زمان انتشار : ۱۹ خرداد ,۱۳۹۸ | ساعت : ۱۷:۴۴ | کد خبر : 481847 |

ارزیابی خوش چهره از دلایل ضعف دیپلماسی رسانه ای؛از خلاء خبرنگاران متخصص تا مشکلات مالی رسانه‌ها

شفقنا رسانه– پس از انتشار اخباری درباره سفر وزیر امورخارجه آلمان به تهران و نخست وزیر ژاپن در روزهای آتی به ایران، گفته شده قرار است تیمی از اهالی رسانه همراه با این مقامات به ایران بیایند و این نشان دهنده اهمیت دیپلماسی رسانه ای در میان این دو کشور است. از طرفی دیگر ما شاهد هستیم بسیاری از رسانه های داخلی سعی می کنند بیشتر بر روی خبر رسانی این سفرها  کار کنند تا تحلیل و تفسیر آن. اما دلیل ضعف و سکوت رسانه های ما در این باره چیست؟ چرا دستگاه دیپلماسی جلسه ای را برای تعیین خطوط خبری رسانه ها  قبل از ورود این مقامات مسئول برگزار نمی کند؟ دیپلماسی رسانه ای چقدر برای خبرنگاران و مدیران رسانه‌ای دارای اهمیت است؟

جلال خوش چهره، روزنامه‌نگار ارشد حوزه‌ی بین‌الملل با اشاره به مسائل رسانه ها به شفقنا رسانه  می گوید: در سفرهای حساسی که مقامات و مسئولان به کشورهای دیگر دارند، معمولا خبرنگاران را همراه خود می برند، اما در اینجا دو مشکل وجود دارد. یکی اینکه در حال حاضر آن ظرفیت مالی برای تامین و اعزام خبرنگاران وجود ندارد. تا دهه ۹۰ بسیاری از رسانه ها تامین کننده هزینه سفر خبرنگاران به مجامع بین المللی و کشورهای دیگر بودند اما به دلیل مشکلات در تامین ارز، دیگر این امکان برای حضور خبرنگار در مجامع بین المللی وجود ندارد.

چرا ما در دیپلماسی رسانه ای فعال نیستیم؟

او ادامه می دهد: از طرفی دیگر بین دولت و مدیران رسانه این اختلاف نظر وجود دارد که این هزینه ها را چه کسی باید تامین کند؟ اما مهم تر از همه این مسائل، این موضوع است که چرا ما در دیپلماسی رسانه ای فعال نیستیم؟ ما شاهد بودیم که در مذاکرات هسته ای خبرنگاران زیادی همراه با آقای ظریف به بروکسل و ژنو رفتند ولی خروجی این سفرها، مطلب خاصی برای آگاهی بخشی برای مردم  و رسانه های داخلی نداشت. دلیل اش هم  مشخص است، چون خبرنگاران ما تسلط کافی بر زبان خارجی نداشتند، پس باید بر روی این مسئله تامل داشته باشیم. از طرفی دیگر می بینیم که رسانه های خارجی، مترجم هایی را برا ی خبرنگاران خود در مجامع بین المللی و دیگر کشورها در نظر می گیرند. همین نکته، به جمع آوری و تنظیم گزارش های خبرنگاران بسیار کمک کننده است، ولی ما در این مورد هم خلاء داریم.

در حوزه دیپلماسی رسانه ای دچار ضعف و فقر جدی هستیم

این کارشناس با اشاره به ضعف های دستگاه های دیپلماسی در تعامل با رسانه ها برای تقویت دیپلماسی رسانه ای بیان می کند: در این میان دستگاه دیپلماسی شیوه خوبی را هم برای تعامل با خبرنگاران و رسانه ها و تعیین خطوط خبری در مسائل بین الملل انتخاب نکرده است. مثلا در ماه و هفته ها جلساتی بین دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و مدیران رسانه ها برگزار می شود اما این نوع جلسات در بدنه تحریریه ها بازتاب پیدا نمی کند چرا که مثلا خبرنگاران حوزه وزارت امور خارجه در این جلسات حضور ندارند و مدیران مسئول و سردبیران هم خیلی خود را متعهد به این قضیه نمی کنند که اطلاعات این جلسه را به تحریریه و خبرنگاران خود بدهند و گاه دیده شده که به شکل دستوری برداشت خود را از این جلسات توجیهی به خبرنگاران ارائه می دهند و این شیوه دستوری نمی تواند  اثر زیادی بر روی تحریریه ها داشته باشد.

او ادامه می دهد: اگر قرار است دیپلماسی رسانه ای داشته باشیم اول باید نیروی رسانه ای برای این کار در نظر بگیریم. فکر می کنم در این زمینه دچار ضعف و فقر جدی هستیم. به نظرم نباید فراموش کرد که در هر رسانه ای ما باید در بخش اقتصاد، سیاست و دیپلماسی تخصص آن حوزه را داشته باشیم(هر چند منکر تخصص در بخش های دیگر رسانه ها نیستم ولی در بخش های دیگر می توان از طریق تجربه هم اطلاعاتی را به دست آورد). متاسفانه رسانه های ما چون  دچار فقر دانش و اطلاعات هستند، آن مرجعیت و اعتبار اولیه خود را از دست داده اند.

