زمان انتشار : ۵ شهریور ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۳:۴۶ | کد خبر : 473485 |

بازتاب انفعالی اقتصاد از دادگاه تا مجلس/ نقد «صدیقی» به یک «گفت‌وگوی تأسف‌آور» تلویزیونی!

شفقنا رسانه- امروز مهمترین تیتر خبرها بر محور اقتصاد است اما رویکرد روزنامه‌ها اغلب بازتابی و منفعلانه به نظر می‌رسد از این منظر که کمتر گزارشی تکمیلی بر اخبار منتشر شده دیروز به مطالب ضمیمه شد و اگر برخی سرمقاله‌ها نبود خروجی صفحه اول بیش از تکرار تیترها و مطالب سوخته نمی‌شد. وظیفه‌ی روزنامه‌ها فراتر از چینش تیتر و عکس متناسب با سیاستگذاری است؛ محتوای خوب و متناسب با وقایع روز نباید در فرع چینش‌ها قرار بگیرد. دادگاه پرونده‌های اخلال در اقتصاد، استیضاح و برکناری وزیر اقتصاد و پیش‌بینی صحبت‌های حسن روحانی رئیس‌جمهور در مجلس مهمترین تیتر و عکس‌های امروز بودند که در کنار آن، اخبار زلزله کرمانشاه و آتش‌سوزی در جنگل‌های مریوان هم دیده شدند.

دادگاه‌های متهمان اخلال در اقتصاد با رویکردهای نسبتا مشابهی در وطن امروز، صبح نو، قدس، آفتاب یزد و جوان بازتاب یافت و در دو روزنامه‌ی آخری عکس‌های واضح‌تری از چهره‌ها به همراه نام و نشان دیده شد. عکس انتخابی جوان برای چنین محاکمه‌ای کمی شاد به نظر می‌رسد که تناسبی با تیتر هم ندارد.

خراسان در یادداشت روز در واکنش به دادگاه‌های متهمان فساد اقتصادی نوشت: «هرنوع تردید و اغماض درمبارزه واقعی با رانت خواران اقتصادی  به معنی نادیده گرفتن اعتبار وهویت تاریخی یک ملت بزرگ درخوشنامی است اغماضی که هویت کش است و قطعا چهره نامناسبی از جامعه ما به نمایش خواهد گذاشت. مردمی که امروز از مفاسد اقتصادی  به ستوه  آمده اند وبی عدالتی های اقتصادی ناشی از رانت خواری ها موجب نارضایتی و اعتراضات آنان شده است وباورعمومی هم این است که این مفاسد درشبکه های داخلی ریشه دارد و نباید درخشکاندن آن کوتاهی صورت بگیرد و اختلاس گران هم از خارج وارد نشده اند _البته دراین که دشمن داریم جای هیچ شکی نیست _اما بدون تعارف رانت خواران درهمین سیستم اداری و سازمانی فرصت رشد پیدا کرده اند ،بنابراین سرنخ های اصلی فسادهای اقتصادی را هم باید در باندهای داخلی جست وجو کرد تا بتوان به مفهوم واقعی به علت های اصلی آن رسید و بااین پدیده شوم  مبارزه کرد. بدون تردید اگر دربررسی  مفاسد اقتصادی، ریشه های آن به درستی شناسایی نشود یقین داشته باشیم که فقط با معلول برخورد خواهد شد وعاملان اصلی و عوامل بروز این مفاسد همچنان پنهان خواهند ماند و برخوردها بدون شفاف سازی های لازم صورت خواهد گرفت واین تهدید دیگر به فرصتی برای اصلاح بنیادی تبدیل نخواهد شد.»

