زمان انتشار : ۲۷ بهمن ,۱۳۹۸ | ساعت : ۱۵:۰۶ | کد خبر : 492656 |

یک کارشناس رسانه: رسانه ها در اطلاع رسانی ویروس «کرونا» منفعت جامعه و خیر عمومی را در نظر بگیرند

شفقنا رسانه- به عقیده ارکان زاده یزدی اولین وظیفه رسانه های رسمی در بحث ویروس کرونا این است که خواسته ها و نیازهای مخاطبان را نمایندگی کنند. چراکه همه مردم نمی توانند به مسئولان و متولیان بهداشت و سلامت دسترسی داشته باشند. از طرفی در بحران های این چنینی رسانه های رسمی باید منفعت جامعه و هرچیزی که به خیر عمومی نزدیک تر است را درنظر بگیرند. او انتقاد می کند: ما همیشه در بحران ها شاهد این هستیم که مدیریت بحران به سرعت تبدیل به کنترل رسانه ها می شود.

 

سعید ارکان‌زاده یزدی، مدیر مسئول مجله بازخورد درباره چگونگی پرداختن رسانه ها به ابعاد حقیقی واقعیت ویروس کرونا در گفتگو با شفقنا رسانه می گوید: رسانه های رسمی باید واقعیت های جامعه را منعکس کنند. به عبارتی رسانه ها باید اینکه ویروس کرونا به ایران وارد شده یا خیر را موشکافی کنند و تا حد ممکن از مسئولان، متخصصان و افراد متولی امر با دقت و اصرار زیاد بپرسند که آیا در حال حاضر ویروس کرونا وارد ایران شده یا خیر؟ در چه مرحله ای است؟ تدابیر بهداشتی و پزشکی مورد نیاز به چه نحو است؟ و این پاسخ ها را صادقانه به مردم منعکس کنند. اولین وظیفه رسانه های رسمی این است که خواسته ها و نیازهای مخاطبان را نمایندگی کنند. چراکه همه مردم نمی توانند به مسئولان و متولیان بهداشت و سلامت دسترسی داشته باشند. مردم نیاز دارند تا بدانند آخرین وضعیت این ویروس چیست؟ چگونه از ورود آن به کشور جلوگیری شده است؟ چه تدابیری اندیشیده شده است؟ چگونه می توان از شیوع این ویروس جلوگیری کرد؟

این کارشناس رسانه ادامه می دهد: ممکن است در این مدت اتفاق هایی بیفتد که پیش بینی پذیر نباشد و مردم هم بنابر این اتفاقات، نیازهای خبری و اطلاع رسانی جدیدی پیدا کنند. خب رسانه های رسمی باید به نیازهای جدید مردم توجه کنند. به همین دلیل در بحران های این چنینی رسانه های رسمی باید منفعت جامعه و هرچیزی که به خیر عمومی نزدیک تر است را درنظر بگیرند.

اگرچه در این مدت مسئولان وزارت بهداشت و رسانه ها بارها ضمن پرداختن به اخبار لحظه ای از این بیماری، تاکید کردند که مورد مبتلا به آن در کشور یافت نشده است. با این حال به نظر می رسد بخشی از بدنه افکار عمومی با دید تردید به این اخبار نگاه می کند. ارکان زاده یزدی در این باره می گوید: بی اعتمادی به رسانه های رسمی ما یک شبه درست نشده است. این بی اعتمادی در طول سال ها به وجود آمده است و ما نمی توانیم یک شبه این اعتماد را به افکار عمومی برگردانیم. وقتی در طول دهه ها رسانه های رسمی خودمان را مستقل نمی گذاریم و به طریقی هرکدام را به حاکمیت، نهادهای عمومی و دولتی وابسته می کنیم و نمی گذاریم روزنامه نگاری مستقل شکل بگیرد، افکار عمومی هم مدام این سایه بی اعتمادی را بر روی سرش می بیند و با یک نوع نگاه بدبینانه و نامطمئن به رسانه های رسمی ما نگاه می کند.

او ادامه می دهد: از طرفی نهادهای دولتی، نهادهای عمومی و روابط عمومی هایشان در بحران های گذشته به گونه ای عمل کردند که این بدبینی و بی اعتمادی به عملکرد نهادهای متولی مدیریت کننده بحران هم به وجود آمده است. بنابراین ما با دو نوع بی اعتمادی مواجه هستیم. اول؛ بی اعتمادی نسبت به عملکرد نهادهایی که باید بحران را مدیریت کنند و دوم؛ بی اعتمادی نسبت به انعکاس واقع گرایانه و حرفه ای مدیریت بحران در رسانه های رسمی.  این دو دست به دست هم داده و تجربه بحران های گذشته هم این ماجرا را تشدید کرده است که مخاطب نسبت به مدیریت خوب بحران بی اعتماد باشد.

