زمان انتشار : ۱۱ شهریور ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۴:۲۷ | کد خبر : 473673 |

سیاست‌های بانک مرکزی و خرده‌تحلیل‌ روزنامه‌ها/ گزارش «همشهری» از «سیستان و بلوچستان»

شفقنا رسانه- مهمترین تیتر امروز سخنرانی رئیس جدید بانک مرکزی درباره سیاست‌های احتمالی و قطعی بانک مرکزی بود که روزنامه‌های دنیای اقتصاد، شرق، کیهان، خراسان، جمهوری اسلامی، جوان، جام‌جم، اطلاعات، اعتماد و همشهری به آن پرداختند. کمتر کار و تحلیل مهمی علاوه بر بازنشر گفته‌های عبدالناصر همتی به صفحه اول روزنامه‌ها آمد و این که سیاست‌های احتمالی چه طور می‌تواند شرایط را بهبود بخشد یا بحران‌های جدیدی ایجاد کند. حسین توکلیان در بخشی از سرمقاله‌ی دنیای اقتصاد تحلیل کرد: «…رئیس کل جدید بانک مرکزی در خلال اعلام بسته جدید ارزی به این نکته ظریف اشاره کرد که «بنده باید کمتر صحبت کنم و بیشتر بیانیه دهم، بنابراین از من توقع مصاحبه زیاد نداشته باشید.» این نکته بسیار مهمی است که سیاست‌گذار قبل از هر مصاحبه جوانب کلی کلمات مورد استفاده در مصاحبه خود را بسنجد چرا که هر کدام از این کلمات می‌تواند در شکل‌گیری انتظارات در اقتصاد اثرگذار باشد. اهمیت این موضوع تا جایی پیش می‌رود که گاهی وظیفه دولت در اقتصاد پولی به‌طور خلاصه به‌صورت ارائه اطلاعاتی تعبیر می‌شود که بازار در تولید آن شکست می‌خورد و این اطلاعات وضعیت انتظارات در اقتصاد را تعیین می‌کند. این موضوع را با افزایش قابل توجه مراجعه افراد در چند وقت اخیر به شبکه‌های اجتماعی (حتی فیلتر شده) در جهت رسیدن به اطلاعاتی که بتواند آنها را از نااطمینانی موجود در بازار برهاند، می‌توان به‌خوبی دید، در حالی که سیاست‌گذار می‌توانست اطلاعات را با قابلیت اتکای بالا در اختیار عموم قرار دهد. البته ارائه این اطلاعات بدون هزینه نخواهد بود چرا که اخباری چون ممانعت از در اختیار قرار دادن سکه‌های پیش‌فروش شده توسط بانک مرکزی به وضوح اعتماد به سیاست‌گذار را ویران خواهد کرد. درست است که این سیاست مشکلاتی داشت اما زمانی که اجرایی شده، حتی خبر عدم اجرای دقیق و کامل آن می‌تواند اعتبار و نیک‌نامی سیاست‌گذار را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. بانک مرکزی برای رسیدن به اعتبار و نیک‌نامی خود ناچار به تحمل هزینه‌های بالایی است. چنانچه رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرد، در اجرای بسته سیاست ارزی جدید هیچ مشکلی وجود ندارد چرا که تراز تجاری کشور مثبت است. حال که چنین سخنی گفته شده، بانک مرکزی باید در ابتدای امر در بازار ثانویه به‌صورت کاملا فعال عمل کند تا اعتماد به سیاست‌گذار بازگردد و اثرات سوء تعطیلی صرافی‌ها در چند ماه اخیر از بین رود…»

