زمان انتشار : ۱۷ مرداد ,۱۳۹۸ | ساعت : ۱۵:۲۷ | کد خبر : 484524 |

سوژه های محصور در خطوط قرمز/خبرنگاران از دلایل عدم انتشار گزارش هایشان می گویند

شفقنا رسانه- هر ساله به مناسبت روز خبرنگار، مطالب زیادی درباره مشکلات و دغدغه های این طبقه منتشر می شود. بیمه نشدن خبرنگاران تا درآمدهای پایین، از مهم‌ترین چالش های خبرنگاران است. شفقنا رسانه در روز خبرنگار سعی کرده به بخشی دیگر از دغدغه های خبرنگاران که شامل پیگیری اخبار، انتشار و عدم انتشار آن هاست، بپردازد و با تعدادی از خبرنگاران در این باره صحبت کرده که در حسرت انتشار چه سوژه هایی بودند و چه موانعی بر سر راه انتشار مطالب شان وجود داشته است؟ گفتن از سوژه های مورد علاقه و کار بر روی آن ها در آینده از دیگر سوالاتی بود که با خبرنگاران حوزه های مختلف در میان گذاشتیم.

در حسرت چه سوژه ای بودید و منتشر نشد؟

مهدی حاجی وند که چندین سال است خبرنگار حوزه بورس خبرگزاری تسنیم است، علت کار نکردن برخی از سوژه هایش را انتقادات تند مطرح شده در آن ها می داند و به شفقنا رسانه می گوید: در حوزه ی ما سوژه هایی که کار نشده اند، انگشت شمارند و اغلب این سوژه ها به خاطر انتقادات تندی که داشته ایم، کار نشده که این موضوع هم به شرایط بازار سرمایه به لحاظ زیرساختی، معاملاتی، قوانین یا اشخاص تصمیم گیرنده برمی گردد.

سمیرا حسینی خبرنگار بخش اجتماعی روزنامه شرق هم منتشر نشدن برخی مطالبش را امری طبیعی می داند که برای بیشتر خبرنگاران تجربه مشترکی است. او به شفقنا رسانه می گوید: در برخی مواقع موانعی از سوی رسانه ها باعث این اتفاق می شود. حال در بعضی از رسانه ها این موانع کمتر اما در بعضی دیگر با توجه به دولتی یا خصوصی بودن رسانه شرایط فرق می کند. خاطرم هست مطلبی نوشته بودم که بعد از انتشار متوجه حذف بسیاری از قسمت های مهم و نقدهای آن شدم. خب من شوکه شدم چون به خاطر همان سوژه یک شبانه روز نخوابیده بودم. من فکر می کنم این تجربه ای مشترک برای بسیاری از خبرنگاران است. اخیرا چنین تجربه ای را نداشتم اما در طول سابقه کاری رخ داده است.

هادی عیار که قبلاً دبیر سرویس مجله «روبه رو» بود و در حال حاضر هم به صورت حق التحریری با رسانه های مختلف همکاری دارد، اگرچه سوژه های کار نشده اش را به یکی دو مورد محدود نمی کند، به شفقنا رسانه می گوید: سوژه ای که می خواستم کار کنم و نشد، بحث بنیاد ملی نخبگان بود. اینکه چنین بنیادی چندین سال وجود دارد و فعالیت می کند باید روشن شود که تا به حال چه کارهایی انجام داده و چه فوایدی برای جامعه علمی کشور داشته است. این سوژه ای بود که شخصاً در مجله «روبه رو» بر روی آن کار کردم ولی متاسفانه اجازه به ما داده نشد تا آن‌گونه که باید بر روی آن کار کنیم. به عبارتی مسئولان دولتی حاضر نشدند تا اطلاعات و آمار لازم را در اختیارمان قرار دهند.

او ادامه می دهد: فارغ از این مسئله، موضوعاتی که نمی توانیم کار کنیم به چند دسته تقسیم می شوند. یکسری واضح هستند و یکسری هم نیستند. موضوعات واضح، خط قرمز هایی دارند که مستقیم به ما گفته می شود درباره آن ها کار نکنیم. البته تعداد این موضوعات خیلی کم است. مشکل اصلی ما روزنامه نگاران و خبرنگاران رسانه ها، سوژه هایی هستند که در قانون یا هیچ جایی درباره ممنوعیتشان صحبت نمی شود ولی به دلیل همکاری نکردن، ندادن اطلاعات و یا جلوگیری از پرداختن به سوژه به صورت غیر مستقیم، نمی توان سراغ آن ها رفت. در حال حاضر خیلی از موضوعات وجود دارند که پرداختن به آن ها منع قانونی ندارد ولی وقتی در پروسه آن ها قرار می گیرید، می بینید کارشکنی هایی هست که مانع پرداختن به این سوژه ها می شود.

