زمان انتشار : ۱۵ خرداد ,۱۳۹۸ | ساعت : ۱۱:۲۲ | کد خبر : 481714 |

بهزادی در میزگرد شفقنا از خلاء گزارش های مردمی در مطبوعات تا رسانه داری دولتی می گوید

شفقنا رسانه-شنیدن روایت‌ها و خاطرات روزنامه‌نگاران پیشکسوت می‌تواند برگی از تاریخ مطبوعات شفاهی برای اهالی رسانه باشد. پیشکسوتان مطبوعاتی که در زمانه خود به عنوان چشم و گوش مردم بودند و با اطلاع رسانی‌های دقیق و تحلیل‌هایشان به مسئولان کمک می‌کردند، باید  در حال حاضر هم با انتقال تجربیات و توصیه‌های خود به خبرنگاران در خبررسانی و انعکاس واقعیت‌ها در جامعه یاری رسانند.

به گزارش شفقنا رسانه، این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که خود اهالی رسانه به اهمیت این طبقه از جامعه پی‌ببرند و جایگاه‌شان را ارج نهند. به همین خاطر شفقنا‌ رسانه در نظر دارد هر هفته  دیداری با پیشکسوتان مطبوعاتی داشته باشد و از تجربیات آنان بهره بگیرد.

این هفته شفقنا میزبان بهروز بهزادی بود. این پیشکسوت مطبوعاتی که کارش را با سرویس حوادث شروع کرده، به پوشش اخبار پرونده «محمد علی نجفی» انتقاد می کند و  می‌گوید: احساس می‌کنم خبرنگاران حوادث رسانه‌های ما، چون به برخی از خبرها عادت نکرده‌اند برایشان سؤال پیش‌آمده است که چه باید بکنند. برای مثال تا چند سال پیش اگر اسم یک متهم را اعلام می‌کردیم، قوه قضاییه اعتراض می‌کرد و می‌گفت تا وقتی حکم صادر نشده شما حق ندارید اسم متهم را اعلام کنید. البته این برای خودم هم سؤال بود. چراکه ما طرف را متهم معرفی می‌کردیم نه مجرم ولی الان چند سالی است ظاهراً مجوز-مکتوب یا غیر مکتوب- اعلام اسم متهم صادر شده است. چون یک الی دو سالی است که می‌بینم اسم متهم در رسانه‌ها اعلام می‌شود. این دو سال هم نمی‌تواند تجربه خوبی از مشکلاتی باشد که خبرنگاران حوادث با آن روبه‌رو می‌شوند.

خبرنگاران حوادث وظیفه حفاظت از جان آدم‌ها را دارند

او تأکید می‌کند: خبرنگاران حوادث وظیفه حفاظت از جان آدم‌ها را دارند. روزهای اول رادیو-تلویزیون خیلی راحت در مورد آقای نجفی عنوان مجرم را بکار برد. اگرچه ممکن است قوه قضاییه مجوز داده باشد ولی تا این لحظه هیچ‌کس اجازه ندارد ایشان را مجرم خطاب کند. بلکه تا زمان رأی نهایی دادگاه باید ایشان را متهم عنوان کرد. ولی می‌بینیم که خیلی از رسانه‌ها از ایشان دفاع کردند و خیلی‌ها هم او را مجرم خطاب کردند. در دادگاه جنایی تمام تلاش رئیس دادگاه این است تا بفهمد که این قتل، قتل عمد بوده یا شبه عمد. قتل عمد این‌گونه است که طرف از قبل تصمیم گرفته باشد، سلاح قتل را آماده کرده باشد و بنابر تصمیم قبلی بخواهد کسی را بکشد. ولی قتل‌هایی که از روی عصبانیت و دعوا صورت می‌گیرد شبه عمد محسوب می‌شوند. در اینکه قتل عمدی بوده یا شبه عمدی دادگاه تصمیم می‌گیرد، رسانه حداکثر می‌تواند بگوید «متهم به قتل … ».

بهزادی با بیان اینکه رسانه نباید از چنین شرایطی بهره‌برداری سیاسی کند، می‌گوید: همه چیز باید با حکم رئیس دادگاه مشخص شود. ما روزنامه‌نگارها هم باید ملاحظات اخلاق حرفه‌ای این وجه ماجرا را رعایت کنیم.

