعات تکمیلی و کامل را در روزنامه منتشر کرده و اطلاعاتی که صرفاً کنجکاوی خواننده را ارضاء می کند را در وب منتشر کند تا بدین صورت کماکان بتواند مخاطب را به خرید نسخه کاغذی ترغیب کند.

علاوه بر آن اضافه کردن نسخه صوتی محتوا نیز گام مناسبی برای مخاطبانی که میل کمتری به خوانش محتوا دارند محسوب می شود و از دیگر سو، می توان به عنوان راهکاری برای بهره مندی نابینایان از مطالب نیز تلقی شود و بدین شکل، بیش از پیش محتوای تولید شده، مورد بهره برداری واقع شود.

رسانه های آنلاین نیز می توانند ضمن بهره مندی از این راهکار، بیش از پیش به انتشار ویدئو روی بیاورند که هم اکنون، موتورهای جستجو نیز با توجه به میل کمتر مخاطبین به مطالعه، بر روی ارائه محتوای جستجو شده در قالب ویدئو تنظیماتی را انجام داده اند و این فرصت مطلوبی است برای جذب هرچه بیشتر مخاطب.

از طرفی رسانه های آنلاین هم نیاز است تا در روند دسترسی مخاطب به محتوای خود تغییراتی ایجاد کنند؛ امروزه دیگر تبلیغات بنری مرسوم نبوده و بعضاً تولید محتوا در ازای آگهی از سوی رسانه ها صورت می پذیرد که گام ارزشمندی است، ولی برای استقلال هرچه بیشتر رسانه ای و فاصله گرفتن از فضای تبلیغاتی، می توان همچون اکثر رسانه های آنلاین، با تقویت محتوای ارزشمند و خلاقانه، بابت مطالعه محتوا از مخاطب حق عضویت گرفت و بدین صورت وفاداری مخاطب را نیز به آن رسانه بیشتر کرده و در عین حال با توجه به دارای اهمیت شدن آن رسانه برای مخاطب، به نوعی با اخبار جعلی نیز مبارزه خواهد شد و مخاطب، تنها از رسانه هایی که اشتراک آن را تهیه کرده، اقدام به مطالعه محتوا می کند.

با این حال برای چنین آمادگی هایی در رسانه ها نیازمند چه ملزوماتی هستیم؟

یک مورد به روز آوری گرافیکی است که سبب جذابیت بیشتر رسانه شود و دیگر زیرساخت های مربوط به سایت است؛ چراکه ملزومات بیشتر در حوزه آنلاین قابل حرف است و برای این قابلیت باید زیرساخت های لازم فنی به صورت مطلوب حاضر شود تا مخاطب بتواند با حداکثر سرعت و کند نشدن سایت، مطالب را مطالعه کند.

روزنامه نگاران و خبرنگاران هم دیگر باید بیش از پیش به سرعت عملکرد خود بها دهند؛ هم اکنون دستیار صوتی های بسیار کاربردی و دقیقی وجود دارد که در تایپ صوتی به شدت به یاری شان می آید و دیگر نیاز نیست که زمانی را برای تایپ نوشتاری صرف کنند.

تا چندی پیش، نرم افزار بسیار کاربردی ای به نام «ویراستیار» نیز وجود داشت که در تسریع و تسهیل ویرایش محتوا  کارآمد بود؛ حدود یکسالی است که از دسترس خارج شده و توصیه ای که در اینجا می شود کرد این است که شاید به جای آرمان طلبی و بیان حرف های انتزاعی در خصوص آینده رسانه ها، بیاییم ابتدا همین زیرساخت های بسیار ساده را ایجاد کنیم و به طور مثال در این مورد، یک نرم افزار ویراستاری کاربردی نوشته شود تا روزنامه نگاران بتوانند با بهره مندی از آن، نوشته خود را برای مخاطب خواناتر کرده و به ارزش متن نیز غنای افزون بخشند.

یکی از مواردی که چندی است دیگر دیده نمی شود همین ویراستاری ادبی است؛ که به خصوص در رسانه های آنلاین این مهم بیشتر دیده می شود و متأسفانه توجه به ویرایش متن، به درصدی نزدیک به صفر رسیده است.