استیضاح و برکناری وزیر اقتصاد اما هنوز روزنامه‌های با گرایش اصولگرایی را راضی نکرده است. وطن امروز در سرمقاله با انتقاد از عملکرد اقتصادی دولت و برخورد نمایندگان در مجلس نوشت: «رئیس‌جمهور اما به جای پاسخگویی به تمام این اشتباهات -که تنها فرصت طرح یکی، دو مورد شد –  در برابر سوال نمایندگان مردم، مجلس را تهدید به اخطار قانون اساسی می‌کند! مساله بازداشت معاون ارزی بانک مرکزی و احضار ولی‌الله سیف به دادگاه نیز نشان می‌دهد دولت بس که در پناه چتر کاغذی ظریف خود را حبس کرده، حواسش به مهم‌ترین مرکز مقابله با جنگ اقتصادی دشمن هم نیست. ظاهرا طبق معمول تنها باید به این دلخوش باشیم که جهان-بخوانید اروپا! – مشتاق کار کردن با ماست و آمریکا منزوی شده است. اینها اما برای مردم نان و آب نخواهد شد. قوه عاقله دولت در نقش دکتری ناشی اما همچنان همان داروهای کشنده سابق را برای درمان درد اقتصاد ملی تجویز می‌کند. مجلس هم به برکت لیست امید، هیچ مانعی در مقابل این رویکرد اشتباه ایجاد نمی‌کند. شاید مجلس بعدی ایستگاهی باشد که مردم بگویند دست نگه دار آقای دکتر، مملکت را به خاک سیاه نشاندی!»

صبح نو هم اگرچه در تیتر از «ترمیم کابینه به دست مجلس» نوشت اما همچنان از رویکرد کلی مجلس بویژه فراکسیون امید ناراضی است. در متن هم برکناری دو وزیر در مجلس را با همکاری دولت تعبیر کرد و نوشت: « نکته جالب در این استیضاح آن بود که از سوی دولت در صحن علنی حمایتی از وزیر اقتصاد اعلام نشد. هرچند اعلام شده بود که آقای جهانگیری در دفاع از وزیر اقتصاد سخنرانی خواهد کرد اما این اتفاق نیفتاد. گویا دولت خود نیز موافق این استیضاح بود تا جایی‌که آقای احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده مردم قم و عضو هیأت رییسه مجلس شورای اسلامی قبلاً در توییتی نوشته بود: «معاون پارلمانی رییس‌جمهوری بسیار تلاش کردند که حتماً استیضاح وزیر اقتصاد اعلام وصول بشود و چند بار هم بالا آمدند و به رییس مجلس گفتند که چرا اعلام وصول نمی‌کنید؟» اما چرا ردپای دولت دراین دو استیضاح اخیر دیده می‌شود و طبق روال گذشته برای جلوگیری از استیضاح دست به لابی نزد و برای دفاع از وزرایش نماینده‌ای به مجلس نفرستاد؟ برخی اعتقاد دارند دولت به دنبال آن بود که با استیضاح ربیعی و کرباسیان فشار افکارعمومی و نمایندگان بر دولت کم شده تا جلسه سؤال از رییس‌جمهوری که سه شنبه همین هفته یعنی ششم اردیبهشت‌ماه برگزار می‌شود، از تنش آن جلسه جلوگیری شود.»

خراسان، ستاره صبح و شرق تیترهایی خنثی‌تر برای برکناری وزیر اقتصاد نوشتند؛ ابتکار کرباسیان را قربانی نقد مجلس به عملکرد دولت خواند و روزان از «پاستور در منگنه‌ بهارستان» خبر داد. ایران از معدود روزنامه‌هایی بود که استیضاح و برکناری کرباسیان را «بلاتکلیفی اقتصاد» تعبیر کرد. اعتماد و سازندگی دو روزنامه‌ی با گرایش اصلاح‌طلبی در دو طرف ماجرای استیضاح ایستادند. اولی عکسی از الیاس حضرتی مدیرمسئول روزنامه به صفحه اول آورد و از «ستایش پارلمان» نوشت؛ سرمقاله هم رویکرد مشابهی را دنبال کرد که در حمایت از استیضاح‌کنندگان بود در حالی که سازندگی صریح و ساده استعفای الیاس حضرتی قائم مقام حزب اعتماد ملی از فراکسیون امید و نطق او در حمایت از استیضاح وزیر اقتصاد را «گل به خودی حضرتی» خواند.