او به تجربه خبرنگاری خود در سرویس حوادث اشاره می‌کند و می‌گوید: خیلی از افراد بودند که در همان ابتدا قتل را بر عهده می‌گرفتند ولی قاضی در حین بازجویی با تیزبینی می‌فهمید که قاتل اصلی او نیست. به همین دلیل است که روزنامه‌نگاران نباید خیلی با عجله یک نفر را قاتل معرفی کنند. کما اینکه قلم منِ روزنامه‌نگار شاید بر فکر و ایده مستشاران دادگاه اثر بگذارد. این مسئله باعث می‌شود تا کسی که مرتکب جنایت نشده اعدام شود.

ستون حوادث را در نشریاتمان احیا کنیم

او می‌گوید: وقتی سردبیر روزنامه ایران بودم، یکی از مهم‌ترین صفحاتمان، صفحه حوادث بود و آقای بلوری هم آن را اداره می‌کرد. ولی بعد از آن آرام‌آرام مسائل سیاسی جذابیت پیدا کرد و حادثه از رونق افتاد و برخی از سردبیران ما که ادعای روشن‌فکری می‌کردند صفحه حوادث را زرد می‌دانستند. ماجرای آقای نجفی نشان داد که اخبار حوادث هنوز می‌تواند برای مخاطب جذابیتی بسیار بیشتر از مسائل سیاسی داشته باشد. سال‌ها بود که ما رسانه‌ها به اخبار حوادث توجه نمی‌کردیم یا حتی برخی از مطبوعات ما صفحه حوادث شان را جمع کرده بودند.

بهزادی با اشاره به این مسئله که حوادث در جامعه جریان دارد و سیاست در دولت می‌گوید: مردم به مسائلی توجه می‌کنند که در جامعه جریان دارد.  اخبار حوادث فقط اخبار قتل نیستند بلکه موضوع آن وسیع است. در صفحه حوادث روزنامه‌ها فقط اخبار تلخ نیست، بلکه حوادث شیرین هم آورده می‌شود. ولی ما این‌ها را فراموش کردیم، لازم است تا ستون حوادث و صفحه حوادث را در نشریاتمان احیا کنیم.

این روزنامه‌نگار پیشکسوت روایت می‌کند: هواپیمایی در مشهد سقوط کرد و آتش گرفت. طبق اخباری که من خواندم چند مسافر از مهمانداری تعریف کرده بودند که تا لحظه آخر نگران جان مسافرها بوده است. به همین دلیل پیگیر مهماندار شدیم و با او مصاحبه گرفتیم. تیتریک روزنامه اعتماد که همیشه سیاسی بود را «فرشته نجات در سقوط هواپیما» انتخاب کردیم. استقبال زیادی هم شد. خب این نشان می دهد که مردم به مسائل حوادث توجه می‌کنند.

او انتقاد می‌کند: روزنامه‌های ما به عامل انسان توجه نمی‌کنند. درحالی‌که مردم باید زندگی خودشان را در روزنامه ببینند و آن را بخرند. اگرچه خیلی از روزنامه‌های ما برای مردم منتشر می‌شوند ولی عملاً مردم را حذف کرده‌اند. آقای مسعودی مدیرمسئول روزنامه اطلاعات همیشه تأکید می‌کرد تا از جمعیت زیاد عکس بگیرم. چون تأکید داشت که مردم باید خودشان را در روزنامه ببینند. درحالی‌که الان روزنامه از پرتره مسئولان پرشده است. خب این کار باعث می‌شود مردم از روزنامه خسته شوند و برایشان جذابیتی نداشته باشد.

ما متوجه خبر اختصاصی نیسیتم و آن را در کارهایمان گم کردیم

بهزادی با انتقاد به کم بودن اخبار اختصاصی در روزنامه و دیگر رسانه ها بیان می کند: در دوران ما رسانه موظف به تولید خبر بود و رسانه ها خودشان خبرهایی را تولید می کردند که رسانه های دیگر -که محدود هم بودند – آن‌ها را نداشتند. هر چند شاید اخبار رسمی شبیه به یکدیگر را می شد در این رسانه ها پیدا کرد ولی درصد مطالب تولیدی آن‌ها بالا بود. اما امروزه  تقریبا می توان گفت که تیتر همه روزنامه ها، یکی است. چون مطبوعات کارشان این شده که عصرها برای بستن صفحه خود به دنبال اخبار خبرگزاری ها هستند. بعد همان اخبار را پیدا و کپی می کنند و یا برخی رسانه ها به همان خبر، کمی تحلیل اضافه می کنند. اگر رسانه ها در عکس و خبرهایشان مردم را وارد روزنامه کنند شاید مدتی متوجه نشوند ، ولی آرام‌آرام می‌بینیم که تیراژ رسانه با استقبال مردم روبه‌رو می‌شود.

