زمان انتشار : ۱۱ آذر ,۱۳۹۷ | ساعت : ۰۹:۰۵ | کد خبر : 476563 |

دربندی: سعی کردیم شائبه دستکاری در انتخابات را از بین ببریم/به دنبال تشکیل شوراهای حل اختلاف برای اهالی مطبوعات هستیم

شفقنا رسانه-یکی از بخش های مهم در معاونت مطبوعات ،اداره کل مطبوعات و خبرگزاری های داخلی است اداره ای که می تواند با پشتیبانی از رسانه های مکتوب و برخط به وضعیت بحرانی آنها در شرایط حاضر مثل افزایش قیمت کاغذ، دفاع از حقوق مطبوعات،پرداخت یارانه و حمایت از خبرنگارها با ساماندهی وضعیت بیمه و معیشت آنها، اثر گذار باشد . شفقنا رسانه با محمدرضا دربندی که در سال ۹۶ به سمت مدیر کل اداره مطبوعات و خبرگزاری های داخلی منصوب شد به گفت و گو نشست تا از برنامه های این اداره برای آینده مطبوعات و خبرگزاری ها ،وضعیت قانون مطبوعات و خبرگزاری ها و بیمه خبرنگاران مطلع شود.

ابتدا درباره کیفیت برگزاری انتخابات نماینده مدیران مسئول درهیات نظارت برمطبوعات و اینکه چگونه به دور دوم کشیده شد توضیح دهید.

با توجه به تجربه‌مان و برگزاری تعداد قابل‌توجهی انتخابات به‌صورت الکترونیکی ، این انتخابات را هم به‌صورت الکترونیکی برگزار کردیم. مثلاً ما در انتخابات بازرسان خانه‌های مطبوعات یا رأی‌گیری برای اساسنامه‌ی خانه‌های مطبوعات دائماً از این روش استفاده کرده‌ایم که روشی بسیار مورد اطمینان است. در این انتخابات در اتاقی که سرور وجود داشت و دائماً افراد رأی می‌دادند چهار نفر بازرس حضور داشتند و از شروع انتخابات تا ۸ شب که پایان انتخابات بود نظارت کردند تا خدایی نکرده بحث و گفتگویی درباره اینکه ممکن است در شمارش آرا دستکاری‌شده باشد، اتفاق نیفتد.نکته دوم این‌که نامزد منتخب باید نصف بعلاوه یک نفر رأی بیاورد. در این انتخابات نامزد برتر  ۵ نفر رأی کم داشت تا انتخابات در دور اول تمام شود، ولی الان دوباره باید انتخابات برگزار شود.

قبل از برگزاری این انتخابات عده‌ای از اهالی رسانه این نقد را داشتند که چون به‌صورت الکترونیکی برگزار می‌شود آن رقابت واقعی از بین رفته است…

این اعتراض‌ها وارد نیست. ما الان در  کل کشور مدیرمسئول داریم، اگر انتخابات الکترونیکی نباشد این مدیران مسئول برای شرکت در انتخابات باید کیلومترها مسیر را طی کنند. برای اینکه شائبه دستکاری‌شدن در انتخابات از بین برود کسانی که در این قضیه ذی‌نفع بودند و خود هیات نظارت که مجری است به این جمع‌بندی رسیدند که برگزاری انتخابات به‌صورت الکترونیکی بهتر است ضمن این‌که آن چهار بازرس هم لحظه‌به‌لحظه حضور داشتند.

لایحه «قانون مطبوعات و خبرگزاری‌ها،» به کجا رسیده و الان در چه مرحله‌ای است؟

این قانون در هیات دولت تصویب‌شده است و باید طی نامه‌ای به مجلس ارجاع داده شود. بعد مجلس بر اساس اولویت‌هایش وقت بگذارد و به این بپردازند. ممکن است این نامه تا دو هفته  دیگراز هیئت دولت به مجلس برود و ممکن است بر اساس اولویت بندی مجلس، تا آخر سال مطرح شود.

هنوز نامه را نفرستادید؟

یک تشریفات اداری دارد که الان در آن قسمت است.

در حال حاضر متن کل لایحه «قانون مطبوعات و خبرگزاری ها»  و تغییرات جدید آن در جایی بارگذاری نشده است. علت چیست؟

خبر ندارم. چون این در حوزه کار ما نیست تا بخواهیم این کار را انجام دهیم. این مربوط به کمیسیون لوایح هیات دولت می‌شود و آن‌ها باید این کار را انجام دهند. شاید قصد داشتند به  مجلس  برود و تصویب شود بعد متن کامل آن را بارگذاری کنند.

با توجه به اینکه شما مدیرکل مطبوعات داخلی هستید می‌خواهم درباره این قانون چند سؤال بپرسم و اینکه نظرتان را درباره نقدهایی که به بعضی ماده‌های آن شده است بدانم..

