زمان انتشار : ۱۵ فروردین ,۱۳۹۸ | ساعت : ۱۰:۳۱ | کد خبر : 479638 |

دلیری: می‌خواستیم مسئله آب و خشکسالی به گفتگوی ملی تبدیل شود

شفقنا رسانه-ویترین روزنامه‌ها هر روز چینشی از مهم‌ترین اخبار متناسب با خط مشی آن تحریریه است و انعکاس سوژه های مهم در رسانه ها می تواند با بازتاب های داخلی و بین المللی همراه باشد. به همین خاطر سوژه یابی معمولا یکی از مهم ترین اصول برای هر فعالیت رسانه ای به ویژه گزارش نویسی است. اما از دید سردبیران مهم ترین و بهترین سوژه ای که در سال ۹۷ به آن پرداختند چه بود؟ در پوشش آن سوژه با چه مسائل و چالش هایی همراه بودند؟

جواد دلیری سردبیر روزنامه ایران سلسله گزارش‌هایی درباره تنش های کم آبی در استان های کشور را بهترین و مهم‌ترین سوژه روزنامه ایران در سال ۹۷ می‌داند و درباره این سوژه به شفقنا رسانه می‌گوید: یکی از ابر چالش‌های بزرگ ما مسئله آب و خشکسالی است. سوژه به خودی خود برای ما جذاب بود ولی فکر کردیم تا الآن هر گزارشی که درباره این قضیه در رسانه‌ها خواندیم نقشه‌ای کلی در ذهن مخاطب ترسیم نمی‌کند. به عنوان مثال یک نشست خبری تشکیل‌شده و خبرنگار از مصاحبه‌شونده یک سری سؤال پرسیده و یک خبر از دریاچه ارومیه به‌دست‌آمده است. یا اگر گزارش‌نویسی به دریاچه ارومیه رفته مثلاً اعلام کرده فلان جزیره در این دریاچه بیرون آمده یا فلان بندر خشک شده است. در نهایت هیچ پرونده در ذهن مخاطب شکل نگرفته چون همه این‌ها تا الان قطعات جداگانه‌ای از یک پازل بزرگ را برای مخاطب روایت می‌کرد. بنابراین من به عنوان یک مخاطب نمی‌توانستم توجیه شوم که چند سد بر روی دریاچه ارومیه وجود دارد؟ چند رودخانه وارد دریاچه ارومیه می‌شد یا می‌شود؟ این رودخانه‌ها الان چه مشکلاتی دارند؟ دبی آبشان کم شده یا زیاد؟ دلیل کم شدن دبی آبشان چیست؟ و… . هر بار فقط خبر دادیم که زاینده‌رود باز شد، زاینده‌رود فعلاً خشک است و… . ولی هنوز سؤال‌های زیادی در ذهن ما وجود دارد از جمله اینکه زاینده‌رود از کجا تا کجا آب دارد؟ چه سدهایی بر روی زاینده‌رود وجود دارد؟ این لوله آبی که به سمت یزد می‌رود چند سال است که از زاینده‌رود آب می‌برد؟ مصوبه چه سالی بوده و بر اساس چه نیازی تصمیم گرفته‌شده که وجود داشته باشد؟ چرا در شرق اصفهان به این مسئله معترض هستند؟

او توضیح می‌دهد: بنابراین ما تصمیم گرفتیم خبرنگار بفرستیم تا از سرشاخه‌های سه رود بزرگ کشور یعنی دز، کارون و زاینده‌رود شروع کند که سرمنشأ همه این‌ها از استان چهارمحال بختیاری و به‌طور مشخص زرد کوه است. تصمیم گرفتیم که خبرنگار بفرستیم تا این سرشاخه‌ها را از نزدیک ببیند و بررسی کند که چقدر آب دارند؟ وضعیت یخچال‌های طبیعی ما در زرد کوه چگونه است؟ دمای هوا کم شده یا زیاد؟ به عبارتی خواستیم خبرنگار از نزدیک به جواب این سؤالات برسد ، با مردم بومی آن منطقه و مهندسین این حوزه صحبت کند و ببیند دستکاری در طبیعت اعم از سدسازی، تونل‌های انحرافی، کار گذاشتن تأسیسات، بارگذاری‌های صنعتی و کشاورزی جدید هرکدام چه سهمی در ایجاد این وضعیت داشته و منجر به این شده که نهایتاً آب به باتلاق گاوخونی نرسد و شرق اصفهان لم‌یزرع شود. شرق اصفهان قبلاً پر از برکه و زمین‌های بی‌نهایت وسیع بوده که انواع و اقسام غلات در آن کشت می‌شده است. کشاورزان آنجا خیلی متمول بودند و امروز همه آن‌ها تحت پوشش کمیته امداد هستند. بنابراین سعی کردیم به بررسی تأثیر اجتماعی- فرهنگی کم‌آبی و بی‌آبی بر روی زندگی مردم بپردازیم تا ببینیم این مسئله چقدر باعث شده تا مردم به سمت حاشیه‌نشینی بروند؟ چقدر سن ازدواج را بالا برده است؟

