کوثری: آشفتگی جامعه به مطبوعات هم رسوخ کرده است

شفقنا رسانه-زهرا حکیمی: این روزها مردم به دلیل مشکلات اقتصادی و نوسانات بازار حال خوبی ندارند و با خبرهای جنجالی که در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی هر لحظه به گوششان می‌رسد ناامیدتر می‌شوند. آنچه در اینجا مسئله مهمی به نظر می‌رسد دروازه‌بانی درست اخبار و عملکرد رسانه‌ها به ویژه مطبوعات در این شرایط آشفته است. به عبارتی روزنامه‌ها در چنین شرایطی رسالتشان چیست و باید چکار کنند؟

مسعود کوثری، عضو هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در بیان ارزیابی خود از خبر رسانی رسانه‌ها در مقطع زمانی فعلی به شفقنا رسانه می‌گوید: باید در این زمینه به دو نکته اشاره کنم. نکته اول؛ در مجموع تیم‌های فکری و مشورتی روزنامه‌ها در حال ضعیف شدن هستند این مسئله باعث می‌شود که روزنامه‌ها تحلیل‌های درستی درباره اخبار نداشته باشند. بنابراین اینکه ندانند چه خبری را مطرح کنند یا چه خبری را مطرح نکنند نمی‌توانند نقش فعال و مؤثری داشته باشند و بر روی کیفیت اخبار و دروازه‌بانی خبرشان تأثیر می‌گذارد.

او ادامه می‌دهد: نکته دوم توجه به شرایط فعلی است. به نظر من با توجه به شرایط فعلی و ناامیدی که در میان مردم نسبت به مسائل اقتصادی و عملکرد برخی مسئولین وجود دارد، پخش اخبار ناامیدکننده ، اخباری که تعارض ایجاد می‌کند ، دل مردم را خالی می‌کند و یا شرایط را به هم می‌زند کار درستی نیست. از این نظر تحریریه‌ها باید مواظب باشند تا به مردم آسیب نرسانند. اگرچه یکی از ارزش‌های خبری روزنامه‌ها و مطبوعات جنجالی بودن ، تضاد و مسائلی از این دست است و به اخباری که از این لحاظ غنی باشند توجه می‌کنند ولی با این حال شرایط فعلی مستلزم مدیریت و تحلیلی درست از شرایط است و مطبوعات نباید ناخودآگاه آب به آسیاب دشمن بریزند.

 

مطبوعات باید نگاهی به آینده داشته باشند

با این حال خیلی از رسانه‌ای‌ها می‌گویند وظیفه ما اطلاع‌رسانی است ، نمی‌توانیم اخبار ناامیدکننده را ندید بگیریم و صرفاً سعی کنیم امید را به جامعه تزریق کنیم، در حالی که شرایط جامعه چیز دیگری است. ما باید انعکاس‌دهنده وضع حال جامعه باشیم. کوثری در این باره می‌گوید: البته در هر شرایطی روزنامه‌نگارها و اهالی مطبوعات می‌توانند چنین ادعایی بکنند. چون همیشه در ایران –حداقل در ۴۰ سال اخیر- همه این مسائل، تنش‌ها ، تضادها ، دشواری‌های اقتصادی و اجتماعی بوده است. ولی نکته این است که اهالی مطبوعات به‌ویژه دبیران و سردبیران بتوانند با ظرافتی نوعی توازن به وجود بیاورند. ضمن اینکه خبرها را می‌دهند دل مردم را خالی نکنند و یا در مقابل آن تحلیل‌هایی داشته باشند که راه را برای آینده باز کند. مطبوعات در اینجا نباید صرفاً بگویند که ما منعکس‌کننده مشکلات هستیم چون شبکه‌های اجتماعی هم‌چنین کاری را انجام می‌دهند.