این موضوع در حوزه‌ی کاری من نیست، ولی در مورد سوابق آن توضیحاتی می دهم. زمانی که این لایحه بعد از سه سال در کمیسیون لوایح و کمیسیون فرهنگی وارد هیئت دولت شد، خود هیئت دولت ایرادهایی به  این لایحه گرفتند. دوباره این لایحه را به کمیسیون فرهنگی برگرداندند تا ایرادات آن اصلاح شود.در این فاصله ما جلساتی به‌صورت هم‌اندیشی یک‌روزه و یک ونیم روزه برگزار کردیم و از همه کسانی که در حقوق مطبوعات و قانون مطبوعات آگاهی داشتند و یا اینکه خودشان روزنامه‌نگار و مدیرمسئول بودند دعوت کردیم تا این لایحه و ایرادات آن را به بحث بگذاریم. ما ایراداتی که در این جلسات مطرح شد را به کمیسیون هیات دولت منتقل کردیم و گفتیم بر روی این ایرادات هم تجدیدنظر کنند. اینکه چند درصد از ایرادات اعمال‌شده یا نشده است، خبر ندارم.

بیشترین انتقادهایی که ما از اهالی رسانه درباره این لایحه دریافت کردیم نسبت به ساختار این قانون بود. به عبارتی می‌گفتند وقتی در قانون مطبوعات جدید همچنان کسب مجوز داریم چه نیازی به نوشتن قانون مطبوعات است. نظر شما درباره این نقد چیست؟

ما در کشوری زندگی می‌کنیم که گرفتن مجوز برای مطبوعات یک فرض ثابت است. به عبارتی دیگر خیلی از کارهایی که در مملکت ما انجام می‌شود نیاز به گرفتن مجوز است. به عنوان مثال کتاب. در خیلی از کشورها برای چاپ کتاب و نشریه نیاز به مجوز نیست یعنی کتاب یا نشریه چاپ می‌شود و اگر ایرادی داشت به آن رسیدگی می‌شود. اما در کشور ما اصل بر گرفتن مجوز است.قانون مطبوعات ما مربوط به ۳۳ سال پیش است و ما باید آن را به‌روز می کردیم و مشکلاتی که در فضای مجازی ایجادشده است، باید درآن پیش‌بینی می کردیم. به عبارتی گفتیم رسانه فقط مکتوب نیست و اگر قرار است حمایت و یا توجهی شود، شامل هر چیزی که عنوان رسانه دارد باشد و جزء این قانون محسوب شود. بنابراین معلوم نیست ماهنوزبه این رشدیافتگی رسیده باشیم که بتوانیم مجوز کتاب و مطبوعات را حذف کنیم. پس دراین فاصله بایدقانون را اصلاح کنیم.

یکی از موضوعات قابل‌توجه این قانون فاصله‌گذاری بین تخلف و جرم است. فکر می‌کنید این اعمال می‌شود؟به عبارتی قبلاً این‌گونه بوده که اگر ایرادی از رسانه‌ها و شکایتی از رسانه‌ها می‌شد.آن‌ها را به مراجع قضایی می‌بردند اما فاصله‌گذاری بین تخلف و جرم در واقع به مطبوعات زمان می‌دهند تا به یک کمیسیونی بروند وبه کارشان رسیدگی شودبعد اگر تعیین شد ارجاعشان دهند…

این کار خوبی است. یک کار دیگر هم ما داریم انجام می‌دهیم. یعنی شوراهای حل اختلاف  تشکیل می‌دهیم. البته هنوز به نتیجه  نرسیده است.مذاکراتی با معاونت پیشگیری قوه‌ی قضائیه انجام دادیم. تا ما ساختمانی را برای این کار بگذاریم و یک‌چند نفر قاضی ،حقوق‌دان، اهالی مطبوعات و… هم نوبتی آنجا حضورداشته باشند. تا اگر کسی نسبت به روزنامه‌ای اعتراض ، انتقاد و دعوایی دارد اول به آنجا بیاید و در صورت امکان دعوا از طریق کدخدا منشی حل شود. این دو اقدام –فاصله گزاری بین تخلف و جرم و تشکیل شوراهای حل اختلاف- یقیناً به نفع مطبوعات است و بسیاری از مشکلاتمان حل می‌شود.

این طرح تا کجا پیش رفته است ؟

نمی‌توانم دقیق بگویم،اما مذاکرات آن انجام‌شده، حتی  قرار شده تاساختمانی برای آن اجاره کنند.

 از خود اهالی رسانه هم  در این شورای حل اختلاف  حضور دارند ؟

حتماً مانندهیات منصفه‌، و چهار یا پنج نفر از اهالی مطبوعات هم حضور دارند.