فردا حسن روحانی به مجلس می‌رود و به سوالات نمایندگان درباره‌ی مشکلات کشور پاسخ می‌دهد. جمهوری اسلامی در گزارشی با روایت فراز و فرود طرح سوال از روحانی یادداشت قدیمی خود را در این زمینه یادآوری کرد که فارغ از انگیزه‌ها و امضاکنندگان این حضور در بهارستان را فرصتی برای حسن روحانی دانسته بود: «رئیس‌جمهور روحانی، به مجلس بروند و به سوال‌های نمایندگان پاسخ بدهند اما صریح و شفاف و بدون ملاحظه. سخن را آقای رئیس جمهور، از تلاش‌هائی که در داخل برای خارج شدن آمریکا از برجام صورت گرفت شروع کنید. در اینکه برجام یک دستاورد بزرگ و مهم دولت شماست تردیدی وجود ندارد. معیار در این زمینه نظر عموم مردم است نه عده‌ای که منافع سیاسی و اقتصادی خود را در شکست برجام جستجو می‌کردند و می‌کنند. برخلاف این عده، همین حالا هم مردم از اهمیت و ارزش برجام به عنوان یک دستاورد بزرگ می‌گویند و از رئیس‌جمهور آمریکا به خاطر خارج کردن کشورش از برجام ابراز تنفر می‌کنند کما اینکه از سران رژیم صهیونیستی و آل‌سعود نیز به خاطر تلاش‌های زیادی که برای تشویق ترامپ به خروج از برجام کرده‌اند متنفرند. برجام، یک تصمیم استراتژیک نظام بود و هم‌اکنون نیز هست و باید برای حفاظت از آن حتی بدون آمریکا تلاش کرد. شما آقای رئیس‌جمهور با استفاده از فرصتی که مجلس برایتان فراهم کرده به مردم بگوئید چگونه در این کشور عده‌ای با استفاده از چه امکانات و اهرم‌هائی می‌توانند تصمیم مهم و استراتژیک نظام را نقض کنند و در عین حال شعارهای فریبنده انقلابی بدهند.»

رسالت امروز از «فصل جدید تعاملات مجلس و دولت» نوشت و محمدکاظم انبارلویی سردبیر در سرمقاله با اشاره به استیضاح دیروز وزیر اقتصاد پرسش‌هایی را مطرح کرد که به نظر او رئیس‌جمهور فردا باید به آنها پاسخ دهد: «دیروز نمایندگان مجلس در یک گفت و گوی نفس گیر، همه مسائل را مطرح کردند، مسائلی که حرف دل مردم بود. ماحصل این گفت و گوها این شد که وزیر اقتصاد نماند. با آنکه هر سه فراکسیون مجلس مخالف استیضاح وزیر اقتصاد بودند اما عقل جمعی نمایندگان ملت حکم به برکناری کرباسیان داد. نمایندگان ملت چه موافق و چه مخالف حرف‌ های جدی مطرح کردند که بخشی از این حرف‌ ها در ۵ سؤال کلیدی از رئیس ‌جمهور هم مطرح است. رئیس جمهور در چنین فضایی به زودی برای پاسخگویی به مجلس می‌ آید. آمدن رئیس جمهور به مجلس و پاسخ به این سوالات کمک می ‌کند ذهن جامعه نسبت به خدمات و صدمات دولت و نیز توطئه‌ های دشمن روشن شود. قطعاً این روشنگری مسیر را برای طی کردن هوشمندانه روشن‌ تر خواهد کرد. مردم می‌ خواهند از زبان رئیس ‌جمهور بشنوند؛ –  چگونه می ‌خواهد تولید ملی را از هجوم قاچاق و واردات بی‌ رویه نجات دهد؟  – چرا تحریم‌ ها لغو نشد و بر آن افزوده شد؟ تکلیف تعامل سازنده با جهان چه می‌ شود؟ –  بالأخره رئیس دولت چگونه می ‌خواهد در زمان باقی‌ مانده خدمت خود به وعده‌ هایش عمل کند؟ – و در آخر اینکه دولت فعلی چگونه می‌ خواهد کاهش شدید ارزش پول ملی و همچنین آسیب از این ناحیه به سفره مردم را جبران کند؟ اگر رئیس‌ جمهور به ۱۲ توصیه مشفقانه سال گذشته رهبری در دیدار با هیئت دولت عمل می‌ کرد، شاید کار به اینجا نمی ‌کشید.»

همشهری هم از «فرصت روحانی» نوشت و از رئیس‌جمهور خواست تا «صریح و شفاف» سخن بگوید. مطلب مهم روزنامه اما دو گزارش از وضعیت زلزله‌زدگان  روز گذشته در کرمانشاه است که عکس‌هایی هم به آن ضمیمه شده است. تیتر و عکس انتخابی خوب است و این که هم پاسخ‌های مسئولان و هم روایت‌های مردمی در دو متن در نظر گرفته شده است.