او ادامه می دهد: حتی برخی از رسانه های برخط ما هم دچار این مسئله شدند. در حالی که این رسانه ها، چون مانند روزنامه ها محدودیت زمانی ندارند،  می توانند دنبال اخبار تولیدی بروند و با رسانه های دیگر رقابت کنند. من حاضرم الان  همه سردبیران رسانه ها را جمع کنم و به آن‌ها ثابت کنم که این اتفاق در حال رخ دادن است. البته ممکن است در رسانه ای هم چند خبر اختصاصی باشد که بیشتر این اخبار از دل گفتگو بیرون آمده باشد نه اینکه از اتفاق یا رویدادی به تحلیل اختصاصی رسیده باشد.

جای خالی مردم در مطبوعات؛ یک تهدید جدی 

این پیشکسوت مطبوعاتی، جای خالی مردم را در رسانه های امروزی یک آسیب مهم می داند و می گوید: متاسفانه الان رسانه ها به گونه ای عمل می کنند که مردم دیگر خودشان را در آن‌ها نمی بینند. در حالی که اگر توجه رسانه ها به مسائل مردم و دغدغه ها و نیازهای آن‌ها برگردد، قطعا مردم هم به رسانه ها توجه می کنند. یکی از دلایل این اتفاق، نبود مدیران متخصص در رسانه ها است. خیلی ها به رسانه ها به عنوان یک سکوی پرتاب نگاه می کنند. متاسفانه ما دیگر روزنامه نگار واقعی نداریم. البته ریشه این مسئله به دریافتی خبرنگاران هم بر می گردد. اگر ما شأن روزنامه نگار را حفظ کنیم و از نظر مالی از آن‌ها حمایت کنیم، بهترین شغل همین روزنامه نگاری است. جای خالی گزارش های مردمی می تواند یک تهدید برای همه رسانه ها باشد.

بهزادی با اشاره به دلایل غلبه رویکرد سیاسی بر روزنامه ها می گوید: علت به این برمی گردد که روزنامه های مهم ما از همان اول، روزنامه های دولتی بودند. روزنامه های بخش خصوصی هم پول نداشتند و  بودجه به روزنامه دولتی تزریق شد. زمانی که من در روزنامه ایران بودم بودجه این رسانه، چندین برابر منابع مالی روزنامه های خصوصی بود و همین باعث می شود دست مدیران رسانه ای باز باشد. از طرفی دیگر در رسانه های دولتی چون حقوق مشخص است و خبرنگار به صورت کارمندی فعالیت می کند، پس خبرنگار نیازی به تهیه گزارش های تحقیقی و تولیدی نمی بیند و فقط صفحه خود را با اخبار غیر تولیدی پرمی‌کند.

دولت از رسانه داری دست بکشد

او با انتقاد بیان می کند: به نظرم دولت یا حاکمیت  باید  از رسانه داری دست بردارند و رسانه ها را به بخش خصوصی بدهند تا  این بخش ها  با هم رقابت واقعی داشته باشند و آن رسانه ای که کار بلد نیست از میدان خارج شود و رسانه های حرفه ای بمانند. به همین خاطر، برای کسی که پول آماده به رسانه اش تزریق می شود، چه فرقی می کند که مطالب در رسانه اش چگونه منتشر و تولید بشود.

او بیان می کند: دولت می تواند رسانه ای مثل خبرگزاری ُ«ایرنا» را برای خود داشته باشد ولی آن را کوچکتر کند تا رسانه ای برای انعکاس اخبار دولت باشد. از طرفی دیگر دولت اگر می خواهد رادیو و تلویزیون را برای خود نگه دارد، باید مجوز رادیو و تلویزیون خصوصی را هم بدهد که بتواند با رسانه های دولتی و حاکمیتی رقابت کند. رسانه های بخش خصوصی به خاطر رسانه های بخش دولتی هیچگاه قدرت نخواهند یافت و رسانه های دولتی هم عرصه انتخاب در آن‌ها بیشتر از آنکه حرفه ای باشد، کارمندی است. پس اگر روزنامه نگاری در کشور ما ضعیف است ناشی از رسانه داری دولتی است. در بسیاری از کشورها، رسانه های دولتی از گرفتن آگهی منع شدند و همین یک فرصت بزرگ برای رسانه های بخش خصوصی و رقابت بین آن‌ها است. در آنجا فقط دولت بودجه ای را به رسانه های دولتی می دهد تا کارهایشان را انجام دهند.

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here