زمان انتشار : ۹ مهر ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۵:۱۱ | کد خبر : 474641 |

تحلیل تیترهای دوشنبه را بخوانید/ «پشت‌پرده ارزی» به روایت روزنامه‌ها

شفقنا رسانه- اعلام حکم اعدام برای ۳ مفسد اقتصادی به یکی از خبرهای اصلی روزنامه‌هایی مثل وطن امروز، قدس، خراسان، کیهان و جوان تبدیل شد. اگرچه حداقل در صفحه اول به نظر نمی‌رسد به جز گزارش نشست خبری نکته‌ی خاصی وجود داشته باشد. علاوه بر آن اعتراض گروهی از دانشجویان به FATF در تعدادی از روزنامه‌ها که مخالف تصویب این لوایح در مجلس هستند، بازتاب یافت. فرهیختگان هم از تصویب نشدن لوایح مربوط به FATF حمایت کرد و در تیتر نوشت: «عبرت مجلس از تصویب ۲۰ دقیقه‌ای برجام». قانون اما با اشاره به همین تجمع و گزارشی از روند مذاکرات در مجلس، این اعتراض‌ها را منتسب به گروه کوچکی خواند و آن را «صف‌آرایی مقابل شفافیت» دانست.

نرخ ارز امروز سهمی از تحلیل‌ها را به خود اختصاص داد. فرهیختگان در تیتر وعده داد «پشت پرده قیمت دلار آزاد» را بررسی کند و در متن تلاش کرد با مصاحبه‌هایی هم نحوه‌ی فعالیت سایت‌ها و کانال‌های اطلاع‌رسانی بازار ارز را گزارش کند و هم این که عوامل دیگر موثر به جز سفته‌بازان را شناسایی کند. تلاش روزنامه در روزهای سردرگمی بازار فارغ از کیفیت محتوا خوب است و به نظر می رسد تنوع چهره‌ها برای بررسی ابعاد مختلف موضوع رعایت شده است. در بخشی از این متن آمده است: «بررسی «فرهیختگان» نشان می‌دهد با توجه به اینکه عمده تغییرات قیمتی در بازار غیرمعاملاتی شکل می‌گیرد، این سایت‌ها و کانال‌های اطلاع‌رسانی نقش چشمگیری در افزایش التهابات ارزی دارند. در این زمینه «فرهیختگان» گفت‌وگویی با مدیران یکی از وب‌سایت‌های مرجع انجام داده است که حائز نکات قابل‌تاملی است. این فرد که نخواست نامش فاش شود، روند تعیین قیمت ارز و سکه و طلا را این‌طور روایت می‌کند: «ببینید قیمت ارز یا سکه در کشورهای مختلف تابعی از مجموعه عوامل مشخص اقتصادی است و همه این مسائل در قالب بازارهای سامانمند و با روش‌های مشخص و روشن انجام می‌شود که مبنای مشخص و قابل‌دفاعی دارد، اما در ایران بازار تدوین‌شده وجود ندارد و این سایت‌ها و کانال‌های تلگرامی هستند که با موج‌سواری روی نوسانات کوچک، شعله‌های آتش را زیاد می‌کنند.» وی ادامه می‌دهد: «در بازار ایران قوانین روشنی نداریم، لذا نرخ ارز در یک فضای غیرشفاف با مشارکت ۲۰ یا ۳۰ دلال روی کاغذ تعیین می‌شود. مکانیسم تعیین قیمت در بازار ایران به شکلی است که این ۲۰ یا ۳۰ نفر ساعت ۱۰ تا ۱۱ عمدتا در فضای مجازی کنار هم جمع می‌شوند یا تلفنی با هم صحبت کرده و قیمت را تعیین می‌کنند. اینها افرادی هستند که هیچ اطلاعی از بازار دنیا ندارند و بدتر از آن هیچ سواد اقتصادی ای هم ندارند. این افراد کانال‌ها و گروه‌های مختلفی دارند که کارشان بالا و پایین کردن نرخ ارز و قیمت سکه و طلا است. بر این اساس با توجه به اینکه یک مرجعیت آماری در موضوع بازار ارز وجود ندارد، هرکسی یک حرفی می‌زند و یک موج درست می‌کنند که همین موج بازار را ملتهب می‌کند.»

