زمان انتشار : ۲۶ مهر ,۱۳۹۷ | ساعت : ۰۰:۵۷ | کد خبر : 475248 |

دبیر تحریریه قانون: انتشار سرمقاله مشترک یکی از نمونه‌های نادر در جهان است

شفقنا رسانه- چند روز پیش  تعدادی از روزنامه‌ها در اقدامی مشترک سرمقاله خود را به «دفاع از آزادی» در خطاب به روزنامه‌نگاران جهان اختصاص دادند. عده‌ای از این کار استقبال کردند و بعضی هم به نقد آن دست زدند. آنچه در اینجا موردبحث است پرداختن به این مسئله که اساساً چنین کاری چقدر در دنیا مرسوم است؟ بهتر بود چه سازوکاری برای آن در نظر گرفته می‌شد؟ در چنین مواردی متولی کار باید چه کسی باشد؟

 

میرا قربانی فر دبیر تحریریه و عضو شورای سردبیری قانون در گفتگو با شفقنا رسانه می‌گوید: اینکه یک مطلب مشترک در بین روزنامه‌های جهان داشته باشیم با اینکه سرمقاله مشترک داشته باشیم دو موضوع متفاوت هستند. چون سرمقاله هر روزنامه مطلبی است که به شما نظر روزنامه را می‌گوید. الان باید گفت چند روزنامه هستند که موضعشان درباره یک قضیه را با یک سرمقاله مشترک بیان کرده‌اند. این بیشتر از اینکه موضع روزنامه‌نگارها باشد موضع روزنامه محسوب می‌شود.

 

قربانی فر با اشاره به نمونه انتشار مطلب مشترک در رسانه‌های در جهان می‌گوید: ما یک مورد مشهور در جهان داریم که سه روزنامه مشهور جهان یک مطلب مشترک را منتشر می‌کنند. روزنامه‌های گاردین، اشپیگل و نیویورک‌تایمز  اسناد مربوط به جنگ افغانستان و اسناد مربوط به شکنجه شدن زندانی‌ها در زندان ابوغریب توسط نیروهای آمریکایی را به صورت مشترک با هم کار می‌کنند. به جز این نمونه خیلی به یاد نمی‌آورم که روزنامه‌های دیگر محتوای مشترک در سطح جهانی منتشر کرده باشند.

 

او در ادامه به بیان نمونه ملی انتشار متن مشترک در رسانه‌ها می‌پردازد و می‌گوید:  نمونه ملی هم اتفاقی بود که درباره روزنامه واشنگتن‌پست افتاد و رسانه‌های آمریکایی در حمایت از روزنامه واشنگتن‌پست مطلبی را که این روزنامه درباره افشای اسناد جنگ ویتنام کارکرده بود، یک‌بار دیگر پوشش دادند.  یعنی  چون واشنگتن‌پست به دلیل افشای این اسناد تحت‌فشار قرار داشت، رسانه‌های دیگرِ آمریکایی محتوا و سندهایی که درباره این موضوع توسط این روزنامه –واشنگتن پست-منتشر شده بود، یک‌بار دیگر منتشر کردند تا بگویند اگر قرار است با واشنگتن‌پست برخوردی شود باید با همه این رسانه‌ها هم برخورد شود.

 

دبیر تحریریه قانون با بیان اینکه در جهان مورد مشابهی که چند روزنامه سرمقاله مشترک منتشر کنند را به خاطر نمی‌آورد، می‌گوید: اما در مورد انتشار محتوای مشترک در سرمقاله این چنین چیزی را به یاد نمی‌آورم. ای‌کاش اگر اهالی فن این چنین نمونه‌ای را در جهان به یاد می‌آورند به ما بگویند. مفهوم سرمقاله با محتوای مشترک تولید کردن متفاوت است. سرمقاله مطلبی است که برای روزنامه است و بیشتر از هر چیزی فارغ از بحث محتوایی نظر و نگرش خاص آن روزنامه است. من این اصطلاح که می‌گویند «چندین روزنامه اصلاح‌طلب…» را هم متوجه نمی‌شوم چون این سرمقاله را چند روزنامه منتشر کردند که دوتا از آن‌ها -ایران و اطلاعات -کاملاً دولتی هستند، یکی شبه‌دولتی -همشهری- محسوب می‌شود، سازندگی هم به‌نوعی حزبی است. من بیشتر از اینکه این روزنامه‌ها را اصلاح‌طلب بدانم، کمی دارای استقلال می‌دانم ولی این‌ها روزنامه‌هایی هستند که نگرش جناحی-حزبی دارند.

