تحلیل‌های دوشنبه را بخوانید/«رئیس دولت اصلاحات» و واکنش سرمقاله‌ها

شفقنا رسانه- حسن روحانی، رئیس‌جمهور بالاخره سکوت خود را شکست و نامه‌ای در پاسخ به طرح سوال نمایندگان مجلس از رئیس‌جمهور نوشت که به طور قابل پیش‌بینی به تیترهای صفحه اول روزنامه‌ها آمد. اغلب تیترها در ایران، جمهوری اسلامی، اطلاعات، بشارت نو، روزان و سازندگی تاکید روحانی برای «بیان حقایق» را مهم دیدند. قانون هم با اشاره به همین بخش از «هنگامه‌ افشاگری» خبر داد و آرمان امروز در پاسخ نوشت: «مردم تشنه شنیدن حقایق‌اند!». روزنامه ایران نامه را جزئی از طراحی صفحه اول قرار داد و علاوه بر تحلیل بندهای آن، نظر برخی چهره‌های سیاسی درباره‌ی این پاسخگویی در مجلس را جویا شد. در بخشی از گفتار الهه کولایی آمده است: «اینک در شرایط پرسشگری مجلس و پاسخگویی رئیس جمهوری، ولی نعمتان نظام یعنی مردم هستند که باید در جریان چالش‌ها و موانع پیش روی دستگاه اجرایی قرار گیرند. از سوی دیگر دستگاه اجرایی و رئیس جمهوری هم با استفاده از خرد جمعی و بدنه کارشناسی خبره و کارآمدی که در کشور وجود دارد، با شکستن حلقه‌های بسته در دستگاه‌های تصمیم‌گیری و اجرا راه را برای تأمین مطالبات قانونی مردم و در واقع بهبود همه‌جانبه کشور باز کنند.  در واقع رئیس جمهوری نه فقط در برابر نمایندگان مردم، بلکه در برابر خود مردم باید بیش از اینها ظاهر شود و آنان را در واقعیت‌های داخل و خارج بیش از پیش قرار دهد. وظیفه‌ای که صدا و سیمای جمهوری اسلامی برعهده دارد و متأسفانه همچنان برای انجام این وظیفه کوتاهی می‌کند.»

کیهان، وطن امروز و سیاست روز به بخش ابتدایی نامه حسن روحانی توجه کردند: «احتراماً؛ درست در سالروز تحلیف رئیس‌جمهوری دوره دوازدهم، سؤال تعدادی از نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی واصل گردید. بی‌تردید سؤال از رئیس‌جمهور کشور با مراعات حداقل دو نکته می‌تواند مبارک باشد؛ اولاً در چارچوب قانون اساسی باشد، ثانیاً در زمان و شرایط مناسب کشور اقدام شده باشد، که متاسفانه هیچ‌کدام از این دو حاصل نشده است…» کیهان در تیتر فرعی‌اش موضع‌گیری کرد: «مردم از رئیس‌جمهور پاسخ می‌خواهند نه سخنرانی!» و وطن امروز ساده نوشت: «زمان سوال مناسب نبود!» سیاست روز هم در یادداشت کوتاهی این بند نامه را زیرسوال بردن طرح نمایندگان تعبیر کرد و پرسید: «از کی بپرسیم؟!» در بخشی از یادداشت هم نوشت: «چرا الان که اتفاقا مردم از دست مسئولانشان ناراحتند نباید این اتفاق رخ دهد و اینکه، اگر بگذارند همه چیز خوب شود و بعد سوال کنند، به نظرتان خوب است؟! اصلا نمایندگان چه زمانی سوال بپرسند شما را ضی می‌شوید؟! صبح؟! ظهر؟! شب؟! پایان ۸ سال؟! هشت سال بعد از هشت سال رئیس‌جمهور بودن؟! دقیقا چه زمانی؟! جناب روحانی در آخر نامه هم منت گذاشتند و گفتند به مجلس می‌روند و حقایق را با مردم در میان می‌گذارند، امیدواریم این در میان گذاشتن حقایق با مردم اسم رمزی برای ساکت نگه داشتن برخی نباشد و .. امیدواریم روحانی خوش قولی کرده و بعد از نگه داشتن مردم پای تلویزیبون و حضور نیافتن در برنامه زنده حداقل با رعایت قانون در وقت مقرر به مجلس رفته و از موضعی برابر به نمایندگانی که سوال دارند نگاه کند و این اقدام را جناحی نبیند تا نتیجه مطلوب حاصل شود.»