گفته شده که این قانون بیشتر در مورد خبرگزاری‌ها و مطبوعات صحبت کرده و در آن اشاره‌ای به سایت‌های خبری نشده است. فکر می‌کنید دلیل آن چیست؟

نمی‌دانم. ولی این را بدانید ، بعضی وقت‌ها افراد کلمه‌ی خبرگزاری را که می‌گویند اعم از پایگاه خبری و خبرگزاری است و منظور فقط خبرگزاری نیست. به عبارتی منظورشان کسانی است که در فضای مجازی خبررسانی می‌کنند.

لایحه‌ی سازمان رسانه‌ای به کجا رسیده است ؟

این لایحه فعلاً مسکوت است. یعنی نوبت آن نرسیده، به عبارتی لایحه قانون مطبوعات و خبرگزاری‌ها در هیات دولت جلو افتاد و نیاز است تا مدتی صبر کنیم که دوباره  لایحه سازمان رسانه‌ای مطرح شود.

طبق آخرین  اخبار، وزیر ارشاد گفتند که بحران کاغذ  تقریباً حل‌شده است. می‌خواستم  جزئیات آن را از شما بپرسیم ؟

ما از اواخر اردیبهشت‌ماه کمیته‌ای به نام کمیته کاغذ در خود معاونت مطبوعاتی تشکیل دادیم و از دست‌اندرکاران وزارت صمت، تاجرهای کاغذ و مطبوعاتی‌ها دعوت کردیم تا به‌صورت دوستانه برای حل این معضل به مطبوعات کمک کنند. چون تأمین کاغذ مطبوعات وظیفه وزارت ارشاد نیست. بنابراین با وزارت صمت به این توافق رسیدیم تا پروفرم‌هایی که امضا می‌کنیم با سرعت مجوز دهند تا بتوانند کاغذ وارد کنند. که طی مذاکره وزیر صمت آن زمان با وزیر ارشاد قرار شد این وظیفه به ارشاد منتقل شود. یعنی در حوزه کاغذ، ارشاد تصمیم بگیرد به چه کسی کاغذ بدهد و به چه کسی ندهد.بر این اساس آقای وزیر، کمیسیونی را در خود وزارت خانه تشکیل داد و آن کمیته‌هایی که تشکیل داده بودیم ،منحل شد. این کمیسیون حدود ۱۲ نفر عضو دارد. یعنی از بانک مرکزی گرفته تا سازمان حمایت از مصرف‌کننده، تعزیرات، گمرک، صنف‌های مطبوعاتی، صنف‌های چاپ و فیلم و زینک،  صنف‌های کتاب‌فروشان و نمایندگانی از معاونت فرهنگی و معاونت مطبوعاتی در آن حضور دارند. از آن زمانی که این جلسه تشکیل‌شده ما تعداد زیادی پروفرم تصویب کردیم و حدود هفتاد، هشتاد درصد از آن‌ها در وزارت صمت تأییدو برای بانک مرکزی فرستاده‌شده است که  بانک مرکزی بیست سی درصد از آن‌ها را گشایش اعتبار کرده است. اما این‌ها تا خریدشان انجام شود و بعد کالا از کارخانه اندونزی یا روسیه و چین به بنادر ایران حمل شود طول می‌کشد. البته هنوز براساس این سیستم، کاغذی وارد کشور نشده است.

بنابراین برای اینکه در این فاصله کمکی کرده باشیم با پنج شرکت  واردات کاغذ مذاکراتی انجام دادیم و گفتیم آیا قبل از تشکیل این کمیته‌ها شما کاغذ تقاضا نکرده بودید؟ یعنی پروفرم را پرکرده بودند، ارز گرفته بودند و الان کاغذشان در انبار یا گمرک است. به عبارتی ما به آن‌ها گفتیم اگر بخواهید کاغذ را به قیمت آزاد بفروشید قطعاً تعزیرات و حمایت از مصرف‌کننده به سراغتان می‌آید و این یک ریسک است. ما پیشنهاد می‌دهیم تحت نظر ما این‌ها را به مطبوعات بدهید. این شرکت‌ها هم استقبال کردند.قیمت کاغذ در بازار آزاد کیلویی ۷ هزار تومان بود ولی این تجار کاعذ را تحت نظر ما کیلویی ۵۱۵۰ تومان به مطبوعات فروختند. تا به الان ما به این روش حدود ۲۰ هزار تن کاغذ روزنامه به مطبوعات دادیم که شامل مطبوعات شهرستانی هم می شود. البته مطبوعات بزرگی مثل همشهری، جام جم، خراسان و… جدا هستند و این‌هاهرکدام ۲۰۰ الی ۳۰۰ تن لارم دارند که خودشان وارد می کنند.

