زمان انتشار : ۳ تیر ,۱۳۹۸ | ساعت : ۱۵:۴۵ | کد خبر : 482424 |

امیر شاهی در میزگرد شفقنا از ریزش مخاطب رسانه های رسمی تا ضرورت تشکیل «انجمن صنفی» می گوید

افشین امیر شاهی،فعال رسانه ای/عکس از روزبه فولادی

شفقنا رسانه– در دورانی که نفس مطبوعات به شماره افتاده و با مشکلاتی همچون بحران کاغذ، کمبود نیروی حرفه ای، بحران مخاطب ، پایین آمدن تیراژ و… دست و پنجه نرم می کنند، شاید شنیدن روایت و تجربیات  نسل فعال روزنامه نگار بتواند راهگشای حیات دوباره مطبوعات و رسانه های دیگر باشد. فعالان رسانه ای با توجه به اینکه سال ها در رسانه های مختلف حضور داشته اند، می توانند با اشاره به ارزیابی وضع گذشته و حال مطبوعات،راهکارهایی را جهت بهره گرفتن از فضای های جدید رسانه ای و پاسخ به نیاز مخاطبان امروزی ارائه دهند. به همین خاطر شفقنا‌ رسانه در نظر دارد هر هفته  دیداری با فعالان رسانه ای و پیشکسوتان مطبوعاتی داشته باشد و از تجربیات آنان بهره بگیرد.

افشین امیرشاهی،عضو شورای سردبیری روزنامه همشهری در این دیدار  با تاکید بر این مسئله که اوضاع مطبوعات خوب نیست به شفقنا رسانه می گوید: چالش های زیادی مطبوعات را تهدید می کند. بخشی از این چالش ها به وضع اقتصادی مطبوعات و بحران کاغذ برمی گردد که موجب شده تا روزنامه ها به تعدیل نیرو، کم کردن صفحات و یا حتی تعطیلی روزنامه روی بیاورند. لازم است تا دولتمردان به موضوع ورود کنند. زمین خوردن مطبوعات در حوزه امنیت ملی تعریف می شود چون همین مطبوعات می توانند اقدام به شفاف سازی کنند و به زوایای تاریک نور بتابانند. ولی گویی روزنامه و روزنامه نگاری برای دولتمردان خیلی مهم نیست.

روزنامه برای رقابت با فضای مجازی نیازمند تلاشی طاقت فرسا است

امیر شاهی چالش بعدی مطبوعات و رسانه ها را بحث فضای مجازی می داند و بیان می کند: فضای مجازی تهدیدی برای رسانه ها به ویژه مطبوعات شده است. به عبارتی ما شاهد این مسئله هستیم که روزنامه ها رقیب قدرتمندی پیدا کرده اند. در مطبوعات بایدها و نباید هایی وجود دارد و بحث منفعت عمومی مطرح است که در فضای مجازی نیست. یعنی انواع خبرها و مطالب به شکل های مختلف منتشر می شود. اگرچه امکان انتشار شایعه در این فضا سرعت گرفته است  با این حال انتشار سریع عکس، فیلم و مطالب در کسری از ثانیه برای مخاطب جذابیت دارد.

او ادامه می دهد: کسی که یک کانال تلگرامی یا صفحه ای در اینستاگرام راه اندازی می کند به نکات دیگری توجه می کند که برای مخاطب جذاب تر باشد و لایک را بالا ببرد. به همین دلیل است که رسانه ها سعی می کنند به سمت این مسئله بروند که خبر کمتر و تحلیل بیشتر داشته باشند. رسانه ها برای رقابت در این عرصه مجبور هستند که به تلاشی طاقت فرسا دست بزنند. از طرفی فضای مجازی بر روی تیراژ روزنامه ها، کسب درآمدشان، آگهی گرفتن ها و… تاثیر می گذارد.

امیر شاهی توضیح می دهد: ممکن است صاحبان روزنامه ها بر سر دو راهی قرار گیرند که آیا به این فضای جدید ورود کنند یا خیر؟ چگونه ورود کنند؟ آیا باید همچنان به شیوه های قبل وفادار باشند یا باید تغییراتی در کارشان دهند؟ در حال حاضر خیلی از روزنامه ها، خبرگزاری ها و سایت ها وارد عرصه چند رسانه ای شده اند. به عبارتی در حال حاضر روزنامه ها کانال تلگرامی، توییتر، اینستاگرام، واحد فیلم، ویدئو، پادکست و… دارند و از طرفی هم با حجم انبوهی از اظهار نظرها مواجه هستند که پاسخ دادن به همه آن ها زمان بر است.