سازندگی با تیتر «سانسور لیست ارزبگیران» نوشت که مطابق اسناد به دست آمده پتروشیمی‌ها ارز به بازار نیاورده‌اند. شرق از نامداران و بی‌نشان‌های لیست ارزی نوشت: «…در جدیدترین فهرست انتشاریافته از سوی بانک مرکزی باز هم به نام واردکنندگانی می‌رسیم که در جست‌وجوی اینترنتی نشانی از آنها نیست و هیچ آگهی تأسیسی در روزنامه رسمی برای آنها ثبت نشده است. یکی از این شرکت‌ها  حدود ۴۶میلیون و ۳۱۴ هزار یورو ارز دولتی دریافت کرده اما هیچ رد و نشانی از این شرکت و فعالیت وارداتی آن نمی‌یابیم. با وجود اینکه فهرست ارزبگیران دولتی بدون درج میزان و نوع کالای وارداتی ناقص است اما در میان ردیف‌های این فهرست به اسامی جالبی برمی‌خوریم. قربانعلی فرخ‌زادرزین کسی است که نامش در ۳۹۶ ردیف تخصیص ارز دولتی آمده و در میان افراد حقیقی ارز دولتی‌بگیر، هم در تعداد دفعات تخصیص و هم مبلغ دریافتی رکورد زده است. طبق اطلاعاتی که از این فرد به‌دست آوردیم، قربانعلی فرخ‌زادرزین کسی است که بعد از واگذاری کارخانه ماشین‌سازی تبریز مالکیت این شرکت را برعهده گرفته و حدود سه‌ هفته پیش معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار آذربایجان شرقی از دستگیری او خبر داده بود…» متن به طور کلی چندان قوی نیست اما تلاش روزنامه برای پیگیری جزئیات لیست و پیدا کردن نواقص و گزارش آن به مخاطبان مهم است.

یاسر جبرائیلی در یادداشت وطن‌امروز در راستای بهبود اوضاع اقتصادی پیشنهاد کرد هم زمان با سیاست‌های جدید دولت و بانک مرکزی برای بازگرداندن آرامش بازار، دولت جراحی را هم آغاز کند تا بتواند از این آرامش پیش‌ رو بخش مهمی از مشکلات ریشه‌ای را هم درمان کند. در بخشی از متن نوشت: «…یکی از اقدامات اساسی که باید فورا در دستور کار دولت قرار گیرد، استفاده از ابزار مالیات برای بازداشتن نقدینگی از جریان یافتن به سمت فعالیت‌های غیرتولیدی است. با مالیات‌هایی نظیر مالیات بر تراکنش‌های بانکی، مالیات بر عایدی سرمایه، مالیات بر سفته‌بازی مالی و مالیات بر سفته‌بازی دارایی، می‌توان سطح سود فعالیت‌های غیرتولیدی را به زیر سطح سود تولید رساند. در شرایطی که سود تولید در کشور حداکثر سالانه ۲۰ درصد برآورد می‌شود، حداقل رقم مالیات بر فعالیت‌های غیرتولیدی حتما باید بیش از ۸۰ درصد (برای بازه زمانی یک سال) باشد تا نقدینگی از حرکت به سمت دلالی، سفته‌بازی و سوداگری بازمانده و ناگزیر به سمت تولید حرکت کند. یعنی اگر فردی در یک بازه زمانی یک‌ساله از طریق خرید و فروش دارایی به عددی از سود برسد، ۸۰ درصد سود خود را مالیات پرداخت کند. اگر از این ابزار مالیاتی استفاده شود، مساله احتکار نیز خودبه‌خود حل خواهد شد؛ به صورتی که اگر محتکر یقین داشته باشد ۹۰ درصد سود حاصل از احتکار را باید مالیات بپردازد، به هیچ وجه احتکار را یک فعالیت سودده نخواهد یافت.
همانطور ‌که اشاره کردیم، لازمه اجرای همه سیاست‌های یاد شده، چه در رابطه با ارز و چه در رابطه با بحث مالیات و مدیریت سرمایه، اشراف بر جریان پول و کالا در کشور است. دولت از فرصتی که با تزریق ارز دولتی در بازار به دست می‌آورد، تجمیع سامانه‌های اطلاعات اقتصادی موجود را سریعا در دستور کار قرار دهد. رصد و تحلیل نرم‌افزاری و انسانی این سامانه، مدیریت اقتصاد ایران را متحول خواهد کرد.»