در مورد نحوه توزیع کاغذ هم توضیحاتی می‌دهید؟

من در مصاحبه‌ای اعلام کردم که هرکس کاغذ می‌خواهد به این شماره زنگ بزند. وقتی تماس می گیرند، به او شماره تلفن آن شرکت را می‌دهند و طرف به آن شرکت می‌گوید مثلاً من سی تن کاغذ رول روزنامه لازم دارم. شرکت موردنظر موظف است هفته‌ای یک‌بار تمام تقاضاها را برای ما بفرستد تا ما در کمیته سیاست‌گذاری این‌ها را به بحث بگذاریم. به عبارتی این بحث‌ها مطرح می‌شود که اولاً آیا اصلاً این نشریه لغو مجوز شده یا خیر. چراکه افرادی بودند تقاضای ۵۰  تن کاغذ کرده بودند این درحالی بود که یک سال از لغو مجوزشان می‌گذشت. خب این نشان می‌دهد که این فرد می‌خواسته کاغذ را دریافت کند و آن را در بازار آزاد بفروشد. بنابراین نشریاتی که لغو مجوز شده‌اند حذف می‌شوند. نشریاتی هم که لغو مجوز نشده‌اند اما شش ماه است که اعلام وصول ندارند هم حذف می‌شوند. مگر اینکه تعهد بدهند که از این به بعد چاپ کنند. نشریاتی هم که به‌صورت طبیعی در حال فعالیت هستند و لغو مجوز نشده‌اند و اعلام وصول دارند در جلسه، تقاضایشان مورد کارشناسی قرار می‌گیرد اگر تقاضای نشریه ای درست باشد به او همان مقدار کاغذ می‌دهند. به عبارتی اگر گفته باشد ۱۵ تن کاغذ می‌خواهم و واقعاً همین مقدار لازم داشته باشد به او ۱۵ تن می‌دهند در غیر این صورت تقاضایش اصلاح می‌شود. در واقع ما هفته‌ای یک‌بار فهرستی به این شرکت‌ها می‌دهیم و می‌گوییم از نظر ما این مقدار کاغذ به فلان نشریات بدهید، مانعی ندارد.

معیار شما برای این سهمیه‌بندی‌هاچیست؟

مثلاً درنظر بگیرید  فردی روزنامه‌اش ۸ صفحه‌ای است و دیگری ۱۶ صفحه.طبیعتاً باید این دو دریافتی کاغذشان فرق داشته باشد. بنابراین بر اساس طول و عرض روزنامه، تعداد صفحات و تیراژ عرفی این سهمیه‌بندی انجام می‌شود. ما نمی‌توانیم به تیراژ واقعی دسترسی پیدا کنیم. چون گویی مسئله‌ای ناموسی است وهیچ‌کس این را اطلاع نمی‌دهد. حتی وقتی بازرس همبه چاپخانه می‌فرستیم گاهی اوقات چاپخانه‌ها هم درست نمی گویند. بنابراین بر اساس یک تیراژ عرفی که ما حدس می‌زنیم هرکدام از روزنامه‌ها چقدر تیراژ دارند ،کار انجام می شود.

چرا تا الان تدابیری صورت نگرفته تا خود مدیران مسئول تیراژهای واقعی‌شان را به شما اعلام کنند، چون این هم بر روی یارانه‌تأثیری ندارد. فکر می‌کنیددلیل این اعلام نشدن چیست ؟

الان روزانه حدود هفتصد هزار نسخه روزنامه در ایران تولید می‌شود. یعنی در کل کشور سیصد روزنامه داریم که حدود هفتصد هزار توزیع می‌شود. ما روزنامه‌ای داریم که روزانه حدود۴ هزار چاپ دارد و روزنامه‌ای هم داریم که روزی صد نسخه چاپ می‌کند. اگر آن روزنامه‌ی صد نسخه‌ای که ادعا می‌کند ده هزار نسخه چاپ می‌کندبگوید من صد و خرده‌ای چاپ دارم که آبرویش می‌رود. برای همین من معتقدم این مسئله‌ای محرمانه و حیثیتی برای مطبوعات است و با مذاکره و جلسه هم حل نمی‌شود.

برای نشریات برگشتی هم یک بحثی را مطرح کرده بودید که آن‌ها را به زندان‌ها و بیمارستان‌ها و… می‌فرستید.  از بازخورد این مجلات بیشتر می گویید….