روزنامه قدس این خبر را در کنار گزارشی قرار داد که در روتیتر وعده‌ داده تجربه‌های جهانی بانکهای قرض‌الحسنه را بررسی می‌کند. در متن گزارشی به نفع تاسیس  قرض‌الحسنه‌ها نوشته شده که آستان قدس رضوی موسسه صاحب‌امتیاز روزنامه یکی از متقاضیان گرفتن چنین مجوزی است(اینجا). علاوه بر این متن ترکیبی از چند مصاحبه است که نام یکی از مصاحبه‌شوندگان هم ذکر نشده است در حالی که به راحتی فرد دیگری می‌توانست آن اطلاعات را در اختیار روزنامه قرار دهد و نقل‌قول‌ها چنین رویکرد انتشار نامی را توجیه نمی‌کند. نکته‌ی دیگر این که اشاره کلی مصاحبه‌شونده به این که چنین روشی در کشورهای اروپایی انجام می‌شده، بررسی تجربه‌ی جهانی محسوب نمی‌شود. خوب است تیتر و متن با هم تناسب داشته باشند نمی‌توان تیتری فراتر از ظرفیت نوشته انتخاب کرد که مخاطب را سرخورده کند. اگر تجربه‌های جهانی به درستی بررسی می‌شد و چگونگی تاسیس و فعالیت آنها و تاثیر بر اقتصاد آن کشور را توضیح می‌داد، حتما یکی از کارهای مطبوعاتی خوب امروز بود که فارغ از نیات، می‌توانست اطلاعاتی درخور به مخاطب ارائه دهد.