آسو محمدی، خبرنگار حق التحریری ایرنا پلاس هم به اینکه چند سال پیش نتوانسته صدای خانواده «کولبران» باشد، اشاره می کند و به شفقنا رسانه می گوید: سال ۹۱ که هنوز ماجرای کولبری داغ نبود و رسانه ها به صورت رسمی به این مسئله نپرداخته بودند، گزارشی از وضعیت کولبران تهیه کردم. خیلی از کولبران در همان سال کشته شدند و ما نمی توانستیم چنین خبرهایی را کار کنیم. هر چند این گزارش من در سال ۹۶ چاپ شد، ولی هنوز حسرت می خورم که چرا نتوانستم صدای آن خانواده های بی سرپرست شده در آن سال ها باشم.

حامد طالبی، خبرنگار شبکه افق هم که سابقه کار در رسانه هایی مثل خبرگزاری مهر، باشگاه خبرنگاران جوان، خبرگزاری فارس، مشرق را دارد، با اشاره به فضای حاکم بر رسانه ها به شفقنا رسانه توضیح می دهد:  یکی از آرزوهای همیشگی من این بود که بتوانم با مخالفان جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور مصاحبه چالشی داشته باشم. اگرچه چند مورد انجام دادم ولی حقیقتاً با توجه به وجود خط قرمزهای رسانه هایمان آن‌قدر دستم باز نبوده که بتوانم به راحتی این کار را انجام دهم. به عبارتی توانستم با برخی از این افراد بحث های جدی و چالشی داشته باشم ولی خیلی از آن ها به مرز مصاحبه نمی رسیدند.

زهرا رفیعی هم که قبلا خبرنگار سرویس اجتماعی روزنامه همشهری بود با دیگر خبرنگاران درباره وجود خط قرمز در رسانه ها و تاثیر آن ها بر انتشار و عدم آن ها موافق است و به شفقنا رسانه می گوید: سوژه های حساسی مثل زمین خواری و… بودند که آمار و اطلاعات کمی از آن ها در اختیار داشتیم و چون باید بعداً در دادگاه جوابگو می بودیم، نتوانستیم به آن ها در زمان مناسب بپردازیم. از طرفی موضوعات حساس دیگری هم مثل پیگیری پرونده های اخلاقی چهره ها و مقامات سیاسی وجود دارند که به دلیل وجود خط قرمزهایی در رسانه هایمان اجازه کار درباره آن ها را نداریم.

زینب رحیمی خبرنگار بخش محیط زیست خبرگزاری ایسنا هم به تاثیرات خطوط قرمز در انتشار مطالب اش اشاره می کند و به شفقنا رسانه می گوید: در حوزه محیط زیست مانند هر حوزه دیگری خطوط قرمزی وجود دارد یا موضوعاتی پیش آمده که این خطوط قرمز را  به وجود بیاورد که متاسفانه روزبه روز هم بیشتر می شوند. هرچقدر هم که حساسیت ها و مطالبه گری ها نسبت به حوزه ای بیشترمی شود، به همان شدت هم خطوط قرمز افزایش پیدا می کند. یکی از موارد بسیار بارز که من همچنان درگیرش هستم، بحث زندانی شدن فعالان محیط زیستی است که هنوز تکلیف شان مشخص نشده است. خیلی دوست دارم که درباره آن ها بنویسم، مطالبه گری کنم و مانند بسیاری از  فعالان، ترجیح می دهم به عنوان خبرنگار محیط زیست در این باره کارکنم ولی با خطوط قرمز زیادی روبرو شده ام.

دوست دارید در آینده چه سوژه ای را پیگیری کنید؟

حاجی وند معتقد است در دنیای هرشخصی، خبرهایی است که با آن ها در ارتباط بوده، یعنی خبرهایی که در طول روز خبرنگار با آن ها  سرو کار دارد و اگر آن خبر، خبرخوبی باشد، قطعا آن روز حال هر خبرنگاری خوب خواهد بود. اما اگر خبرهای ناخوشایندی  منتشر شوند، اثر منفی روی کار خبرنگار می گذارد.

