زمان انتشار : ۱۲ مهر ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۰:۳۹ | کد خبر : 474776 |

بُرد حقوقی ایران در «لاهه»؛ واکنش متفاوت تیترها

شفقنا رسانه-رای موقت دادگاه لاهه به نفع ایران همان طور که پیش‌بینی می‌شد به صفحه اول روزنامه‌های امروز-سازندگی، خراسان، جمهوری اسلامی، جام جم، ایران، همشهری، هفت صبح، قانون، اطلاعات، اعتماد، آفتاب یزد، وطن امروز، سیاست‌روز، کیهان و جوان-آمد. اما تفاوت رویکرد مهمی در پرداخت به این خبر در روزنامه‌های با گرایش اصلاح‌طلبی و میانه با روزنامه‌های نزدیک به اصولگرایان وجود دارد. گروه اول تیترهای با فونت درشت‌تر، با رویکرد مثبت‌تر به رأی دادگاه لاهه و با تاکید بر پیروی از عقل و قانون در برابر زور نوشته شد اگرچه در متن‌ها به این نکته توجه شد که این رای موقت است و همچنان این پرونده ادامه دارد.  سازندگی گفت‌وگویی با محسن محبی وکیل ایران در لاهه داشت که عکس دوربرشده انتخابی، خوب نیست و علاوه بر آن ترجمه‌ای از جزئیات رای دیوان بین‌المللی لاهه ارائه کرد. با توجه به فاصله‌ی زمانی انتشار خبر تا چاپ روزنامه تلاش روزنامه برای اطلاعات بیشتر خوب است. خراسان هم در یادداشت روز با تاکید بر این که «رای دیروز لاهه به این معنا نیست که تحریم‌ها لغو خواهد شد اما این رای پیامدهای مهمی در برخواهد داشت»، یکی از این پیامدها را «تثبیت حقانیت ایران» دانست:« در سال های اخیر دیوان لاهه خود ضامن اجرای آرای خود شده است و ایران نیز از لاهه خواسته تا هر سه ماه گزارشی را از اجرای قرار ارائه کند. به این ترتیب این دیوان باید هر سه ماه یک بار گزارشی ارائه کند که آیا آمریکا به این رای عمل کرد یا نه؟ و این یعنی هر سال چهار مرتبه در گزارش رسانه ها تکرار خواهد شد که آمریکا به رایی که بازوی قضایی سازمان ملل داده است، پایبند نیست. همین مسئله نیز شکستی دیگر برای کشوری است که اکنون رئیس شورای امنیت سازمان ملل است و البته تثبیت حقانیت ایران در دیوان دادگستری بین المللی.» همچنین نویسنده تحلیل کرد «ایران در مسیر ایجاد ساختارهای جدید حقوقی» است: «اما نکته مهم تر این که رای دیروز لاهه می تواند ساختارهای جدیدی را در نظام بین الملل ایجاد کند که علیه تحریم های یک جانبه و نیز تحریم های ثانویه آمریکا باشد. مسئله ای که دیروز برخی حقوق دان ها به آن اشاره کردند. اگر چنین اتفاقی رخ دهد «تحریم ثانویه» می تواند قدرت خود را برای اجرا از دست بدهد و دیگر برش قبلی را نداشته باشد. اتفاقی که با اجرای سازوکار مالی ایران و اروپا درباره برجام می تواند عملا آغاز ایجاد این ساختارهای جدید در نظام بین المللی باشد.»

سیدعلی خرم، کارشناس بین‌الملل هم دربخشی از یادداشت روزنامه ایران نوشت: «…در مرحله قرار تأمین و موقتی، دیوان به کالاهای غذایی، کشاورزی، دارویی و اقلامی که برای حفظ و تأمین سلامت و جان مردم ایران مؤثرند، استناد نموده و خواستار توقف دست‌اندازی امریکا به جریان آزاد این قبیل کالاها به سوی ایران گردیده است. باید توجه داشت در متن تحریم‌های امریکا هم ظاهراً عبور و مرور این قبیل کالاها، استثناء شده ولیکن در عمل، اقدامات تحریمی امریکا، دامن کالاهای اساسی را هم می‌گیرد. مسئولین ایرانی بایستی به‌دقت این مسیر‌ها را بازرسی نموده و هرگونه کارشکنی امریکا را به جهانیان و به دیوان بین‌المللی دادگستری منعکس نمایند؛ زیرا چنین اقداماتی از نظر حقوقی در زمره جنایت علیه یک ملت محسوب می‌گردد و قابل تعقیب جنایی می‌باشد. همان اقداماتی که عربستان و امارات در حق مردم مظلوم یمن روا می‌دارند یا نمونه‌های دیگری که در جهان نظیر رفتار با مسلمانان روهینگیا وجود دارد. چنانچه وکلای مبرز ایران از همین قرار تأمین استفاده نمایند شاید قادر باشند با استدلال حقوقی، دیوان را نسبت به توقف تحریم‌ها نسبت به سایر اقلام هم قانع سازند. اگرچه روحیات ترامپ نشان داده که او به هیچ رأی و نظری احترام نمی‌گذارد و احتمالاً این قرار تأمین را هم مورد بی‌اعتنایی قرار خواهد داد ولیکن بخوبی می‌داند که اقدامش در تحریم ایران از این پس نه تنها در جهان بلکه در شورای امنیت و در دیوان بین‌المللی دادگستری هم مورد حمایت نیست و شاید برای رهایی از این دام بایستی به‌سوی ایران متوجه گردد.»