 

به طور کلی اقتضائات دوران پساکرونا برای رسانه ها (از نظر فعالیت نیرو، فرم، سازمان، محتوا، مباحث فنی، زیرساختی و…) چیست؟

به طور قطع بازاریابی دیجیتال رشد چشمگیری خواهد داشت و از این رو باید تمرکز بیشتری برای این نوع از بازاریابی صورت پذیرد؛ همچنین نیروهای رسانه ای با توجه به ضروری تر شدن مبحث دورکاری باید بجای بهره مند شدن از یادداشت ها و انجام مصاحبه تلفنی، به سوی خیابان رفته و به صورت میدانی و محلی به کسب اطلاعات کاربردی اقدام کند تا بتواند با کمترین مخاطرات، تحلیلی جامع ارائه کند.

سازمان ها هم با توجه به شرایط کنونی به چالش های ممکن پی برده اند و ترافیک مطلوب تر و سرعت و گرافیک بهتری را برای رسانه خود در نظر خواهند گرفت تا مخاطب ضمن حضور بیشتر در صفحه، از کمترین حجم ممکن در دانلود و جستجوی اطلاعات نیز بهره مند شود.

یکی دیگر از زیرساخت های لازم جستجو بر اساس صوت است؛ متأسفانه هم اکنون نیز ما در جستجوی ساده یک متن در رسانه ای آنلاین دچار مشکل هستیم و نمی توانیم آنطور که باید از نتیجه مطلوبی برخوردار شویم؛ با این حال باید بدانیم که از امسال رسانه های خارجی بیشتر روی جستجو بر اساس صوت تمرکز کرده اند و بنابراین به عنوان راهی کاربردی که به تسهیل دسترسی های کاربر نیز می انجامد باید به آن نگریسته شود.

با توجه به نیاز مضاعف به رسانه ها به ویژه تلویزیون و رسانه های اینترنتی در این دوران، تمرکز آنها باید به چه رویکرد و تولید چه محتوایی باشد؟

هیچ نیاز مضاعفی به رسانه ها وجود ندارد؛ امروزه مردم بیش از پیش وارد عرصه اطلاع رسانی شدند و به نوعی شهروند خبرنگار ها توانستند بیشتر جا بیفتند. با این حال نیاز به رسانه هم حذف نشده ولی نکته ای هست که باید مورد توجه قرار گیرد. این گفتگو درباره آینده رسانه هاست و باید بگویم که در زمانی نه چندان دور، بحث سفارشی سازی محتوا بیش از اکنون مورد استفاده مخاطب قرار می گیرد.

هم اکنون برنامه هایی وجود دارد که بسته به نیاز مخاطب اقدام به انتشار اخبار مورد نیاز می کند و از دیگر سو برنامه هایی نیز آمده که سبب می شود خبر به طور هوشمند و با توجه به کدهای مورد نیاز مخاطب خلاصه سازی شود تا زمان کمتری برای مطالعه کاربر صرف شود. پس اینکه رسانه ها به چه رویکرد و تولید و محتوایی توجه داشته باشند، چندان کاربردی ندارد.

 فکر می کنید جهان مجازی و اینترنت بر روی زندگی و مشاغل آینده چه تاثیری می گذارد؟

افراد خلاق در این دوران هم مانند گذشته به دنبال ایده ها و راهکارهای مناسب تر و خلاقانه برای ادامه مشاغل خود می روند. ولی آن هایی که هیچ خلاقیتی ندارد، از الان توصیه می کنم که به دنبال کاری دیگر باشند. اینکه مدام هم از واژه «آینده» استفاده می کنیم، استفاده اشتباهی است. چراکه این «آینده» شاید به صورت کامل در کشور ما مورد استفاده قرار نگرفته باشد، لکن در سایر کشورها در حال استفاده است. به طور مثال، از سال ۲۰۱۶ و المپیک ریو، برخی رسانه ها مشغول بهره مندی از ربات خبرنگار هستند؛ بدین صورت که دیگر نیازی به حضور خبرنگار در محل نیست و خود ربات داده ها را از محیط ارسال می کند. اینجاست که باز نقش روزنامه نگاری تحقیقی و تحلیلی بیشتر مشخص می شود و فعلاً می توان اذعان داشت که اگر اصحاب رسانه بتوانند خلاقیت و دانش خود را حفظ کنند هیچ وقت تکنولوژی جز سهولت، تأثیر دیگری در کارشان نمی تواند بگذارد. جز آن بحث اینترنت اشیا و بیگ دیتا هست که ذیل هوش مصنوعی باعث تسهیل در فرایند ارائه محتوا به مخاطب می شود و از دیگر سو به مدیریت آسان تر رسانه نیز کمک می کند.

 

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here