زمان انتشار : ۳ مهر ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۴:۱۱ | کد خبر : 474475 |

جلال خوش‌چهره: رسانه‌ها ابعاد امنیت ملی حادثه تروریستی اهواز را بررسی کنند

شفقنا رسانهزهرا حکیمی: در پی هر حادثه و بحرانی پوشش دهی خبری رسانه‌ها از جمله موضوعاتی است که برای آحاد جامعه اهمیت دو چندان پیدا می‌کند از مخابره عکس‌ها گرفته تا جزئیات آن حوادث. بعد از حادثه تروریستی روز شنبه در اهواز این انتقاد مطرح شد که ابعاد آن آن‌طور که باید در رسانه‌ها به‌ویژه رسانه‌های ملی مطرح نشد. با توجه به اینکه مشابه چنین اتفاقی را سال گذشته در مجلس شورای اسلامی داشتیم آیا وضعیت اطلاع‌رسانی رسانه‌ها بهتر شده است؟ از طرفی دیگر  مسئله امنیت ملی در این حوادث بسیار مهم است، رسانه‌ها در چنین شرایطی باید چکار کنند؟

جلال خوش‌چهره، روزنامه‌نگار ارشد حوزه‌ی بین‌الملل در بیان ارزیابی پوشش خبری حادثه تروریستی اهواز در مقایسه با سال‌های گذشته به شفقنا رسانه می‌گوید: رسانه‌های ما در این حادثه به لحاظ پوشش خبری قوی‌تر از گذشته بودند. باید بگویم چون حادثه در روز رخ داد روزنامه‌های همان روز چیزی نداشتند.  البته در شبکه‌های مجازی هر لحظه اخبار منتشر می‌شد که بخشی از این اخبار توسط خبرنگاران و بخشی دیگر را مردم  منتشر می‌کردند. خبرگزاری‌هایی مثل ایسنا و فارس به صورت لحظه‌ای خبر را منتشر می‌کردند ولی خبرگزاری رسمی به دلیل اینکه می‌خواهد مستند عمل کند با احتیاط بیشتری عمل کرد. اما همین مستند عمل کردنش او را وادار کرده تا  در پرداختن به خبر محافظه‌کار باشد.

ضرورت نگاه مستقل برای رسانه‌های رسمی

او ادامه می‌دهد: این محافظه‌کاری باعث می‌شود تا شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های دیگر هر کدام از منظر خود موضوع را پوشش دهند. در حالی که وقتی خبر این حادثه به گوشم رسید مستقیماً به سراغ خبرگزاری ایرنا رفتم و دیدم که این خبر را به عنوان یک خبر دسته چندم و در گوشه‌ای گذاشته است. این مسئله نشان می‌دهد که ایرنا در پرداختن یا نپرداختن این خبر محتاطانه عمل کرده است. خبرگزاری فارس به دلیل اینکه به لحاظ امنیتی پشتوانه بیشتری دارد  بهتر به این خبر پرداخته بود و اگر دقت کرده باشید منبع بسیاری از اخبار خبرگزاری فارس و تسنیم بود.

خوش‌چهره با انتقاد به عملکرد صداوسیما در ساعات اولیه وقوع این حادثه می‌گوید: صداوسیما هم در بین اینکه به موضوع رژه و سالگرد شروع جنگ تحمیلی بپردازد یا حادثه تروریستی اهواز را در اولویت قرار دهد گیر افتاده بود.  اگر دقت می‌کردید در اوج لحظاتی که مردم تشنه اخبار این حادثه بودند تنها در اخبار اشاره کوتاهی به این حادثه شد و هیچ توضیحی نمی‌دادند. این مسئله را ناشی از این می‌دانم که صداوسیما هم دچار وسواس محافظه‌کارانه در چگونگی پرداختن به خبر این حادثه و یا یک نوع بی تصمیمی شده بود. به عبارتی تکلیفش مشخص نبود که آیا باید به این خبر بپردازد یا خیر؟ حدود پرداختن به این خبر چقدر است؟

او ادامه می‌دهد: در این‌گونه حوادث که منابع رسمی ما محل رجوع مردم برای راستی و درستی خبر هستند، باید نگاه مستقل‌تری داشته باشند و تصمیم گیران این رسانه‌ها باید برای پرداختن به چنین اخباری در بزنگاه‌های حساس قدرت عمل داشته باشند که متأسفانه این‌گونه نیست. این مسئله باعث می‌شود دست رسانه‌های دیگر برای پرداختن به موضوع باز باشد. به عنوان مثال شبکه تلویزیونی ایران اینترنشنال با سخنگوی الاحوازیه گفتگو می‌کند. این رسانه‌ها تهاجم خبری دارند و توجهات به این رسانه‌ها جلب می‌شود. در حالی که ما در داخل کشور منابع رسمی داریم و باید به‌موقع به ابعاد و جزئیات حادثه بپردازند تا مردم برای دریافت اخبار کمتر به سمت شبکه‌های مجازی و ماهواره‌ای بروند.