خراسان هم در یادداشت روز به اظهارات رئیس‌ بانک مرکزی پرداخت و در بخشی درباره‌ی خواسته‌های مردم و کارشناسان از این بانک تاکید کرد‌: «…در اولین گام و با توجه به تجربه مدیریت چند سال اخیر بر بانک مرکزی، خواسته مردم از رئیس کل بانک مرکزی این است که بدون توجه به فشارها، آن چه را بر مبنای کارشناسی و علم اقتصاد و تجربه بالای خود در نظام بانکی صحیح و درست می داند اجرا کند. حتماً خود آقای همتی بهتر می داند که امروز، بیش از هر روز دیگر، مماشات با بانک های متخلف چه میزان می تواند به ضرر کل نظام بانکی و اقتصاد و معیشت مردم تمام شود. همچنین در صورتی که استقلال بانک مرکزی، برخلاف مصالح اقتصادی، به هر نحوی مورد تهاجم قرار گرفت، به خاطر مردم و اقتصاد کشور و فارغ از مصالح جناحی و سیاسی و چپ و راست و اعتدال و …، آن را به طور شفاف با مردم و مجلس در میان بگذارند و مطمئن باشند امروز مردم بیش از هر روز دیگر از بازی های جناحی و تقدم سیاسی کاری ها بر شایسته سالاری ها گریزان و دل چرکین اند. دومین خواسته مردم از رئیس کل بانک مرکزی، عمل به قانون است. پیگیری هر چه سریع تر لوایح اصلاح نظام بانکی و نیز اجرای قوانین بر زمین مانده دیگر از نمونه این قوانین است. به خصوص دو ماده قانونی ذیل قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر که در سال ۹۴ به تصویب مجلس رسیده بود. این قوانین بیان می کرد که بانک ها باید تا سه سال دیگر یعنی امسال بنگاه داری و دارایی های مازاد خود را رها می کردند. در صورتی که این قانون اجرا شده بود، با توجه به از بین رفتن موضوع انجماد دارایی های بانکی، امروز شاهد یک فضای تنفس خوب در بازار پول و نیز اقتصاد کشور بودیم. اما افسوس… سومین انتظار از رئیس کل بانک مرکزی نیز عمل ایشان به وعده های شان است. رئیس کل محترم بانک مرکزی حتما به یاد داشته باشند وعده هایی که دیروز و در همایش بانکداری اسلامی مطرح کردند، مبنای مطالبه و سنجش عملکرد ایشان خواهد بود. مردم قطعاً انتظار نخواهند داشت که خدای ناکرده ایشان در پایان مسئولیت، مانند رئیس کل سابق، تناسب عملکرد با اختیارات را بخواهند به عنوان مبنای سنجش عملکرد بانک مرکزی پیش بکشند. بنابراین فرض بر این است که پذیرش مسئولیت سنگین ریاست بانک مرکزی از سوی ایشان با علم به مقتضیات فعلی این بانک بوده و همان طور که رهبری معظم فرمودند انتظار بر این است تا با کار فشرده، پرحجم و با کیفیت، ایشان به سراغ ساختارهای معیوب نظام بانکی بروند.در پایان خطاب به رئیس کل جدید بانک مرکزی عرض می کنیم: آقای همتی اگر دیگران و دولت، تاکنون عزم و اراده ای برای بهبود وضعیت نظام بانکی و مهار نقدینگی نداشتند، لطفاً شما این اراده را به خرج دهید و سرو سامانی به این بازار آشفته پولی بدهید.»
محمد طبیبان هم در سرمقاله اعتماد در واکنش به اظهارات رئیس‌ بانک مرکزی درباره‌ی شیوه‌های بانکداری در کشور تحلیل کرد: «…البته ایراد‌های بسیار به نحوه مدیریت بانک‌ها وارد است و آنها نیز سهم بی تردیدی در شرایط غمبار موجود دارند. اما اینکه نقش و مسوولیت اصلی متوجه بانک مرکزی است را نمی‌توان نادیده گرفت. در همه کشور‌ها سر‌رشته اهرم‌های مختلف پولی در دست بانک مرکزی است و قوانین موجود کشور ما هم این اهرم‌ها را در دست بانک مرکزی قرار داده است. اینکه بانک مرکزی تحت‌تاثیر تصمیم‌های سیاسی نقش خود را ایفا نکرده است را نمی‌توان با انعکاس مشکل به سوی دیگر پنهان کرد. برای مثال به چه دلیل بانک مرکزی (که البته مربوط به قبل از مدیریت مدیر جدید است) پذیرفت تا حدود ٢۵ هزار میلیارد تومان از بدهی برخی موسسات اعتباری از منابع عمومی پرداخت شود (چنان‌که در نشریات از قول برخی مسوولان ذکر شد)، که بار آن ابتدا به صورت افزایش نقدینگی و بعد تورم به مردم تحمیل می‌شود و درواقع هزینه سوء‌مدیریت و احیانا فساد این تشکیلات توسط مردم بی خبر از همه جا پرداخت می‌شود؟ این اقدامات بر اساس کدام قانون یا اصول اخلاق قابل توجیه است. ذکر دلایل سیاسی، دلایل قابل قبولی نیست چون بر تاثیر منفی این اقدامات اثری ندارد و از آلام جامعه هم نمی‌کاهد. چگونه هم‌اکنون سخن از ادغام چند بانک تهی شده از منابع در یک بانک قدیمی می‌رود که کارشناسان مالی بار مالی آن را حدود صد هزار میلیادر تومان بر‌آورد می‌کنند و نهایتا به صورت افزایش پایه پولی و نقدینگی و تورم‌های فزاینده آتی به جامعه منعکس می‌شود؟ برای پرهیز از اینگونه سونامی‌های مالی چه اندیشه‌ای مطرح است؟ اینکه تصمیم سیاسی است چه کمکی به شرایط اقتصادی کشور می‌کند و در کجای وظایف بانکداری مرکزی قرار می‌گیرد؟…»