شما بدانید که نشریات معمولاً بیست درصد بیش از نیازشان را چاپ می‌کنند یعنی دیگر بیشتر چاپ نمی‌کنند چون برایشان نمی صرفد. مثلاً اگر  کسی هزار نسخه نیاز داشته باشد ، هیچ وقت دو هزار نسخه چاپ  نمی کند به طور مثال  ۱۲۰۰ نسخه چاپ می‌کند و عرف اش به این صورت است. حالا این ۲۰ درصد گاهی اوقات ۳۰ درصد ، یا ۱۵ درصد می شود و بازگشت می خورد. در این رابطه ما برای نشریات(برگشتی) یک ضابطه‌ای گذاشتیم، مثلاً گفتیم ۵۰ صفحه ای‌ها را ۵۰۰ تومان می‌خریم حتی اگر شما روی آن قیمت ۵ هزار تومان گذاشته باشید. بعد صد صفحه ای‌ها را هزار تومان می‌خریم و بالای صد صفحه را هزار تومان. یک عددی را تعیین کردیم و  بعد با مجلات قرارداد می‌بندیم، آنها هم نشریات شان را به ما تحویل می‌دهند. در واقع  بیشتر یک تشکیلات خصوصی است یعنی ما دخالت نمی‌کنیم فقط نظارت داریم. آن تشکیلات کارش به این صورت است  که  بررسی می‌کند اولاً تعداد مجلات  و محتوای آن  درست باشد، جلدش با داخل آن هماهنگی داشته باشد،  کثیف و خراب نباشد و در کل یک نشریه‌ی حسابی و خوب باشد. بر اساس آن آن تعدادی را از آنها خریداری می‌کند  و ما هزینه آن را پرداخت می کنیم .البته یک هزینه‌ی بسیار کمی هم برای توزیع آن اختصاص می دهیم . مثلاً ۱۰۰ تومان. هر نشریه‌ای که ۱۰۰۰ تومان می‌خریم ۱۰۰ تومان هم آن موسسه می‌گیرد که توزیع بکند. بیشتر هم  به جاهایی در بیمارستان‌ها و زندان‌ها و کانون اصلاح و …توزیع می‌شود. بازخوردش هم گاهی اوقات به صورت مکتوب به ما فرستاده می شود. مثلاً الان سازمان زندان‌ها نامه فرستاده  که تحول قابل توجهی در زندان‌ها از این مجلات برگشتی به عنوان یک سرگرمی  ایجاد شده است چرا که جدول حل می‌کنند، قصه‌ها را می‌خوانند. برخی مجلات معمولا در صفحه‌ی آخرشان، عکس دانش آموزان پایه اول   را با معدل شان چاپ می‌کنند .چند وقت پیش یکی از زندانی ها ،نامه ای برای یکی از مجلات می فرستد و در آن می نویسد، من دو هفته دیگر قرار است اعدام بشوم و عکس فرزند اش را همراه با معدلش برای مجله فرستاده بود و خواهش کرده بود که  اگر امکانش هست در این دو هفته ای که من زنده هستم،آن را  چاپ کنید . یعنی یک ارتباط هایی از این جنس با مجلات و زندانی ها  برقرار می شود.از آن طرف بیمارستان ها، بیمارها، پرستارها هم همگی از این امکان استفاده می‌کنند.

استقبال آن از طرف خود مجله‌ها چطور بوده  است، یعنی به شما مجلات را می‌دهند؟

بله استقبال خیلی خوب بوده است . اما اخیراً یک اتفاقی افتاده که اگر مجلات خود را کیلویی بفروشند پول بیشتری گیرشان می‌آید. چون کاغذ گران شده است . یعنی نشریات می‌گویند اگر  این مجله را به شما به قیمت  پانصد تومان بدهیم ولی وقتی آن را بکشیم اگر وزن آن حدود سیصد گرم باشد قیمت اش مثلا ۷۲۰ تومان می شود . برای همین به تازگی از این بحث ها بین مجلات با خریداران آن پیش آمده است . ما هم پیشنهاد دادیم که بالاخره مقداری از قیمت مجله را برای ما پایین بیاورند تا کمک کنیم به  دست اهلش برسد . تاریخ این نوع مجلات برگشتی هم خیلی مهم نیست . مثلاً جدول دو ماه پیش برای خوانندگان آن  فرقی نمی‌کند.

با توجه به این صحبت‌ها و جزئیاتی که از برنامه‌های خود معاونت مطبوعاتی  گفتید در مورد  روزنامه های مکتوب برنامه یا ایده ای ندارید که به سمت الکترونیکی بروند ؟