فریدون صدیقی در صفحه آخر روزنامه اعتماد با نقد برنامه‌ی حالا خورشید در گفت‌وگو با وزیر امور خارجه در بخشی از متن تاکید کرد: «حضور محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران با همان تحلیل دولت و برای مجری که توصیفش رفت، در برنامه «حالا خورشید» برای دوطرف این جریان می‌تواند مناسب باشد و به خواسته‌های آنان جواب دهد. اما وزیر شایسته و موجهی مانند ظریف که سال‌های سال است در دستگاه دیپلماسی رودرروی خبرنگاران زبده جهانی قرار گرفته، در گفت‌وگویی که نه ترتیبی را رعایت می‌کند، نه تعادلی دارد و مدام از هر در سخنی است، سزاوار نیست. احتمالا آقای ظریف فکر می‌کردند که از پس این گفت‌وگو هم برمی‌آیند اما گاهی این اتفاق نمی‌افتد. چون ایشان با پرسش‌ها، نکته‌پرانی و نکته‌سنجی‌هایی روبه‌رو می‌شود که حتی منطق چالشی ندارد و توازن مصاحبه‌کننده و شنونده را به هم می‌ریزد. مثال این رودررویی می‌تواند شبیه به گفت‌وگوی جوانی بی‌تجربه با انسانی بزرگسال و دانشمند و هوشیار باشد. در این گفت‌وگو دو طرف همتراز نیستند و تعادل و توازن برقرار نمی‌شود مگر آنکه بزرگ‌تر این گفت‌وگو از خودگذشتگی کند و از اندکی پایین‌تر از سطح بلوغ و دانش خود، بحث را ادامه دهد. به این ترتیب می‌توانم، نتیجه بگیرم هرگونه تنزل، توهین و تحقیر به دلیل ساخت یک برنامه خودمانی، روا و جایز نیست. چنین رفتاری تحقیر جایگاه یک چهره ملی و جهانی است. حالا ممکن است که مصاحبه‌کننده و مسوولان برنامه و صدا و سیما از پخش این برنامه خرسند باشند، اما وضعیت متعالی یک وزیر را درهم شکسته‌اند و باید متاسف باشیم. یادمان باشد که در گفت‌وگو این مجری با حسن روحانی هم زمینه‌های این نوع گفت‌وگوهای تاسف‌آور خود را نشان داد. گفت‌وگویی که شوخی و جوک و شلنگ‌تخته انداختن است، ممکن است برای چهره‌های مانند ورزشکارها یا سلبریتی‌ها جالب توجه باشد، اما برای رودررویی با رییس‌جمهور یا وزرای دولت این نوع رفتار تحقیر به حساب می‌آید و قاعده بازی را برهم می‌زند.»