نشست خبری محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه و اطلاع‌رسانی‌اش درباره‌ی «سیستم مالی جدید اتحادیه اروپا برای کمک به ایران» به روزنامه‌های سیاست روز، ایران و همشهری آمد. سیاست روز عکسی معنادار از ظریف و موگرینی در راستای هماهنگی با تیتر «چشم امید به تدبیر نسیه» انتخاب کرد و در بخشی از متن هم نوشت: «…حالا بر چه اساس قرار است با چه تضمینی دوباره این توافق شکل بگیرد و دقیقا آیا ما را به فروش نفت در برابر غذا می‌رساند یا خیر سوالی است که باید مسئولان به آن پاسخ دهند. همین می‌شود که باید نوشت مواظب پیشنهاد زیرکانه جدی باشید و همه تخم‌مرغ‌هایتان را در سبد اروپا و پیشنهادش نچینید تا دچار معضلات پس از فروریختن تعهداتی که هیچ تضمینی به اجرایی شدنش نیست نشوید. باید نوشت قبل از پذیرفتن هر پیشنهادی لطفا اجازه بدهید همه آنهایی که منافع عمومی برایشان مهم است و در صف مخالفان حزبی‌تان هستند یکبار این توافق را مرور کرده و به شما مشاوره دهند تا با دست پر وارد مذاکره برای پیشنهاد جدید شوید تا فریب نخورید و روی وعده بدون تضمین آنها حساب باز نکنید.»

ایران و همشهری نگاه خوشبینانه‌تری به اظهارات ظریف درباره‌ی مذاکرات حفظ برجام داشتند. ایران احتمال توافق نفتی با اروپا را مهم دید و با عکسی از وزیر امورخارجه به صفحه اول آورد و همشهری آن را «ماموریت ممکن» خواند و طرحی از چهره‌ی خندان ظریف را همراستا با ایده‌ی امیدواری او برای باقی ماندن برجام و در واقع استفاده از مزایای این توافق بین‌المللی قرار داد. هر دو روزنامه مطالب ویژه‌ای هم برای روز سالمند تدارک دیدند که فارغ از کیفیت مطالب توجه روزنامه‌ها به مسائل جمعیت‌شناختی و مناسبتی خوب است. اگرچه در رویکرد بهتر بود ظرفیت‌ها هم شناسایی شوند و به همین دلیل تیتر «مصائب سالمندی» در روزنامه ایران می توانست بهتر باشد.

همشهری به ماجرای انتقال دانشجویان خارج از کشور بویژه رشته‌های پزشکی که به دلیل نوسانات ارزی دچار مشکل شده‌اند، پرداخت و البته روزنامه‌ی آفتاب یزد هم در روزهای گذشته تا حدی به آن توجه کرده بود. جبار کوچکی‌نژاد، نایب‌رئیس کمیسیون آموزش مجلس به همشهری گفته: «گذراندن ۳۶و حتی ۷۲واحد درسی نمی‌تواند توجیه مناسبی برای اجازه ادامه تحصیل به دانشجویان پزشکی محصل خارج از کشور باشد زیرا بسیاری از این دانشجویان به‌دلیل توانایی مالی با دور زدن قانون در رشته موردنظر خود ادامه تحصیل می‌دهند. این اقدام به‌نوعی تضییع حقوق افراد است. بهتر است وزارت بهداشت برای جلوگیری از اینگونه اقدامات تدبیری بیندیشد. پیشنهاد من انتقال این دانشجویان به پردیس‌های خودگردان یا ادامه تحصیل در دانشگاه‌های هم‌تراز است. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان اتفاقی که در حال رخ دادن است و جابه‌جایی تعدادی از دانشجویان خارج‌نشین به بهانه گرانی ارز به دانشگاه‌های خوب داخلی می‌تواند مشکلاتی همچون بورسیه‌های غیرمجاز را که چندسال پیش شاهد آن بودیم به نوعی دیگر تکرار کند و باعث ایجاد فضای بی‌عدالتی و تبعیض در کشور شود.»

اعتماد مصاحبه به موقعی هم با علی‌اکبر صالحی رئیس‌ سازمان انرژی اتمی داشت و هم نظر او را درباره‌ی ادعاهای اخیر نتانیاهو از «تورقوزآباد» پرسید و هم آخرین وضعیت تاسیسات هسته‌ای و … را مرور کرد. کیفیت سوال‌ها و پاسخ‌ها خوب است و از این منظر که با فاصله‌ی زمانی کمی نسبت به اظهارات اخیر منتشر شد، اهمیت مصاحبه بیشتر می‌شود.

 

 

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here