ارکان زاده یزدی تاکید می کند: باید سال ها بگذرد تا آن اعتماد دوباره به رسانه های رسمی ما برگردد و مخاطبان و افکار عمومی به رسانه های جریان اصلی اعتماد کنند. البته من نشانه ای در این ماجرا نمی بینم و فکر نمی کنم تصمیمی مبنی بر بازگشت اعتماد مخاطب به رسانه های رسمی گرفته شده باشد.

با این حال در چنین شرایطی چه باید کرد و رسانه های رسمی چگونه می توانند این اعتماد را در کوتاه مدت بازگردانند؟ این کارشناس رسانه پاسخ می دهد: رسانه های رسمی به یک وضعیت خیلی دشوار مبتلا شده اند. وقتی رسانه ها از مسئولان درباره وضعیت این ویروس می پرسند و مسئولان همواره تکذیب می کنند، بنابر تجربه گذشته هرکدام از این تکذیب ها در ذهن مخاطب خوانش متفاوتی خواهد داشت. چه بسا تکذیب بیشتر باعث نگران تر شدن مخاطب شود. بنابراین در اینجا کار رسانه های رسمی خیلی سخت تر می شود، چون اگر بخواهند مدام به سراغ مسئولان بروند، مسئولان مدام تکذیب می کنند و انتشار این تکذیب ها در رسانه های رسمی سبب اطمینان خاطر بیشتر مردم نمی شود. از طرفی هم اگر به ماجرا توجهی نشان ندهند، مسئله این می شود که باید مخاطب نیازهای خبری و اطلاع رسانی اش را به نحوی تامین کند و اگر در رسانه های رسمی به این ماجرا پرداخته نشود ناچارند که نیازهای اطلاع یابی خودشان را از شبکه های اجتماعی ارضاء کنند.

او پیشنهاد می کند: شاید در قدم اول بهتر است رسانه های رسمی برای مخاطب توضیح دهند که بحران چیست؟ ویروس کرونا چیست؟ چگونه به وجود آمده است؟ چه خطراتی خواهد داشت؟ چگونه شیوع پیدا می کند؟ و… . البته رسانه های رسمی ما تا حد خوبی این پرسش ها را پاسخ داده اند. در قدم بعدی رسانه ها باید به این بپردازند که مقام های رسمی چگونه این قضیه را کنترل کرده اند؟ اگر روزنامه نگاری مستقلی در ایران باشد و دسترسی های خوبی به مقاماتی داشته باشد که اطلاعات موثق دارند، می تواند یکسری گزارش های تحقیقی و مداوم منتشر کند و یا گزارش های میدانی از فرودگاه ها و یا مبادی احتمالی ورود ویروس تهیه کند. خب این ها می تواند برای مخاطب جالب باشد.

ارکان زاده یزدی ادامه می دهد: با این حال همه این اقدامات به این بستگی دارد که مخاطب چقدر ماجرا را باور می کند. هرچقدر روزنامه نگاری ای که درباره این قضیه انجام می شود، مستقل تر باشد باور مخاطب بالاتر خواهد رفت. ولی ما نه مخاطبی داریم که به رسانه ها خوب اعتماد کند و نه روزنامه نگاری داریم که فارغ از محدودیت های جاری به سراغ مسئولین برود. به ویژه ما همیشه شاهد این هستیم که مدیریت بحران به سرعت تبدیل به کنترل رسانه ها می شود. یعنی وقتی بحرانی به وجود می آید، مرکز مدیریت بحران یکی از اولین تصمیم هایش کنترل و محدود کردن رسانه های رسمی است و از آن ها می خواهند تا مطالب نگران کننده ای به مردم نگویند. این شیوه مدیریت بحران سبب شده تا ما شاهد رسانه هایی باشیم که یکسری اخبار همیشگی، معمولی و بی اثر منتشر کنند.

 

∗مطالب ما را در کانال تلگرامی شفقنا رسانه (mediashafaqna@) دنبال کنید.
∗ نقد و نظر و سوژه های خود را از طریق ارتباط با ادمین کانال(shafaqnamedia_admin@) به ما بگویید.

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here