او توضیح می دهد: خبرنگار کارش و روحیاتش هر روز با خبر سروکاردارد و از آنجایی که متاسفانه ما بیشتر مواقع با خبرهای ناخوشایند سروکار داریم، حالمان کمی خوب نیست. از طرفی چون ما راوی خبرهای بد هم هستیم، کارمان دو چندان سخت می شود. می خواهم در آینده نزدیک با توجه به اینکه اقتصاد، مهم ترین معضل این روز های جامعه است، از رونق تولید و ارزانی بگویم و از اثرات این مولفه ها بر بازار سرمایه بنویسم. همچنین می خواهم بر روی تامین مالی خوب شرکت ها و بنگاه ها که به  صورت سریع، ارزان و  شفاف از طریق بازار سرمایه و در نهایت در خدمت اقتصاد و جامعه هستند، گزارش هایی تهیه کنم. انشالله که حسرتش به دلم نماند.

حسینی هم با توضیح درباره سوژه های مورد علاقه خود در آینده، به مشکلات و موانع پیش روی خبرنگاران این حوزه اشاره می کند و می گوید: دوست دارم درباره مافیای دارو کار کنم. این حوزه بسیار گسترده است و کسانی که در این حوزه فعالیت دارند، بسیار قدرتمند هستند. به همین خاطر هر زمان بخواهیم روی موضوعی در این حوزه کار کنیم، اولین انگی که به ما می چسبانند؛ همکاری با شرکت های رقیب و تهیه مطالب سفارشی برای آن هاست. اخیرا هم چنین اتفاقی برای من افتاد. برای همین بیشتر می‌خواهم روی این حوزه و شفافیت در حوزه دارو به دلیل مغفول ماندنش کار کنم. البته بخشی از این مسئله طبیعی است. چون اولین پیامد کارکردن بر روی این حوزه قرار گرفتن در لیست سیاهشان است که ضمن تلاش برای کمرنگ کردن ارتباطشان با خبرنگار، دیگر حاضر به مصاحبه نیستند. علت دیگر این اتفاق هم به محتاط بودن خبرنگاران این حوزه و بخشی هم به حضور انسان‌های پر نفوذ و قدرتمند در این حوزه برمی گردد.

عیار هم در این رابطه می گوید: سازوکار سهمیه کاغذ به ناشران و روزنامه ها یکی از موضوعاتی است که خیلی دوست دارم در آینده بر روی آن کار کنم. اگرچه قبلاً هم کار شده ولی این موضوع مانند کوه یخی است که بخش کوچکی از آن دیده شده و قسمت اعظم مغفول مانده و کار نشده است. در واقع ناشران، وزارت ارشاد، رسانه و نهادهای مربوطه اطلاعاتی برای روشنگری این مسئله در اختیار خبرنگاران قرار نداده اند.

محمدی با اشاره به اینکه  کار خبر مسئله ای روزانه و سیال است، بیان می کند: تا الان به این موضوع فکر نکردم که در آینده بر روی چه سوژه هایی کار کنم. البته می توان سوژه هایی که تاریخ انقضاء ندارند را در نظر گرفت و به صورت پرونده ای به آن ها پرداخت. سوال شما تلنگری شد که به این فکر کنم، بهتر است در آینده چه سوژه هایی کار کنم.

طالبی هم برگزاری مناظره های آزاد بین مقامات و مسئولان جناح های مختلف را یکی از دغدغه هایش برای آینده می داند و می گوید: این مسئله همواره دغدغه من بوده است و برای برگزاری چنین مناظره هایی هم قبلاً تلاش کردم ولی موفق نشدم. یکی از موانع این کار عدم موافقت مقامات و مانع بعدی به محدودیت ها و سیاست های خود رسانه ها مخصوصاً رسانه های تصویری برمی گردد. ما قبلاً شاهد مناظره نامزدهای انتخاباتی بودیم ولی به سمت برگزاری مناظره بین مقامات نرفتیم. همیشه دوست داشتم مناظره ای بین موافقین و مخالفین یک مسئله در سطح عالی صورت بگیرد. به عنوان مثال مناظره رئیس مجلس با مخالفانش یا شهردار با مخالفانش. ولی به دلیل محافظه کاری خود افراد و محدودیت های سیاست گذاری رسانه ها چنین کاری صورت نمی گیرد. ما در شبکه افق برنامه ای با نام «جهان آرا» داریم که آقای فرهاد نظری، فرمانده پلیس سال ۷۸ درباره ۱۸ تیر صحبتی کردند و آقای موسوی لاری، وزیر کشور آن دوران صحبت های ایشان را تکذیب کرد. ما در این برنامه از آقای موسوی لاری خواستیم درباره این مسئله و جزئیات آن با آقای نظری مناظره کنند ولی ایشان قبول نکردند.