بله چند وقت پیش  یک نظرسنجی‌ انجام شد که نکات مهمی در این نظرسنجی است از جمله اینکه، مردمی که در این نظرسنجی شرکت کردند،گفتند  که ما ۱۹۴ دقیقه از طریق صدا و سیما خبرگیری مان را انجام می‌دهیم و ۱۶۹ دقیقه، از طریق شبکه‌های مجازی در اینترنت که حالا یا خبرگزاری  یا پایگاه خبری و یا سایت روزنامه هستند،اخبار را  دریافت می کنند .یعنی گفتند که ما به کاغذ دست نمی‌زنیم و آنهایی که با روزنامه کار دارند و خبرگیری می کنند  ۲۸ دقیقه بوده است .در واقع  چنین  رابطه‌ای را  تعریف کردند .در این میان  سن این پاسخ دهندگان را هم در نظر گرفتند مخاطب‌های بین ۱۸ تا ۲۹ سال، هفتاد درصد آنها  گفتند ما دیگر  به روزنامه‌ی کاغذی دست نمی‌زنیم. آن وقت  ۵۰ درصد افراد ۴۵ سال به بالا، اشاره کرده بودند که ما روزنامه می‌خوانیم. یعنی سراغ شبکه‌های مجازی نمی‌رویم. یعنی نسل قدیم تا به فیزیک روزنامه دست نزند حالش جا نمی‌آید. از آن طرف هم بچه‌های نسل جدید خیلی حوصله روزنامه های کاغذی را ندارند. با همان  موبایل و تبلت و … کار می‌کنند. اما  ما معتقد هستیم که مردم چرا روزنامه می‌خوانند یا تلویزیون می‌بینند یا سراغ شبکه‌های مجازی می‌روند. من معتقدم در اینجا  ۵ نکته وجود دارد که آنها به دلیل آن ۵ مسئله به هر کدام از این رسانه ها  مراجعه می‌کنند. یکی برای اطلاعات عمومی است. یعنی مورد  اول آن برای دریافت خبر می باشد . بعد  برای افزایش اطلاعات عمومی، بعد پر کردن اوقات فراغت مثلا با حل کردن جدول ،  بعد آگهی های ها است و نکته آخر تحلیل اتفاقات است.اگر شما قبلاً به کشورهای اروپایی می‌رفتید، کیوسک‌های مطبوعاتی مثل ایران روی همین جوی های  آب دو کالا را خیلی  می‌فروختند، یکی دخانیات و دیگری مجله و روزنامه بود ، که الان دیگر جمع شده است. ملاقاتی هم که ما با نشریات خارجی در آلمان، لبنان،  تونس و  در جاهای مختلف  داشتیم ،می‌گویند ما اصلاً روزنامه را به صورت کاغذی به فروشگاه‌ها نمی‌دهیم. آنهایی که می‌خواهند بخوانند یک پولی پرداخت می کنند و  به سایت ما مراجعه می‌کنند و  پی دی اف آن را می‌بینند آن‌ها هم که فیزیک آن را لازم دارند، مثل اساتید دانشگاه  یا کتابخانه‌ ها به صورت اشتراکی آن را دریافت می کنند . یعنی دیگر لازم نیست که به فروشگاه ها یا دکه مراجعه کنند و روزنامه  بخرند.در واقع کلاً گرایش به این نحوه خرید،جمع و جور شده است. البته در ایران ممکن است بیست سال دیگر این اتفاق بیافتد. الان زود است . اما پیش بینی ما به عنوان نهادی که متولی این امر هستیم و پیش بینی اساتید علوم ارتباطات که بحث‌های نظری می‌کنند ،این است که می‌گویند در ایران ممکن است که گرایش به روزنامه خوانی  و تهیه‌ی روزنامه کم بشود اما هیچ وقت به این زودی به  صفر نمی‌رسد. یعنی خرید روزنامه کم می‌شود اما روزنامه خوانی کما فی سابق جریان خواهد داشت اما از مسیر خودش یعنی  در فضای مجازی آن را می بینند.

ارتباط شما با مدیر مسئول روزنامه‌ها به چه صورت است ؟ جلسات هم اندیشی با آنها در خصوص تولید محتوا هایشان دارید؟

ما نزدیک شش  یا هفت هزار نشریه در کشور داریم  یعنی از روزنامه تا فصلنامه، بدیهی است که ما نمی‌توانیم با اینها مرتب ارتباط داشته باشیم، اما با روزنامه و مجلاتی  و خبرگزاری هایی که تاثیرگذارتر هستند چه خبرگزاری ها، چه پایگاه‌های خبری، چه روزنامه ها، چه دو هفته نامه و … مرتب  جلسات دوره‌ای داریم که یا به مناسبت خاصی است، مثلاً یک اتفاقی قرار است بیافتد ما قبلش آنها  را دعوت می‌کنیم و با آنها  هم اندیشی داریم.  مثلاً اگر نزدیک روز سیزده آبان  باشد در جلساتی که با رسانه ها داریم، می گوییم اگر بنا باشد که تحریم‌های جدید از سوی امریکا صورت بگیرد و اسم شرکت‌های جدید را خبر رسانی کنید،  یک کاری بکنیم که همه احساس کنند هیچ اتفاقی نیافتاده است. یعنی یک جوری این مسئله برجسته نشود که همه‌ی تیترها به این صورت باشد که تحریم‌ها آغاز شد. با هم بحث و هم اندیشی می‌کنیم تا  خیلی عادی مثل یک خبر معمولی با آن برخورد بکنیم. یا مثلاً  می گوییم دیگر لازم نیست اسم شرکت‌ها را چاپ بکنید .و می توانید  بگویید این تعداد شرکت به تحریم‌ها اضافه شدند. چون نمی خواهیم با توجه به التهاباتی که در جامعه وجود دارد ما هم با این نوع خبر رسانی به آن دامن بزنیم .گاهی اوقات هم دور هم جمع می شویم ، حرف‌های اهالی مطبوعات را می شنویم و سوالاتشان را پاسخ می‌دهیم.