برخی از رسانه ها حتی با موضوعات سیاسی روز هم بیگانه هستند

خوش چهره با انتقاد از عملکرد رسانه ها در مسائل سیاسی می گوید: متاسفانه بدنه رسانه ها ما با زبان بیگانه آشنا نیست و برخی از رسانه ها حتی با موضوعات روز سیاسی  هم بیگانه هستند. مثلا الان بسیاری از خبرنگاران از همین سفر آتی نخست وزیر ژاپن به ایران آگاه نیستند. اینکه چرا از این کشور یک مقام انتخاب شده و از کشورهای دیگر چون قطر و عمان کسی انتخاب نشده است؟ چرا توجه ها به این مقام مسئول جلب شده است؟ خب این چراها و پاسخ آن‌ها را باید خبرنگاران ما بدانند که نمی دانند و فقط خبر را ترجمه می کنند و به یک سری مسائل حاشیه ای توجه می کنند.

این کارشناس بیان می کند: در اینجا ما نباید همه تقصیرها را بر گردن دولت انداخت و این مسائل کاملا به بدنه رسانه ها مربوط می شود. هر چند  نباید منکر مشکلات تحریر یه ها شد. مدیران مطبوعاتی به دلیل مشکلات مالی که هر روز با آن‌ها  دست و پنجه نرم می کنند، نمی توانند خبرنگارانشان را به کشورها و مجامع بین المللی اعزام کنند. مسئله  بعدی در اعزام خبرنگاران همراه با هیئت های دیپلماتیک این است که، در سازمان های رسانه ای دچار پارتی بازی هستیم یعنی مدیر مسئول یا سردبیر احساس می کند باید دوستان خود را به آن کشورها بفرستد و به اینکه آیا آن فرد  صلاحیت این موضوع را دارد یا نه توجه نمی کند.

آموزش اجباری زبان خارجی برای خبرنگاران یک ضرورت جدی است

خوش چهره توصیه می کند: پس مشکل ما در دیپلماسی رسانه ای مسائل مالی و کم سوادی خبرنگاران مان است. به نظرم نیاز است این کم سوادی را با بهره گیری از نیروهای باسواد تری که در مطبوعات هستند ولی  به هر دلیلی منزوی یا کنار گذاشته شده اند، شناسایی کنیم و از آن‌ها بهره ببریم و برای نیروهای جوان زمینه های آموزش زبان خارجی را فراهم کنیم و این آموزش را به صورت اجباری برای خبرنگاران در نظر بگیریم. یک رسانه براساس اطلاعات موثق و متقن می تواند به یک تحلیل روشن، چرایی و چگونگی موضوعات مختلف برسد و نظر دهد.  وقتی این اطلاعات به شما نمی رسد و فقط به یک کانال خاص می رسد و آن کانال هم فکر می کند این اطلاعات به صورت انحصاری در  اختیار او است نه در بدنه تحریریه اش، همه این‌ها باعث می شود ما دیپلماسی رسانه ای نداشته باشیم. از طرفی دیگر، وقتی مطبوعات از اعتبار و تیراژ نزد  مخاطب بیافتد، باید دولت و نظام سیاسی ما متوجه این موضوع باشد که خوراک خبری شهروندان را رسانه های بیگانه که نگران منفعت ملی ما نیستند، تامین می کنند. به همین خاطر  رسانه های ما باید در حوزه دیپلماسی رسانه ای توانمند بشوند.

چرا یک روزنامه با فلان سابقه کاری هنوز یادداشت ها  و سرمقاله هایش را باید در بیرون از تحریریه ها بنویسد؟

خوش چهره با اشاره به تحلیل هایی که این روزها باید رسانه ها بر روی آن کار کنند، می گوید: الان بیشتر رسانه ها سفر شینزو آبه به تهران را نوعی نقطه عطف در تاریخ می دانند در حالیکه نباید این طور باشد و رسانه ها نباید  همه تخم مرغ های خود را در یک سبد قرار دهند.  رسانه حرفه ای که دیپلماسی را بشناسد چنین کاری نمی کند چون الان نباید به نوعی مانور رسانه ای بر روی این موضوع داد که همه چیز به سفر این نخست وزیر بستگی دارد، باید رسانه ها ابعاد دیگر این سفر را هم واکاوی کنند.

او با انتقاد بیان می کند: البته معتقدم  درباره این سفر وزرای خارجه به تهران، قطعا رسانه های ما تحلیل و تفسیر دارند ولی اینکه این تحلیل و تفسیر مدون و در یک چارچوب نظری باشد، به آن شک دارم و ما در رسانه ها بیشتر نظرات کلی از چند نویسنده را می خوانیم. یک مثال ساده می زنم،  الان اغلب روزنامه ها را که نگاه می کنیم یادداشت ها و سرمقاله های بیشتر آن‌ها،  مربوط به کسانی است که خارج از تحریریه ها هستند در حالیکه این یک ایراد جدی است. چرا یک روزنامه با فلان سابقه کاری هنوز یادداشت ها  و سرمقاله هایش را باید در بیرون از تحریریه بنویسد؟ چرا در چینش آن تحریریه، نیروهای قلم به دست نتوانسته شکل بگیرد. پس همه این عوامل با هم به ضعف دیپلماسی رسانه ای در کشور کمک می کند.

 

∗ مطالب ما را در کانال تلگرامی شفقنا رسانه (mediashafaqna@) دنبال کنید

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here