رفیعی که در حال حاضر به عنوان خبرنگار حوزه محیط زیست در همشهری فعالیت می کند، پرداختن به حضور آفرود سواران در جنگل ها و عواقب عدم توجه به زیست بوم مناطق جنگلی را یکی از سوژه های آینده خود می داند و می گوید: دوست دارم در آینده درباره آفرود سوارانی کار کنم که با ایجاد معابر ترددشان برای رسیدن به کنار رودخانه ها و چشمه ها، جنگل ها و مراتع را تخریب می کنند و اسم خودشان را طبیعت گرد می گذارند، در صورتی که طبیعت گرد نباید هیچ اثر تخریبی از خودش در طبیعت بر جای بگذارد. تخریب زیستگاه اثرات بلند مدت دارد و احیای هر طبیعتی زمانی به مراتب بیشتر از تخریب آن می برد. به همین دلیل دوست دارم درباره این سوژه و زوایای مختلف حقوقی و کارشناسی اش کار کنم. بحث کنترل نظارت بر این ماجرا هم مسئله مهمی است. چراکه تعداد محیط بانان ما خیلی کم هستند و نظارت و نگهبانی از جنگل های هیرکانی هم کار دشواری است.

رحیمی یکی از وظایف خود را نوشتن درباره بازداشت فعالان محیط زیست می داند و می گوید: این موضوع از نظر من دو بعد دارد؛ اول اینکه من موظف هستم به عنوان خبرنگار محیط زیست در مورد مقوله های مربوط به حوزه ام بنویسم، مسئله بعدی تاثیر این اتفاق بر روی خود محیط زیست است که باید آن را منعکس کرد. بازداشت فعالان محیط زیستی تاثیرات منفی هم بر روی عملکرد بسیاری از جوانانی که در حوزه محیط زیست کار می کنند، گذاشته است و شاید اکنون بسیاری از خانواده ها نگران فرزندانشان که دراین حوزه مشغول به کار هستند و کارتخصصی انجام می دهند، باشند که مبادا فردا روزی با یک برچسب زدن به آن ها یا اتفاقاتی، سر از جایی در بیاورند که حقشان نبوده است. به هرحال نگرانی هایی از این دست ایجاد می شود.

رحیمی با اشاره به تاثیرات این موضوع بر خود محیط زیست تاکید می کند: این مساله اساساً به خود محیط زیست آسیب زیادی می زند. اینکه یک مجموعه می توانست دلسوزان و فعالانی داشته باشد که از یک دوره بر اثر یکسری اتفاقات و عملکردها دیگر ندارد. شک نکنید این اتفاق  باعث یکسری عقب ماندگی ها در جامعه مدنی می شود. پرداختن به این مسائل از دغدغه های من است و امیدوارم به آینده طولانی موکول نشود. آرزومندم هر چه سریعتر تکلیف شان مشخص  شود و مسئولان کشور هم درباره این موضوع  صحبت کنند و دادگاه منطقی و عادلانه برای فعالان بازداشت شده، تشکیل شود.

رحیمی می گوید: از دیگر دغدغه های من و خیلی از همکارانم بحث آلودگی هوا است. شاید این سوژه بخش هایی داشته باشد که من دوست داشته باشم درباره آن راحت تر بنویسم اما چنین امکانی وجود ندارد.

*مطالب ما را در کانال تلگرامی شفقنا رسانه (mediashafaqna@) دنبال کنید

∗ نقد و نظر و سوژه های خود را از طریق ارتباط با ادمین کانال(shafaqnamedia_admin@) به ما بگویید.

 

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here