همکاری رسانه‌ها در این نشست ها چطور بوده است  ؟

حقیقتاً عالی بوده است. یعنی ما در  آخرین جلسه از آنها تشکر کردیم. به خاطر این که موضوع جلسه، بحث ملی بود و ما بحث شخصی که با هم  نداریم و آنها آن اصول را  خیلی خوب رعایت کردند. هر چند در این میان تعدای رسانه هم هستند که اصول را رعایت نکردند ولی تعداد آنها به تعداد انگشت‌های دو دست یا یک دست هم نمی‌رسند. آنها کارشان به جایی می‌رسد که معمولاً هیئت نظارت با آن‌ها برخورد می‌کند،به دادگاه معرفی شان می‌کند اما عموم اینها همکاری خوبی داشتند.

ارتباط شما  با رسانه‌های خارجی به شکل است آیا به صورت مستمر با آنها در ارتباط هستید؟

نه. ما ارتباط مستمر نداریم. در سال‌های گذشته هر سال چند گروه مدیرمسئول و روزنامه نگار به صورت هفت نفره  یا  هشت نفر را از چند روزنامه انتخاب می‌کردیم و آنها  را  به کشوری که از نظر مطبوعاتی از ما جلوتر بودند، می فرستادیم. یک هفته به آن کشور می‌رفتند ملاقات و بازدید می‌کردند. و این دیدار برایشان خیلی خوب بود. اما ما امسال به علت این که بودجه مان  خیلی کم شده این امکان دیگر فراهم نشد یعنی تا سال ۹۶ این کار را انجام دادیم  ولی در سال ۹۷ باید ببینیم  که  اوضاع چطور می شود تا در مورد آن تصمیم گیری کنیم.

در خبرها اشاره کرده بودید که امسال اولین باری است که یارانه به رسانه ها در دو مرحله به رسانه ها پرداخت شده است از جزئیات این کار برایمان بیشتر توضیح می دهید ؟

روش قبلی ما به این صورت بوده  که هر شش ماه یک بار به  مطبوعات یارانه  در دو مرحله در سال  داده می شد .ولی امسال گفتیم چون کاغذ گران شده است  و مطبوعات پول را  بیشتر نیاز دارند ،در سه ماهه‌ی اول محاسبه کردیم یک عددی را  بر اساس اعلان حصول ،به آنها پرداخت کردیم. بعد اوایل شهریور، دوباره عین همان را علی الحساب به همه دادیم. الان هم  که با شما در حال صحبت کردن هستم ، در حال گزارش گیری هشت ماهه هستیم. یعنی می‌گوییم هشت ماه از سال یک روزنامه (با توجه به اندازه‌ی کاغذ آن،  تعداد صفحاتش منهای آگهی ها، چون آگهی‌ها را ما بابتش حمایت نمی‌کنیم) چقدر به آن تعلق می‌گیرد؟ مثلاً ۳۶ میلیون تومان می شود . بعد محاسبه می کنیم از اول سال تا الان ، (مثلا فلان روزنامه)دو بار ۱۵ میلیون تومان گرفته است که جمعا می‌شود ۳۰ میلیون تومان ، از ۳۶ میلیون تومان کم می‌کنیم ۶ میلیون تومان دیگر به آنها  می‌دهیم.

در واقع  می توان گفت به نوعی این پرداخت یارانه هم اصلاح شده است  ؟

هم اصلاح شده هم اینکه در سه مرحله پول به دست اهالی روزنامه رسیده در حالی که هنوز هشت ماه از سال تمام نشده است.

شما یارانه را به رسانه‌های فعال فقط  می‌دهید ؟

بله.

تکلیف رسانه‌های غیرفعال چه می شود؟

ببینید این عددی که من می‌گویم بر اساس سامانه‌ی هیئت نظارت است که می‌گویداینقدر مجوز دادم. بعضی‌ها مجوز را می‌گیرند آغاز به کار نمی‌کنند.

پس چه کار می‌کنند؟

هیچی،قاب می کنند و به دیوار می زنند.