واکنش‌های قلمی به حاشیه‌ی تجمع طلاب در قم از پلاکارد جنجالی تا نکاتی از سخنران این جلسه ادامه دارد. عبدالله گنجی مدیر مسئول جوان در حمایت از پورازغدی در بخشی از سرمقاله‌اش نوشت: «…رحیم‌پور و امثال وی فرزند دانشگاه نیستند و به التقاط آلوده نشده‌اند که خود خروجی حوزه‌اند. او و صد‌ها هزار از مؤمنین به اسلام سیاسی امروز آرمان تمدن اسلامی را در حجره‌های حوزه جست‌وجو می‌کنند. حوزه امروز طلبکار نیست که بدهکار انقلاب اسلامی است. کسانی که از ترس پهلوی اول، روز‌ها به اطراف قم می‌رفتند و در تاریکی شب برمی‌گشتند، امروز به برکت امام و انقلاب اسلامی میدان‌دار دین و سیاست شده‌اند و این امر فقط به شیرینی‌ها و تلخی‌های روزمره ختم نمی‌شود که آزمون سخت برای حاملان اسلام تشیع است. توقع اینکه هر کس لباس روحانیت به تن دارد، باید سرباز انقلاب و پرچمدار نرم‌افزار جمهوری اسلامی باشد مطلوب است، اما قابل تحقق نیست و این باید افتخار انقلابیون حوزه باشد که قرائت خود را به صورت قهرآمیز مسلط نکرده‌اند و دیگران نیز آزادند راه خود را بروند و حتی سر از انگلستان در بیاورند. اما آنچه امثال رحیم‌پور را مضطرب می‌کند، افق کارآمدی جمهوری اسلامی مبتنی بر اندیشه بومی و درون‌زای اسلام سیاسی است که عدم حصول به آن افق تمدن‌ساز، به معنای عبارت معروف امام در صدر انقلاب اسلامی است که «شکست روحانیت، شکست اسلام است». این شکست باید ترجمه امروزی شود. این شکست سخت‌افزاری و قهری نیست که می‌تواند شکست نرم‌افزاری روحانیت طرفدار اسلام ناب محمدی در حل مسائل اساسی حکومت و «جامعه‌شناسی سیاسی اسلامی» باشد. حوزه و طلاب انقلابی حتماً متوجه هستند که حضرت امام «حکومت مدرن» را پذیرفته است، یعنی حکومتی که نه حاکمان مالکند و نه مردم رعیت، مشارکت سیاسی مدرن، ابزار‌های حیات مدرن اجتماعی. حقوق بین الملل، هنر به معنی عام آن، نشاط، آزادی، اخلاق محوری و از همه مهم‌تر مردم‌سالاری از مسائلی هستند که روحانیت تشیع اگر نتواند درباره آن قالب‌سازی کند یا نتواند برای قالب‌های موجود مبنای شرعی بیابد، شکست روحانیت حتمی است…»

حسین شریعتمداری مدیرمسئول کیهان هم در یادداشت «دو نکته‌ی باورنکردنی!» با حمایت کلی از سخنرانی در پایان متن توضیح داد: «…و بالاخره، این نکته نیز گفتنی است که از برادر عزیزمان آقای رحیم‌پور انتظار می‌رفت و می‌رود در سخنان و تحلیل‌های خویش که همیشه علمی و راهگشا بوده است دقت بیشتری داشته باشند تا به کارگیری برخی از تعابیر نه چندان مناسب، رنجش خاطر شماری از عزیزان حوزه‌های مقدس علمیه را درپی نداشته باشد و از آن بزرگواران- مخصوصا دو تن از مراجع عظام تقلید که به دلیل جایگاه رفیعشان بیرون از شمار گروه‌های یاد شده هستند- نیز خواهشی در میان است و آن اینکه هرگز تصور سوءنیت نسبت به شخصیت شناخته شده و فداکاری نظیر استاد رحیم پور ازغدی را به ذهن راه ندهند. در متن سخنان آن روز ایشان دفاع از روحانیت و حوزه‌های علمیه موج می‌زند و بارها بر جایگاه رفیع و مقدس آن تاکید ورزیده‌اند.  این ‌اشاره هم ضروری است که برگزارکنندگان مراسم و سخنرانی همایش یاد شده با پلاکاردی که مورد اعتراض فراوانی واقع شده است موافق نبوده‌اند. در کلیپی که از سخنان کوتاه حجت‌الاسلام حسین طیبی‌فر فرمانده تیپ امام جعفر صادق(ع) پیش از سخنرانی آقای رحیم‌پور پخش شده آمده است«یکی از شعارهایی که بر روی پلاکارد نوشته شده با اهداف این تجمع سنخیتی ندارد که باید جمع شود تا مورد سوءاستفاده و به حاشیه راندن اصل موضوع نشود» و برادر ازغدی نیز در آغاز سخن خویش متن تعدادی از پلاکاردها را می‌خواند که پلاکارد مورد ‌اشاره در میان آنها نیست.»

  

 

 

همدلی و قانون از جمله روزنامه‌هایی بودند که جان باختن دو آتش‌نشان و دو فعال محیط زیست در پی آتش‌سوزی در جنگل‌های مریوان را به صفحه اول آوردند و در کنار عکس جانباختگان تشییع مردمی آنها را هم مهم دیدند. قانون پرداخت بهتری داشت چرا که در متن علاوه بر روایت حادثه وضعیت حریق در جنگل‌های زاگرس را به نقل از مسئولان بازگو کرد. اگرچه انسجام مطلب خوب نیست و نثر آن می‌توانست بهتر و دقیق‌تر باشد.

 

انتهای پیام

media.shafaqna.com

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here