زمان انتشار : ۲۵ خرداد ,۱۳۹۸ | ساعت : ۱۷:۱۲ | کد خبر : 482045 |

امامی: ماهیت تلگرام با فرهنگ ایرانی همخوانی دارد

شفقنا رسانه_حسین امامی، پژوهشگر رسانه‌های نوین، معتقد است که وقتی فیس‌بوک، توییتر و ابزارهای دیگر مختل یا فیلتر شده‌اند و از طرف دیگر، مردم نمی‌دانند که برای هر نیازی، از چه پلتفرمی استفاده کنند، پلتفرم‌ها در کاربری‌های غیراصلیشان رشد پیدا می‌کنند و همه‌گیر می‌شوند.

به گزارش راه پرداخت، حسین امامی، دکترای علوم ارتباطات، مدرس دانشگاه و پژوهشگر رسانه‌های نوین، در خصوص تلگرام و چرایی فراگیر شدن استفاده از آن برای کاربردهای مختلف صحبت کردیم. امامی معتقد است که در بحث شبکه‌های اجتماعی، “خواست و حضور مردم” بیش از هر عامل دیگری در موفقیت و یا عدم موفقیت یک شبکه اجتماعی تاثیر دارد.

امامی کاربرپسند بودن و قابلیت‌های گسترده تلگرام را دو عامل تبدیل این اپلیکیشن به یک ابزار همه‌کاره برای مردم دانست. او ابتدا به رونق تلگرام پس از کندی‌ها، مختل شدن‌ها و در نهایت فیلتر وایبر و لاین اشاره کرد و گفت: «در آن زمان تلگرام به‌عنوان یک پیام‌رسان موبایلی مطرح شد. مردم کاربرپسند بودن آن، سرعت مطلوب در ارسال فایل و امکانات خوب آن را پسندیدند و آن را به یکدیگر معرفی کردند و این‌گونه، گرایش به استفاده از تلگرام روزبه‌روز افزایش یافت. با افزایش کاربران این پیام‌رسان، به‌مرور پای گروه‌های خانوادگی و کاری و همچنین کسب‌وکارها، رسانه‌ها و … به آن بیشتر شد.»

·      تلگرام مکمل ارتباطات اجتماعی شد

امامی، تلگرام را یک ابزار می‌داند که تصویری واقعی از جامعه ایران را نمایش می‌دهد. او در این خصوص گفت: «مردم ایران ذاتا مردمی اجتماعی هستند که دوست دارند دور هم جمع شوند و صحبت کنند. حال آنکه در برخی از فرهنگ‌ها، حضور در اجتماع به اندازه فرهنگ ما اهمیت ندارد. تلگرام با این فرهنگ جامعه ما عجین بود و به تداوم اجتماع‌ها در فضاهای مجازی کمک کرد. چراکه روابط اجتماعی مردم منوط به دیدار چهره به چهره و ارتباطات تلفنی نبود و مردم در ساعاتی که امکان دیدار با افراد دیگری را نداشتند، از تلگرام به عنوان مکمل ارتباطات اجتماعی استفاده کردند.»
·      تلگرام، عیب های ما را آشکار می سازد

حسین امامی افزود: «ناهنجاری های اجتماعی که در رابطه با تلگرام رخ می‌دهد، ریشه در فرهنگ ما دارند و تلگرام صرفا یک پلتفرم است که محلی برای بروز آنهاست. برای مثال تلگرام باعث شایعه نمی‌شود و شایعه همواره در طول تاریخ وجود داشته است. اما تلگرام یک ابزار ارتباطی است که چون ماندگاری آن بیشتر است و پیام‌ها در آن نوشته و ثبت و ضبط می‌شود پس ماندگاری، شیوع و  تاثیرگذاری شایعه در آن بیشتر است. به همین شکل، هر مسئله‌ای که نظیر تهمت، غیبت، دروغ و… در جامعه وجود داشته باشد، در تلگرام هم وجود دارد و در واقع تلگرام، آینه جامعه است که عیب های ما را آشکار می سازد.»