سردبیر روزنامه ایران ادامه می‌دهد: خب این مشکلات به یک جنگ بی‌معنی آب تبدیل می‌شود و کشاورز فکر می‌کند مشکل از لوله آبی است که از بالادست روستایشان رد می‌شود و به سمت یزد می‌رود. بنابراین برای خالی کردن خشم خود می‌خواهد آن را بشکند. خبرنگار ما موظف بود تا بررسی کند مقدار آبی که به یزد منتقل می‌شود چقدر است؟ آیا آنچه روستاییان می‌گویند صحت دارد؟ آیا اینکه گفته می‌شود یزدی‌ها با این آب کاشی و سرامیک درست می‌کنند و یا خیار و گوجه پرورش می‌دهند و به روسیه صادر می‌کنند صحت دارد؟ ما خبرنگار را به‌صورت سرزده به گلخانه‌ها و کارخانه‌ها فرستادیم و به شایعه بودن این ادعا رسیدیم. ما می‌خواستیم آب و خشکسالی به گفتگوی ملی تبدیل شود و سعی در مخفی کردن آن نداشته باشیم. باید درباره این‌ها حرف بزنیم و طرح مسئله کنیم و تا جایی که می‌توانیم اطلاع‌رسانی درست کنیم. برای این کار ما خبرنگارمان را به استان‌هایی مثل چهارمحال بختیاری، اصفهان، یزد، کرمان، فارس و خوزستان فرستادیم که مسائلشان درهم تنیده است تا به صورت میدانی از نزدیک به بررسی مشکلات و مسائل آن‌ها بپردازد. یعنی با مردم و کشاورزها صحبت کند تا ببینیم کم‌آبی چقدر بر روی زندگی‌شان اثر گذاشته است و با مسئولین و کارشناسان هم‌صحبت کند تا ببینیم به لحاظ فنی ماجرا از چه قرار است.

با این حال انجام این گزارش‌ها چقدر طول کشید؟دلیری پاسخ می‌دهد: خبرنگار ما حدود یک سال درگیر این گزارش‌ها بود و هراستانی که بررسی می‌شد به صورت جدا یک پرونده چهارصفحه‌ای از آن آماده می‌کردیم. نهایتاً اگر ما این گزارش‌ها را یکجا جمع کنیم می‌توانیم ادعا کنیم که یک مجموعه گزارش میدانی، تحقیقی و تحلیلی از زاگرس مرکزی، میانی و جنوبی درباره مشکلات کم‌آبی داریم.

او ادامه می‌دهد: در این سفرها گاهی پیش می‌آمد که مردم و کشاورزان به طرف خبرنگار هجوم می‌آوردند و درخواست حل مشکل داشتند یا گاهی در درگیری‌هایی که بین مردم و نیروهای امنیتی پیش می‌آمد مردم فکر می‌کردند که خبرنگار از نیروهای امنیتی است و دوربینش را می‌گرفتند و حتی کار به کتک خوردنش هم کشیده می‌شد. بر اساس ویژگی‌های هر منطقه و مشکلات مردمش خبرنگار هم با مشکلاتی مواجهه شده است.

با توجه به مهم بودن مسئله کم‌آبی و بروز اختلافاتی بین استان‌ها بر سر مسئله آب، واکنش مخاطب نسبت به مطالب و پرونده‌ها چگونه بود؟ دلیری پاسخ می‌دهد: فکر می‌کنم در نهایت بازتاب این مطالب مثبت بود. قبول دارم شاید خواندن مطالب مفصل تحقیقی و تحلیلی از حوصله مخاطب امروز خارج باشد ولی همین مطالب در فضای مجازی تکه‌تکه شد و اثرات خود را داشت.

او ادامه می‌دهد: البته تأثیرات این گزارش‌ها در خود استان‌ها اتفاق افتاد نه مخاطب عام. به عنوان مثال وقتی ویژه‌نامه اصفهان چاپ شد دوستان اصفهانی از شهروندان معمولی گرفته تا مسئولان آنجا با خبرنگار تماس می‌گرفتند و تشکر می‌کردند و چون ویژه‌نامه محدود بود، مسئولان ناچار شدند که ویژه‌نامه ما را در آنجا چاپ و پخش کنند. بنابراین به عقیده من این مطالب به صورت کلی بر روی مسئولان و تصمیم گیران این حوزه تأثیر گذاشته است ولی در جو عمومی جامعه تکه‌های خردشده مطلب دست‌به‌دست شده و تأثیر گذاشته است.

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here