 

او توضیح می‌دهد: این چند روزنامه یک سرمقاله مشترک زدند و کار جالبی است. می‌توان از طرفی گفت که مفهوم سرمقاله مشترک داشتن این‌ها بیش از محتوای مشترک داشتن –مثل نمونه‌هایی که مثال زدم- است. چون این روزنامه‌ها، سرمقاله‌ای که نظر و نگرش رسانه محسوب می‌شود را به صورت مشترک منتشر کردند. می‌توان به این شکل گفت که این چند رسانه درباره مطلبی که در سرمقاله‌شان کار کردند یک نظر مشترک با هم دارند و قصد دارند آن را به این شکل اعلام کنند. احتمالاً این کار یکی از نمونه‌های نادر در جهان است. چون حتی روزنامه‌هایی که با هم محتوای مشترک منتشر کردند به این چنین ریسک بزرگی دست نزدند تا سرمقاله مشترک منتشر کنند. چون مفهوم سرمقاله مشترک بیش از محتوای مشترک است و آن‌ها این ریسک را نمی‌کنند که به این شکل اعلام کنند رسانه‌های ما در مورد موضوعی با یکدیگر همسو هستند.

 

قربانی فر ادامه می‌دهد: اگرچه این سرمقاله مشترک از طرف این چند رسانه توجه خوبی را برانگیخت و در بین روزنامه‌نگاران داخلی منتقد و تشویق‌کننده داشته است ولی باید دید آیا این چند رسانه توانستند که نظر مشترک شان را به روزنامه‌نگاران جهان منتقل کنند و باید دید بازتاب جهانی آن به چه شکلی است.

 

با این حال بهتر بود روزنامه‌نگاران برای این کار چه سازوکاری را در نظر می‌گرفتند؟ دبیر تحریریه قانون پاسخ می‌دهد: انتشار این متن درباره حقوق بشر و نقد تحریم است. در دولت آقای احمدی‌نژاد روزنامه‌نگاران ایرانی نامه‌ای به کنفدراسیون جهانی روزنامه‌نگاران نوشتند و از آن‌ها خواستند تا به مسئله تحریم‌ها و آسیب‌های آن توجه کنند. من بیش از اینکه سرمقاله را در اینجا خیلی مفید بدانم به نظرم بهتر بود تا این رسانه‌ها به آسیب‌های تحریم‌ها به شکل یک پرونده و سلسله مطالب بپردازند و این بخش دوزبانه بودن-که اتفاق خوبی بود- را هم به نوعی دیگر انجام دهند یعنی نمونه‌هایی از تحریم در جهان و آسیب‌هایی که به جامعه، حقوق بشر، کودکان ، زنان و… رسانده به شکل یک پرونده منتشر کرد. کاری که همت بیشتری می‌طلبید و مانند کاری که سه روزنامه جهانی انجام دادند. حتی بهتر بود یک  یا چند رسانه داخلی با یکی از روزنامه‌های معتبر و مهم جهانی مثل فیگارو، گاردین و … می‌آمدند و درباره سلسله آسیب‌های تحریم کار می‌کردند. من معتقدم که تحریم‌ها و آسیب‌های اقتصادی غیر از فجایع بزرگی که می‌تواند بر روی زندگی مردم بیاورد از حقوق بشر تا آزادی بیان را نقض می‌کند.

 

او ادامه می‌دهد: در مورد این سرمقاله هم من فکر می‌کنم در کنار این چند روزنامه ایرانی ، بهتر بود یک رایزنی می‌شد و با یکی از روزنامه‌های بیرون از کشور صحبت می‌شد تا این مقاله را به شکل یادداشت مهمان به صدای روزنامه‌نگاران داخلی منتشر کند. فارغ از محتوای نامه که من با آن موافق هستم و معتقدم که تحریم‌ها به شدت آسیب‌زا هستند، معتقدم به این شکل که نامه از سمت روزنامه‌نگاران مستقل نوشته شود کار غلطی است.

 

قربانی فر معتقد است که باید حاشیه امنی وجود داشته باشد تا یک روزنامه و روزنامه نگارش از تماس و ارتباط با یک رسانه جهانی نترسد و نگران این نباشد که باید به خاطر ارتباط با این روزنامه جهانی به دستگاهی پاسخگو باشد. او می‌گوید: به عقیده من بخش زیادی از روزنامه‌نگاران ایرانی می‌دانند که تحریم‌ها آسیب‌زننده هستند و اصلاً نمی‌خواهند که تحریم‌ها وجود داشته باشد، اما متأسفانه نگاه غلطی وجود دارد و نگاه غلط این است که اساساً ما نمی‌توانیم وارد این پروسه شویم و این کار را بکنیم. روزنامه‌نگاری مستقل که نباید متولی داشته باشد. یعنی باید خودش به آن چیزی که باور دارد با رسانه‌های جهانی در ارتباط بگذارد و بتواند با آن‌ها صحبت کند و البته این حاشیه امن هم برای او وجود داشته باشد تا بدون نگرانی از پاسخگویی به دستگاه‌ها به رسانه‌های جهانی وصل شود.  مشکل من با قضیه سرمقاله این متولی داشتن است.

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here