·      ناکارایی سیاستگذاری فضای مجازی درباره پیام رسانها

امامی، به نقش دولت‌ها و محدودیت‌های ایجادشده توسط آنها در همه‌گیر شدن اپلیکیشن‌ها و کاربردهای آنها اشاره کرد و گفت: «در ایران کاربری‌های مختلف ابزارها، به هم ریخته و برای مثال می‌بینیم که مردم حتی در توییتر هم که ابزار چت نیست، چت می‌کنند و در پلتفرم اینستاگرام که برای به اشتراک گذاشتن عکس است، خبرگزاری‌ها هم حضور دارند. اما مقصر این اتفاق، کاربران نیستند، بلکه در این مسئله، سیاست‌گذاری‌هایی که برای مدیریت فضای آنلاین ایجاد شده، نقش داشته است.»

او افزود: «وقتی فیس‌بوک، توییتر و ابزارهای دیگر مختل یا فیلتر شده‌اند و مردم نمی‌دانند که برای هر کاربرد، از چه پلتفرمی استفاده کنند چنین فضایی رخ می‌دهد و پلتفرم‌ها در کاربری‌های غیراصلی خود رشد پیدا می‌کنند. در بعضی کشورهای شرقی نظیر چین هم همین‌گونه است و می‌بینیم که اکثر پیام‌رسان‌ها فیلتر هستند و در نتیجه یک پیام‌رسان همه‌گیر می‌شود. بالغ بر ۱۵۰ میلیون صفحه کسب‌وکاری در فیس‌بوک حضور دارند که بسیاری از آنها درآمدهای بسیار بالایی نیز دارند. اما در ایران، این پلتفرم فیلتر است و مردم در آن حضور پررنگی ندارند و به همین خاطر کسب‌وکارها هم با حضور در آن، موفق نخواهند شد.»

او در بخش دیگری از صحبت‌هایش اشاره کرد: «همچنین باید به وابستگی نسل جدید به شبکه‌های اجتماعی توجه داشت. نسل جدید از کودکی در شبکه‌های اجتماعی حضور داشته است و در نتیجه برای انجام امور خود، استفاده از فضاهای مجازی را به روش‌های ارتباطی قدیمی‌تر ترجیح می‌دهد.»

·      همه‌کاره بودن تلگرام نقطه ضعف نیست

حسین امامی در ادامه، همه‌کاره بودن تلگرام را نقطه ضعف آن ندانست. او گفت: «شاید اپلیکیشن‌های موفق دیگری در جهان باشند که تنوع کاربری تلگرام را نداشته باشند و صرفا در یک زمینه فعالیت کنند، اما این به آن معنا نیست که تلگرام هم باید از مدل آنها پیروی کند. میزان استقبال مردم، ملاک موفقیت یک مدل است و وقتی که با چند روز اختلال در فیس‌بوک، شاهد افزایش سه میلیونی کاربران تلگرام هستیم، نشان‌دهنده موفقیت این پلتفرم است. همچنین باید توجه داشت که تمایل به استفاده از ابزارهای همه‌کاره، مختص به فرهنگ شرقی و یا کشورهایی خاص نیست و در کشورهای غربی نیز از دیرباز شاهد چنین ابزارهایی بوده‌ایم. تلگرام مانند چاقو دستیار چندکاره سوئیسی می ماند که در شرایط مختلف کارایی های مختلفی دارد. تلگرام به شکل فعلی مورد استقبال مردم کشورهای مختلف قرار گرفته است و هر کدام از کاربران تلگرام، از آن در زمینه‌های خاصی استفاده می‌کنند.»

او با تاکید بر اینکه اقبال مردم، ملاک اصلی موفقیت یک شبکه اجتماعی است، به شکست طرح رونق دادن به پیام‌رسان‌های داخلی اشاره کرد و گفت: «در دنیا، سالهاست مفهوم دولت دو یا Government 2.0 مطرح شده است و در این مفهوم مطرح می‌شود که حکومت ملزم است هر جا که مردم در شبکه های اجتماعی حضور دارند، دستگاه های دولتی هم حضور داشته باشد و به آنها خدمات بدهد، اطلاع‌رسانی کند و پاسخگو باشد. بهار سال گذشته دیدیم که هنگام بروز نوسانات نرخ ارز، تلگرام مسدود شد و کانال‌های رسمی از تلگرام رفتند و کانال‌های غیررسمی ماندند و به شایعات دامن زدند و به نوسان بیشتر نرخ ارز منجر شدند. در حالیکه روابط عمومی دستگاه های دولتی و یا رسانه های رسمی کشور اجازه حضور و پاسخ در این فضا را نداشتند و عرصه را برای فرصت طلبان باز گذاشتند.»