رضا نصری در سرمقاله‌ی اعتماد تاکید کرد ایران می‌تواند از این حکم در عرصه‌ی سیاسی و بین‌المللی استفاده‌ی بیشتری داشته باشد و در بخشی از تحلیل خود نوشت: «…پنجم اینکه پیوند زدن حکم دادگاه با پیش‌شرط حداقلی ایران برای مذاکره نه‌تنها برای ایران فرصت‌های تبلیغاتی فراوان در عرصه‌ دیپلماسی عمومی ایجاد خواهد کرد بلکه فرصت‌های خوبی در حوزه بهره‌برداری از سایر سازوکارهای بین‌المللی نیز فراهم خواهد آورد. در این راستا، تمرکز بیش از حد برخی ناظران بر این گزاره که «حکم دیوان لاهه ضمانت اجرایی ندارد» یا هیچ سازوکاری امریکا را به اطاعت از آن وادار نخواهد کرد نشان از نگاهی تک‌بُعدی و ناقص به روابط بین‌المللی دارد. در واقع، اگر رای دادگاه برای امریکا اهمیت نداشت، و عدم تمکین به آن هزینه‌ساز نبود، دولت ایالات متحده هرگز به خود زحمت نمی‌داد در دادگاه حضور یابد و (به قول پومپئو) با تمام قدرت از عملکرد خود دفاع کند. به بیان ساده‌تر، لازم است ایران به نحوی عمل کند که این سند مهم بین‌المللی از موضوعیت و اهمیت خود ساقط نشود. در واقع، ضروری است دستگاه سیاسی ایران در تمامیت خود مواظب باشد سرنوشت این حکم به سرنوشت احکام خاک‌خورده و سوخته‌ای- مانند رای معروف و مهم دیوان دادگستری بین‌المللی در مورد دیوار حائل اسراییل در سال ۲۰۰۴- که متاسفانه هیچ بهره‌برداری دیپلماتیک، سیاسی و حتی تبلیغاتی مناسبی از آن نشد- دچار نشود. به عبارت دیگر، لازم است تمام جریان‌ها و جناح‌های سیاسی در ایران به دولت و دستگاه دیپلماسی کشور- که چنین پیروزی مهمی را برای کشور به ثبت رسانده- مجال دهند تا از این پس نیز به موثرترین شکل از این حکم استفاده کند.»

وطن امروز، رسالت، سیاست‌روز، کیهان و جوان در تیترهای فرعی با تاکید بر ضعیف بودن ضمانت اجرای حکم لاهه به آن پرداختند. جام جم هم که در تیترهای اصلی رای موقت لاهه به نفع ایران را آورد؛ بعد ضعف ضمانت اجرا را مهم دید. خوب بود با نگاه خنثی‌تری مسائل مربوط به منافع ملی بازتاب یابد؛ در چنین مباحثی نه دولت که ایران و مردم آن مهم هستند و حتما رویکردهای جناحی باید نادیده گرفته شوند.

سیاست‌روز، کیهان و قانون امروز هم به FATF پرداختند. سیاست‌روز از «سه گره روی ریل مهار ایران» نوشت و کیهان هم «اخلالگران ارزی» را به «FATF» مرتبط دید و در متن ادعا کرد: «…بنابراین حامیان و اربابان شبکه اخلالگر ارزی دقیقا همان کشورهایی هستند که FATF را پخت و پز کرده و براساس منافع خود تنظیم کرده‌اند. حال سؤال این است که با چه منطق و استدلالی ما باید به یک سازمان بین دولتی مافیایی بپیوندیم که ساز و کار آن در اختیار اربابان شبکه اخلالگر ارزی است؟! آیا تعهد دادن از سوی ایران به اربابان شبکه اخلالگر ارزی، به حراج گذاشتن منافع ملی و گستاخ کردن دشمن در تشدید جنگ اقتصادی و امنیتی با کشورمان نیست؟! بزک‌کنندگان FATF در هفته‌ها و ماه‌های اخیر بارها مدعی شده‌اند که یکی از فواید پیوستن ایران به FATF تسهیل مراودات بانکی است. این جماعت پیش از این نیز همین ادعا را درخصوص امضا و اجرای برجام مطرح کرده بودند اما در نهایت علی‌رغم تعطیلی در صنعت هسته‌ای ایران، مشکلات بانکی و تحریم‌ها در جای خود باقی ماند.فارغ از این موضوع، نکته مهمی که حامیان اجرای دستورات FATF درباره موضوع مشکلات بانکی در نظر نمی‌گیرند، تحریم‌های آمریکاست. برای اینکه متوجه شویم تحریم‌های آمریکا مهم‌تر هستند یا لیست سیاه FATF، باید ببینیم بانک‌های خارجی برای همکاری با ایران، نسبت به کدام‌یک از این دو اهمیت بیشتری قائل هستند؟…»

قانون هم با گزارشی از روند بررسی این لوایح در مجلس شورای اسلامی از برخوردهای مخالفان و موافقان FATF ابراز نارضایتی کرد و نوشت: «…باید دید که روز‌یک‌شنبه در صحن علنی مجلس بررسی لایحه CFT انجام خواهد پذیرفت و این جنگ فرسایشی سیاسی که میان جریا‌های کشور به وجود آمده ،به پایان می‌رسد یا همچنان این وضعیت ادامه پیدا خواهد کرد. واگذاری تصویب این نوع لوایح به نمایندگان اقدام مناسبی است و کارایی پارلمان را بالا می برد ولی اینکه برخی از جریان‌ها می‌کوشند با ابزار نمایندگان و هیاهو به اهداف خود دست پیدا کنند، اقدامی نا‌مناسب است و درگیری‌ها در صحن فقط ذهن مردم را نسبت به نمایندگان و مسئولان کشور آشفته کرده و تغییر می‌دهد.»

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here