او توضیح می‌دهد: به نظر من برتری مطبوعات نسبت به شبکه‌های اجتماعی این است که یک نوع تحلیل و نگاهی خاص به مسئله داشته باشد. حتی اگر آن خبرها را منعکس می‌کند بتوانند مسئله را به مسیری ببرد تا مردم احساس کنند، کسانی در کشور وجود دارند که فکر می‌کنند تا نگذارند اوضاع از این بدتر شود. ولی آنچه ما در صفحه روزنامه می‌بینیم یک نوع آشفتگی است و دامن خود مطبوعات را هم گرفته است و این نمی‌تواند به مردم کمک کند. ما نمی‌خواهیم مطبوعات به مسئولان کمک کنند ، رپورتاژ از مسئولان بزنند یا شرایط را بزک کنند. بلکه باید شرایط را بگویند ولی به عنوان امین مردم نه امین دولت‌ها. باید نگاهی به آینده داشته باشند. مگر اینکه مدعی شویم مطبوعات به نقطه نهایی ناامیدی خود رسیده‌اند و به صورت معمولی به انعکاس معمولی اخبار شروع کرده‌اند.

کوثری ادامه می‌دهد: بنابراین من فکر می‌کنم مطبوعات باید نگاهی به آینده داشته باشند چون به هر حال مطبوعات عقل منفصل مردم هستند و این به معنای دولتی بودن آن‌ها نیست بلکه به معنای این است که محل مشورت و اعتماد مردم هستند بنابراین باید راه‌هایی را نشان دهند که راهگشا باشد.

 

روزنامه‌ها به سراغ سوژه‌هایی بروند که در صفحاتشان توازن ایجاد شود

او مثال می‌آورد: به عنوان مثال این روزها صفحات اکثر روزنامه‌ها به جای خیلی از مطالب به درد نخور می‌تواند مطالبی درباره کنترل خشم، مدیریت زندگی و یا اینکه اگر حالت‌های عصبی برای فردی پیش آمد به کجا مراجعه کند ارائه دهند. در واقع به جای مطالبی که هیچ سودی ندارد و دردی را از مردم دوا نمی‌کند. سراغ سوژه‌های خوب بروند. سوژه‌هایی که می‌تواند در صفحاتشان توازنی ایجاد کند. اگر جوانی امروزه بیکار است و در خانه به خانواده‌اش پرخاشگری می‌کند، باید چکار کند؟ پدر و مادرش چکار کنند؟ و… این چیزهایی است که من معتقدم باید به اخبار اضافه شود تا زهر آن را بگیرد و نگذارد جامعه به سمت ناامیدی کامل برود.

 

تیم فکری و مشورتی روزنامه‌ها دچار بحران شده است

کوثری ضمن اشاره به ضرورت تقویت تیم فکری و مشورتی روزنامه‌ها برای ارائه راه‌حل و ایده به مردم در شرایط کنونی، توضیح می‌دهد: این تیم فکری هستند که باید صفحات را ببندند، تصمیم بگیرند تا اخبار را چگونه عرضه کنند، سرمقاله چگونه باشد، شکل و شمایل و آهنگ کلی که از صفحات روزنامه بیرون می‌آید چگونه باشد. اگر دبیران تحریریه فقط به فکر پر کردن صفحات باشند که کاری نادرست است و دردی هم از مردم دوا نمی‌کند. بنابراین باید مسئولانه‌تر به این مسئله فکر کنند. ولی می‌بینیم که تیم فکری روزنامه‌ها خودشان هم دچار بحران شده‌اند. یعنی ناخدایی که خودش دچار موج شده و به فکر سرنشین‌هایش نیست. این تیم باید بتواند خود را از بحران بیرون بکشد و نگاه بیرونی داشته باشد تا بتواند به مردم مشورت دهد. ایده‌هایی دهد و با افرادی که نگاه بزرگ‌تری به زندگی دارند مصاحبه کند. این‌ها چیزهایی است که می‌تواند آهنگ کلی یک روزنامه یا سایت خبری را عوض کند.

او ادامه می‌دهد: به نظر من الان یک نوع از هم پاشیدگی در مطبوعات به وجود آمده است. یعنی گویی هرکسی کار خودش را می‌کند و صفحات را چاپ می‌کنند و خودشان هم درون این آشوب افتاده‌اند و نمی‌توانند خود را بیرون بکشند تا از بیرون به موضوع نگاه کنند. بنابراین به نظر من آن آشفتگی که در خود جامعه وجود دارد به خود اهالی مطبوعات هم رسوخ کرده و به یک نوع بی‌مسئولیتی و بی‌توجهی دامن زده است.

 

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here