او چالش دیگر مطبوعات و رسانه ها را نداشتن امنیت شغلی، حقوق پایین، نیروهای غیرحرفه ای و… می داند و انتقاد می کند: در یک دوره ای ما شاهد بازداشت روزنامه نگاران و توقیف نشریات بودیم. معتقدم خیلی از خبرنگاران توانمندمان به خاطر همین فشارها از ایران رفتند، یا به دلیل حقوق پایین روزنامه نگاری وارد عرصه های مختلف دیگر از جمله روابط عمومی شدند.

برگرداندن اعتماد مردم کار ساده ای نیست

امیر شاهی تاکید می کند: روزنامه ای که بتواند دغدغه های مردم را پیگیری کند، مردم دوستش دارند. در زمان آقای خاتمی وقتی مطلبی نوشته می شد بازتاب زیادی داشت ولی الان اگر مطالب قوی تری از قبل هم بنویسیم آن بازتاب و تاثیرگذاری گذشته را ندارد.

او توضیح می دهد: این مسئله می تواند دلایل زیادی داشته باشد. از جمله اینکه شاید مردم سیاست زده شده باشند، آنقدر دغدغه و مسائل داشتند که منتظر بودند تا روزنامه آن را پیگیری کند و این کار انجام نشده که ناامید شده و به روزنامه بی اعتماد شدند. این بی اعتمادی آنقدر بالا گرفته که وقتی گزارشی از دغدغه مردم هم کار می شود مردم به آن باور ندارند. برگرداندن اعتماد مردم کار ساده ای نیست. قرن ها طول می کشد تا ساخته شود درحالی که به راحتی از بین می رود.

امیر شاهی با انتقاد به حضور برخی مدیران غیر حرفه ای در رسانه ها می گوید: در بسیاری از مطبوعات کسانی مدیر روزنامه شدند که سابقه مطبوعاتی نداشتند در حالی که یک مدیر باید از داخل تحریریه کار خود را شروع کرده باشد و روزنامه را بشناسد، همچنین بر حساسیت و پیچیدگی های اداری آگاهی داشته باشد. متاسفانه شاهد هستیم برخی از مدیران به دلیل حرفه ای نبودن وقتی وارد یک روزنامه می شوند، شروع به تغییر تیم تحریریه می کنند خب به این صورت، روزنامه مدام دستخوش تغییر می شود.

مدیریت کردن از نگاه عافیت طلبی؛ یک چالش مهم و جدی

او ادامه می دهد: در روزنامه های دولتی این اتفاق بیشتر می افتاد و با توجه به موضع ها و سیاست های متفاوت افراد، روزنامه دچار فراز و نشیب های زیادی می شود. از طرفی دیگر وقتی مدیری به تحریریه بیاید که مسائل و دغدغه مردم برایش اهمیتی نداشته باشد و به تعهدات رسانه ای پایبند نباشد و به رسانه به عنوان ابزاری برای مبارزه با فساد نگاه نکند، موضع اش به این صورت خواهد بود که “مطلبی بنویسیم که به کسی برنخورد و یا جایی به ما ایراد نگیرند” ،  به نوعی مدیریت کردن از نگاه عافیت طلبی است. هر چند در روزنامه های خصوصی هم این مسائل است اما به دلیل ثبات بیشتر، کمتر دچار چنین چالش های جدی هستند.

این فعال رسانه ای واگذاری رسانه های دولتی به رسانه های خصوصی را در شرایط حاضر درست نمی داند و معتقد است: اگر عرصه برای رسانه ها باز شود و به مرور و با یک برنامه ریزی بلند مدت رسانه ها به بخش خصوصی واگذار شود، می توان شاهد رقابت واقعی بین رسانه های خصوصی بود که می تواند شکل بگیرد و شدنی است ولی به یکباره نمی توان چنین تصمیمی گرفت. چرا که خیلی از نیروها الان در رسانه های دولتی مشغول به کار هستند و برخی روزنامه های دولتی با وجود همه‌ی نقدها و ایراداتی که برخی نسبت به آن ها دارند، توانسته اند به عنوان یک رسانه معتبر شناخته شوند و نیروهایی را در این سال ها پرورش داده اند. به همین دلیل معتقدم باید مثل همه جای دنیا، شرایطی برای رسانه ها فراهم شود، دست مطبوعات باز باشد و محدودیت ها برایشان کمتر شود تا بتوانند آزادانه به انتشار محتوا بپردازند.