جمهوری اسلامی در بخشی از سرمقاله‌اش به ادامه‌ی استیضاح وزرا واکنش نشان داد و نوشت: «…اگرچه استیضاح وزرا و سوال از رئیس‌جمهور و یا کشاندن وزرا به مجلس برای پاسخگوئی به سوالات، از حقوق نمایندگان مجلس است ولی تکرار و استمرار آن به ویژه در شرایط حساس که دولت باید تمام توان و ظرفیت خود را برای مقابله با دشمنان شرور و خنثی کردن توطئه‌های پرتعداد آنها بسیج کند، به نوعی است که چندان قابل درک و توجیه به نظر نمی‌آید.به راستی نمایندگانی که از بسیاری مسائل آشکار و نهان آگاهند و به منابع متنوع اطلاع رسانی و اطلاعات طبقه بندی شده هم دسترسی دارند، آیا پاسخ متقنی درباره آن ۵ سوال مطروحه از رئیس‌جمهور را در اختیار نداشتند؟ این نکته به ویژه زمانی معنی‌دار خواهد بود که رفتار رئیس‌جمهور روحانی و رئیس دولت‌های نهم و دهم با مجلس را مقایسه کنیم و رفتار متقابل مجلسیان با این دو را مدنظر قرار دهیم. یکی مجلس را در ذیل امور هم نمی‌دانست و با پرداخت ۵ میلیون تومان پول توجیبی به برخی نمایندگان، رای و نظر آنها را معامله می‌کرد و دیگری با تکریم و حفظ حرمت مجلسیان برای رای و نظر آنها احترام خاصی قائل می‌شود. یکی فرصت حضور در مجلس را به افشاگری علیه خاندان رئیس مجلس و دیگران اختصاص می‌داد و دیگری با حفظ عزت و حرمت مجلس به تکریم آنها پرداخته است. به وضوح باید اذعان کرد که در مجلس متناسب با نجابت رئیس ‌جمهور با وی رفتار نشد.نمایندگان به خوبی و پیشاپیش، از پاسخ به سوالات ۵ گانه خود آگاه بودند و با در نظر گرفتن ملاحظات و موانع بازدارنده سیاسی – اخلاقی و رعایت مصالح کشور و منافع ملی، آنگونه نبود که از پاسخ‌های رئیس‌جمهور روحانی قانع نشده باشند…»

همشهری اگرچه در تیتر از بررسی راهکارهای بانک مرکزی نوشت اما در متن صرفا اشارات و نکاتی را به اصل خبر اضافه کرد که به معنی بررسی راهکارها نیست. یادداشت صفحه اول روزنامه در این زمینه نکات مهمتری داشت از آنچه در گزارش اصلی آمد. تیترهای دیگر روزنامه درباره‌ی وضعیت مردم در سیستان و بلوچستان و پیگیری تاثیر قانون منع به کارگیری بازنشستگان بر شهرداران هم مهم بودند که روزنامه پرداخت بهتری داشت. بویژه گزارش میدانی خبرنگار روزنامه از مشکلاتی که مردم در این استان جنوب شرقی کشور با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. خوب است سهم این نوع گزارش‌ها در رسانه‌های دیگر هم بیشتر شود؛ گزارش‌های میدانی و تحقیقی. آنچه بتواند در بازه‌های زمانی مختلف بر زندگی مردم تاثیرگذار باشد.

روزنامه ایران هم امروز چهار صفحه در ادامه‌ی گزارش‌های میدانی قبلی‌اش از خشکسالی و مشکلات آب در سرچشمه‌ها (اینجا)منتشر کرد که مسیر سفر از چهارمحال بختیاری و اصفهان گذشته است. امیدواریم این مجموعه مطالب با کیفیت بیشتر و با پیگیری‌های مشکلات از نهادهای اجرایی و وزارتخانه‌های مرتبط ادامه پیدا کند. چینش اطلاعات، عکس و تیتر هم بسیار خوب و متناسب است. علاوه بر این روزنامه مجموعه مطالبی درباره‌ی استیضاح وزیر آموزش و پرورش تدارک دید که آراء موافقان و مخالفان مطرح شود. فارغ از کیفیت متن‌ها توجه روزنامه به این موضوع مهم و به‌موقع بود اگرچه امروز نمایندگان این طرح را با توجه به زمان بازگشایی مدارس پس گرفتند.

 

انتهای پیام

media.shafaqna.com

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here