باید دوره شبکه های اجتماعی پله پله توسط مردم طی شود

او از حضور گسترده مردم در تلگرام استقبال کرد و آن را یکی از مراحل سیر تحولی جامعه دانست و گفت: «مراحل پیشرفت باید پله‌پله طی شود تا دچار مشکل نشویم و این مسئله به‌خصوص با سرعت گرفتن تحولات جهان، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. مردم ما، دوران حضور در فیس‌بوک را به دلایلی از جمله فیلترینگ، طی نکردند و بدون طی کامل آن، وارد مرحله وایبر شدند؛ که وجود اطلاعاتی نظیر شماره تلفن‌ها در وایبر، موجب آسیب‌هایی شد. تلگرام هم تا چند سال دیگر هست و بعد از آن، ابزارهای دیگری می‌آیند. اگر مردم دوره فعلی را به‌طور کامل طی نکنند و نحوه رفتار صحیح در آن را نیاموزند، در تحولات بعدی فناوریهای نوین ارتباطی دچار آسیب بیشتری خواهیم شد.»

به اعتقاد امامی، بزرگ‌ترین آسیب در استفاده از اپلیکیشن‌هایی نظیر تلگرام، مدیریت مصرف رسانه‌ای ما است که هر فرد باید شخصا چنین مدیریتی را انجام دهد.

امامی استفاده همزمان از تلگرام برای اهداف کسب‌وکاری و ارتباطات شخصی فرد را باعث حواس‌پرتی دانست؛ اما گفت: «در یک مدل ارتباطی، همیشه پارازیت و اختلال وجود دارد و هیچ‌وقت یک ارتباط صددرصدی نیست. در جمع‌های حضوری و برای مثال در دفتر کار فیزیکی هم‌ چنین مسائلی رخ می‌دهد و برای مثال ممکن است فردی با بیان یک خبر یا جمله، موجب پرت شدن حواس دیگران شود. پس باز هم می‌بینیم که تلگرام صرفا یک ابزار است برای بروز مسائلی که از دیرباز وجود داشته‌اند.»

·      تلگرام موثرترین رسانه در همبستگی ملی ایرانیان است

امامی در ادامه به نتایج یک کار پژوهشی اشاره کرد که موارد مزاحم کار از نظر کارمندان یک سازمان را بررسی کرده بود. بر اساس نتایج این پژوهش، شبکه‌های اجتماعی، پنجمین عامل مزاحم از نظر کارمندان بودند. موارد اول تا چهارم مطرح‌شده در این پژوهش عبارت بودند از: همکاران پرحرف، وجود سروصدا در محل کار، تغییرات زیادی که در فرایند کاری رخ می‌دهد و اتلاف وقت در هنگام برگزاری جلسات.

وی در پایان یادآور شد: در چند سال اخیر و مواردی از جمله انتخابات گرفته تا زلزله کرمانشاه و حتی سیل های اخیر، تلگرام نشان داد که تاثیرگذاری بیشتری بر افکار عمومی نسبت به رسانه های جمعی دارد و می تواند در همبستگی ملی موثر واقع شود. باید تلگرام را به عنوان یک واقعیت در زندگی روزمره مردم ایران در سیاستگذاریهای فضای مجازی بپذیریم.

حسین امامی، دانش آموخته دکتری تخصصی علوم ارتباطات اجتماعی است. او عضو هیات مدیره انجمن متخصصان روابط عمومی است و فعالیت های کاری و آموزشی و پژوهشی او به موضوعاتی همچون رسانه های اجتماعی، سواد رسانه ای، روابط عمومی و روزنامه نگاری نوین برمی گردد. او سابقه ای نزدیک به ۲۳ سال فعالیت در روابط عمومی را دارد و در حال حاضر مدیر روابط عمومی و بین الملل بانک توسعه صادرات ایران نیز است.

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here