دسترسی به اطلاعات موثق؛ نیاز گزارشگران تحقیقی برای مبازره با فساد

او توضیح می دهد: اما این کار ظرافت و پیچیدگی و زمان خاص خودش را می خواهد شاید الان زمان این کار نباشد ولی عجالتاً باید مشکل کاغذ را  حل کرد، بعد شرایط مساعدی را برای روزنامه ها فراهم کنند و رسانه های بخش خصوصی را تقویت کنند.

امیر شاهی از آن دست سردبیرانی است که بر گزارش نویسی درباره شفافیت و مبارزه با فساد تاکید دارد اما شاهد هستیم که همچنان گزارش های تحقیقی کمتری در این باره وجود دارد. او با اشاره به دلایل این مسئله بیان می کند: گزارش نویسی در حوزه فساد را باید با احتیاط انجام دهیم وقتی خبرنگاری می خواهد در این باره مطلبی بنویسد باید اطلاعات موثق و درست را پیدا کند به همین خاطر در این حوزه دسترسی به اطلاعات معتبر هم اهمیت دارد. ولی متاسفانه  در این عرصه اطلاعات زیادی در اختیار خبرنگاران قرار نمی گیرد و نوشتن گزارش تحقیقی در این باره سخت است. هر چند می توان در این حوزه گزارش های تحلیلی هم نوشت، البته که ریسک این کار هم بالا است اما این کار به شجاعت خبرنگار، دبیر، سردبیر و مدیر مسئول رسانه مربوط می شود. برخی از روزنامه ها اعتنایی به اخبار این حوزه ندارند و نمی خواهند بگویند چه خبر است، برخی دیگر هم سراغ پیگیری اخبار این حوزه می روند ولی، به اطلاعات دسترسی ندارند.

او با اشاره به موانع و محدودیت ها برای خبرنگاران و رسانه ها توضیح می دهد: قبلا به رسانه ها نامه هایی زده می شد که در برخی موضوعات و سوژه ها ورود نکنید ولی الان علاوه بر این نامه ها ، جلساتی را هم برگزار می کنند و نکات جدی تری را در این باره به آن ها می گویند. در حال حاضر  دستگاه های مختلف جلساتی را با مدیران رسانه ای در هفته برگزار می کنند  و به آن ها چگونگی ورود به سوژه ها را متذکر می شوند. خب همین اتفاق، باعث ریزش مخاطب از رسانه های رسمی می شود و مخاطب به سمت شبکه های اجتماعی که اخبار را بدون محدودیت منتشر می کنند، می رود. مردم انتظار دارند برخی اخبار در این فضاها را در روزنامه ها هم به صورت صریح و شفاف ببینند.

هر خبرنگاری در هر تحریریه نیاز دارد که یک سری مسائل برایش مدام تکرار و آموزش داده شود

این عضو شورای سردبیری روزنامه همشهری در پایان به ضرورت تشکیل یک انجمن صنفی برای آموزش مسائل اخلاقی در تحریریه ها اشاره می کند و می گوید: هر خبرنگاری در هر تحریریه نیاز دارد که یک سری مسائل مدام برایش تکرار و آموزش داده شود. بالاخره روزنامه نگاری کار سخت و ظریفی است و وقتی درگیر خبر می شوید امکان دارد آن قدر به عمق یک موضوع برویم، متوجه خیلی از مسائل نشویم. ما باید یک اتحادیه صنفی قوی داشته باشیم که نکات اخلاقی را به ما آموزش دهند و یادآوری کند. یک زمانی انجمن صنفی روزنامه نگاران ایران را داشتیم که این انجمن تعطیل شد و برنامه ها و اهداف خوبی برای موارد اخلاقی داشت و می توانست راهگشا باشد. به نظرم همچنان به همان انجمن نیاز داریم چرا که می تواند  مرجع بسیاری از مسائل اخلاقی برای رسانه ها باشد.

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here