یعنی برخوردی با این رسانه ها  نمی‌شود؟

این کار هیئت نظارت است که بگویند مثلاً بعد از شش ماه، یا بعد از  یک سال اگر انتشار نکردید مجوز شما را باطل می‌کنیم. نمی‌دانم روش آنها چه است باید با خودشان صحبت کنید. پس یک عده‌ای به این دلیل از آمار خارج می‌شوند چون اصلاً شروع به کار نکردند. گروه دوم شروع کردند اما بنا به دلیلی تعطیل  شدند که آن هم باز وظیفه  هیئت نظارت می باشد  که اگر کسی شش ماه از انتشارش یا آخرین شماره اش  بگذرد، باید( بر اساس ماده‌ی ۱۶ قانون مطبوعات)لغو مجوز بشود  پس یک تعدادی وضعیت شان به این شکل می باشد.یک تعدادی هم به خاطر اینکه چون  کاغذ گران شده، و  نمی تواند به یکباره قیمت مجله یا روزنامه اش را بالا ببرد موقتاً تعطیل کرده است . پس این سه دلیل که به شما گفتم باعث غیر فعال شدن رسانه ها می شود . که آن قسمت غیرفعالش به عهده‌ی هیئت  نظارت است که چه برخوردی با آنها بکند.

در مورد وضعیت بیمه‌ی خبرنگاران فکر می‌کنم دو هفته پیش بود که در مورد یک قرارداد جدید با تامین اجتماعی صحبت کرده بودید، خبر تازه‌ای است که به ما بدهید؟

ما یک بیمه‌ی پایه داریم که اگر موسسه ای روزنامه نگار اش را بیمه نکرد، ما او را به صندوق هنر  معرفی می‌کنیم با  همان بیمه‌ی پایه و معمولی. یک بیمه‌ی تکمیلی  هم در صندوق هنر  داریم که آن هم مزایای خوبی دارد. ما سه هزار سهمیه در آن زمانی که خبر را  اعلام کردیم ،داشتیم. ولی دو هزار و چهارصد نفرثبت نام کردند و از این موقعیت بهره مند شدند و ششصد نفر ثبت نامی انجام ندادند. بعد هم که ما پیگیری کردیم که زمان آن  تمدید شود آن شرکت بیمه قبول نکرد. گفت دیگر نمی‌توانم. یعنی ما بی خود و بی جهت ششصد سهیمه را از دست دادیم فقط  به خاطر بی توجهی و کوتاهی آنهایی که نیامدند.  ما با یک مشکلی مواجه بودیم که مدیر مسئول که کارفرما بود کارمندش را بیمه می‌کرد اما خودش را نمی‌توانست بیمه کند. یعنی قانون بیمه به این شکل است. یا نمایندگی‌های روزنامه‌ها در سراسر کشور، آنها هم نمی‌توانستند. همچنین یک رسانه کارکنان غیر روزنامه نگار مثل  منشی، موتورسوار، نگهبان را هم نمی تواند بیمه کند . ما برای این گروه آخر یک تفاهم نامه‌ای با بیمه امضا کردیم که اینها می‌توانند خویش فرما بیمه بشوند اما این امتیازش از خویش فرمای عادی که هرکسی می‌تواند برود و خودش را بیمه کند، بیشتر هم است. اما  ما یک کارگروهی را برای اجرایی شدن آن تعریف کردیم. الان چند جلسه گذشته، ممکن است باز یک ماه دیگر هم طول بکشد، بعد ما آن را خبری می‌کنیم  و اعلام خواهیم کرد که تحت این شرایط جدید همه می‌توانند بیایند و بیمه بشوند.

چند ماه پیش آقای سلطانی فر یک خبری را درباره  وام خبرنگاری  رسانه ای کردند به کجا رسیده است؟

ما برای آن وامی که با بانک مهر اقتصاد ایران قرار بود به خبرنگاران بدهیم   خیلی جلو رفته بودیم یعنی ما تفاهم نامه‌ای که با بانک به توافق رسیده بود ،دستمان رسیده  بود آنها هم امضا کرده بودند و  فقط  مانده بود ما آن را امضا کنیم.در همین موقع بود  که آقای سلطانی فر مصاحبه ای  کردند  و آن را اعلام کردند چون حدس زدند که تقریبا  دیگر  کار تمام  شده است، اما خب در وزارت خانه یک سری تشکیلاتی است که باید آنها هم کار را تایید کنند.  آنجا که رفت ،تقریبا هفت هشت مورد ایراد گرفتند. ایرادهایی که بانک قبول نمی‌کرد، یعنی نظر این‌ها را تامین کند و لذا این مسکوت ماند، البته یک تلاش دیگری کردیم که هر گاه نتیجه داد خبر می دهیم.

 

عکس از حسین شهلایی

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here