رسانه‌ها با کارشناسان امنیتی گفتگو کنند

خوش‌چهره با بیان اینکه رسانه‌ها به‌ویژه مطبوعات در این حادثه کمتر به سراغ تحلیل رفتند می‌گوید: سایت‌های خبری داخلی، رادیو، تلویزیون و خبرگزاری‌ها به دلیل آنلاین بودنشان باید در لحظه به ابعاد حادثه می‌پرداختند. وقتی این کار انجام شد که چند ساعت از حادثه گذشته و خبر کهنه شده بود. امروزه خبر بزنگاه است و در همان لحظه باید خبر را به مخاطب رساند. به عقیده من در فردای روز حادثه که مطبوعات به جزئیات آن پرداختند، بخش اعظم خبرهایشان احساسی بود. البته حق دارند چون حادثه‌ای تلخ اتفاق افتاده و به‌ویژه سربازان ، مردم و کودکی چهارساله مورد هدف قرارگرفته بودند و اقدامی تروریستی محسوب می‌شد. با این حال کمتر تحلیل جامعی را در مطبوعات دیدم. هنوز هم رسانه‌های ما تحت تأثیر این اقدام تروریستی هستند. قبول دارم بخشی از این مسئله بازتاب افکار عمومی ما است اما بخش دیگر این است که رسانه‌های ما باید به عنوان کارشناسان خبر، درباره این حادثه نظر کارشناسی دهند و به این مسئله بپردازند که در آینده این مسئله چقدر می‌تواند امنیت ملی ما را تهدید کند؟ چرا در چنین روز حساسی این حادثه رخ‌داده و مشکل کجا بوده است؟ باید در آینده با چه موانع و راهکارهایی همراه باشیم تا مانع بروز دوباره این اتفاق‌ها شویم؟

این روزنامه‌نگار ارشد حوزه بین‌الملل می‌گوید: لازم بود تا رسانه‌ها با کارشناسان امنیتی گفتگو کنند و صرفاً به مقامات رسمی اکتفا نکنند. این در حالی بود که بیشتر به فرمانده سپاه، استاندار اهواز و… صحبت می‌شود. اینکه گفته می‌شود عوامل بیگانه در بروز این حادثه تروریستی نقش داشتند باید پشت آن تحلیل مناسب دهیم نباید فقط شعار داد. این وظیفه رسانه‌ها به‌ویژه روزنامه‌ها است. در این چند روز من تحلیل قوی پیدا نکردم.

«تروریسم» یا «اقدام مسلحانه»؟

خوش‌چهره تأکید می‌کند: بازتاب و پرداختن به این چنین حوادثی علاوه بر بعد ملی از بعد فراملی و بین‌المللی هم اهمیت بالایی دارد. رسانه‌های داخلی باید آن‌قدر قوی و سریع عمل کنند و به تحلیل و بیان زوایای مختلف حادثه بپردازند که رسانه‌های بیگانه خبر را از رسانه‌های ما دریافت کنند. یعنی بخشی از ماجرا احساسی و بیان انزجار از تروریسم است، بخش دیگر تولید ایده و تحلیل است. اگر می‌گویند کشورهای بیگانه در بروز این حادثه نقش داشتند باید به زوایا و دلایل آن به صورت مستند پرداخت.  رسانه‌های ما باید بر روی پای خودشان بایستند، به همین دلیل است که من معتقدم همکاران ما در تحریریه‌ها باید به لحاظ تئوری فربه شوند. اگر منابع رسمی ما در همان لحظه با دلایل مستند به این حادثه می‌پرداختند و واژه تروریسم را بکار می‌بردند، دیگر ما گلایه نمی‌کردیم که چرا رسانه‌های بیگانه به‌جای واژه «تروریسم» از «اقدام مسلحانه» استفاده کردند. وقتی رسانه‌های داخلی ما به‌موقع عمل نمی‌کنند عرصه به رسانه‌های دیگر واگذار می‌شود. رسانه‌های رسمی ما درست در لحظاتی که مردم تشنه خبر بودند با محافظه‌کاری کش‌دار و کسالت‌بار به موضوع پرداختند.

رسانه‌ها به‌موقع  به سوالات و ابهامات افکار عمومی پاسخ دهند

این روزنامه‌نگار ارشد حوزه بین‌الملل با انتقاد به اینکه رسانه‌ها هنوز به سوالات و ابهامات پیش‌آمده برای افکار عمومی درباره حادثه تروریستی اهواز به صورت مستند پاسخ نداده‌اند می‌گوید: هنوز رسانه‌ها و منابع رسمی ما به صورت مستند نگفتند که این حادثه تروریستی دقیقاً کار داعش بوده یا الاحوازیه. اگر داعش بوده باید بررسی شود که داعش چگونه توانسته در آنجا نفوذ داشته باشد؟ اگر الاحوازیه بوده که این گروه چگونه توانسته در آنجا قدرت عمل داشته باشد و دست به چنین اقدامی بزند؟ این‌ها سؤال‌هایی هستند که در افکار عمومی وجود دارد و رسانه‌های ما باید به این سؤال‌ها پاسخ دهند. اجازه ندهند تا رسانه‌های بیگانه بر اساس برداشت و منافع و جهت‌گیری‌شان برای این سوالات پاسخ پیدا کنند. حادثه اتفاق افتاده و شور اولیه خوابیده است. در اینجاست که این چنین سؤالاتی برای افکار عمومی پیش می‌آید. به همین دلیل است که من معتقدم رسانه‌ها در همان ابتدا باید با تحلیل کارشناسی در پی پاسخ به این سوالات باشند. این سوالات پاسخ داده نمی‌شود و یکسری ابهامات باقی می‌ماند  وقتی منابع رسمی ما به این ابهامات پاسخ ندهند رسانه‌های بیگانه از این موقعیت استفاده می‌کنند و خلأهای ذهنی افکار عمومی را پر می‌کنند.

خبرنگاران ما همه‌چیز را سهل‌الوصول می‌خواهند

در چنین حوادثی خبرنگاران و عکاسان حاضر در حادثه همواره گلایه می‌کنند که با موانع امنیتی مواجهه شدند و انتشار جزئیات حادثه برایشان مشکل می‌شود. در چنین حوادثی خبرنگار و عکاس باید چکار کند؟ خوش‌چهره پاسخ می‌دهد: تدابیر امنیتی در زمان وقوع حادثه در همه جای دنیا وجود دارد از آمریکا گرفته تا کشورهای اسکاندیناوی، اروپا، شرق و غرب وقتی چنین حادثه‌ای اتفاق می‌افتد منطقه امنیتی اعلام می‌شود. در حادثه اهواز هم باید بلافاصله نیروهای امنیتی مستقر می‌شدند و این طبیعی است. خبرنگار و عکاس نباید گلایه کنند. عکس‌هایی که در این حادثه منتشرشده را همین عکاسان شجاعانه گرفتند و من تحسینشان می‌کنم. قرار نیست عکاس یا خبرنگار در یک اتوبان صاف موکت شده رانندگی کند. اتفاقاً برای خبرنگاران در تمام دنیا جاده‌ای پر از سنگلاخ وجود دارد و باید برای کسب خبر و روشن کردن زوایای مختلف حادثه تلاش کند. هنر خبرنگار این است که در چنین شرایطی به کارشناسان امنیتی دسترسی داشته باشد. خبرنگاران ما همه‌چیز را سهل‌الوصول می‌خواهند.

او ادامه می‌دهد: مسئله‌ای دیگر هم که به انعکاس اخبار مربوط می‌شود، این است که به دلیل منافع امنیت ملی نباید بعضی از اخبار منتشر شود. این مسئله هم در همه جای دنیا وجود دارد. یعنی در همه جای دنیا خبرنگاران در انتشار اخباری که امنیت ملی را به خطر می‌اندازد حساسیت نشان می‌دهند. هنر خبرنگار در این است که با لحاظ منافع امنیت ملی خوراک خبری مورد نیاز افکار عمومی را تأمین کند.

او با بیان اینکه عکاسان حادثه تروریستی اهواز  یکی از قوی‌ترین عکس‌های خبری را گرفتند، می‌گوید: عکاسان این حادثه عکس‌هایی ماندگار، تأثیرگذار و ارزشمندی گرفتند. حتی در یکی از تصاویر خانم عکاسی را نشان می‌دهد که دراز کشیده و یک نفر دیگر به او پناه آورده و همزمان در آن شرایط در حال عکاسی است. به نظر من این خانم باید عکاس نمونه سال در ایران شود. عکاس خبری یعنی همین، چه مانعی بالاتر از مورد هدف قرارگرفته شدن توسط تروریست‌ها؟ در چنین شرایطی این فرد به وظیفه خبری خود عمل  می‌کند. عکس‌هایی که از این حادثه بیرون آمده به همین دلیل است که ماندگار شده است. این عکس‌ها بیشتر از گزارش‌های مکتوبِ منتشرشده ،گویا بوده است.

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here