سیداحسان قاضی‌زاده، نماینده مردم فریمان در مجلس شورای اسلامی هم به «وطن امروز» گفت: «طرح سوال حق قانونی نمایندگان و مجلس شورای اسلامی است. وی افزود: همان قانون اساسی که آقای روحانی این سوال را خلاف آن می‌داند این حق را به نمایندگان داده است تا بتوانند از رئیس‌جمهور سوال کنند. قاضی‌زاده تاکید کرد: موضوعات مطرح در سوال نیز کاملا موجز و منجز تدوین شده است و جای هیچگونه ابهامی ندارد. عضو شورای مرکزی فراکسیون نمایندگان ولایی با تاکید مجدد بر حق نمایندگان برای طرح سوال از رئیس‌جمهور، خاطرنشان کرد: نامه آقای روحانی در حقیقت زیر سوال بردن حق قانونی نمایندگان است و لازم است جایگاه رسمی مجلس از سوی همه نهادها و شخص رئیس‌جمهور به رسمیت شناخته شود.»

کیهان، ستاره صبح و سازندگی سوال دیروز محمود صادقی از وزیر اقتصاد درباره‌ی حساب‌های قوه‌ی قضائیه را به صفحه اول آوردند اما با اولویت‌بندی‌های متفاوت. کیهان آن را بسیار مهم دید و آن را به سخنرانی چندهفته پیش پمپئو در امریکا مرتبط کرد. در متن هم با مرور اطلاعات قبلی درباره‌ی این حساب‌ها و توضیحات دیروز در مجلس و حتی حاشیه‌های دو سال پیش در این زمینه تحلیل کرد: «این شبهه بار دیگر و علیرغم پاسخ‌های متوالی ارائه شده و شهادت نمایندگان مجلس مبنی بر قانونی و شرعی بودن این حساب‌ها دیروز از سوی صادقی بار دیگر مطرح شد تا روشن شود که او هدف دیگری از پیگیری این شبهه دارد و این هدف چیزی جز نجات تروریست‌های اقتصادی از مجازاتی که قوه قضائیه به دنبال اعمال آن است نمی‌باشد.نکته آخر آنکه انتقادات به حق نسبت به عملکرد قوه قضائیه کم نیست و نمایندگان مجلس باید تریبون بیان این انتقادات و مطالبات باشند و از دستگاه قضایی برخورد سریع‌تر و قاطع‌تر با مفسدان اقتصادی را طلب کنند نه آنکه تکرار کننده دروغ‌ها و لجن پراکنی‌های سخیف امثال پمپئو باشند.»
ستاره صبح و سازندگی برخورد خنثی‌تر و پرداخت بی‌نکته‌ای در صفحه اول داشتند. اولی عکسی از وزیر اقتصاد با تیتر «سوال درباره‌ی حساب‌های قوه‌قضائیه» به صفحه آورد و دومی از «جنجال صادقی در مجلس» خبر داد.

جمهوری اسلامی در سرمقاله به محتوای سخنرانی برخی از ائمه جمعه علیه دولت اعتراض کرد و با تیتر «این سنگر را بی‌اعتبار نکنیم»، نوشت: «منظور این نیست که ائمه جمعه از دولت‌ها انتقاد نکنند، بلکه انتقاد اگر آگاهانه، منصفانه و سازنده باشد، بخش مهم خطبه جمعه است و آن را زنده و پویا نگه میدارد و مردم را نیز جذب می‌کند. متاسفانه اکنون بسیاری از نماز جمعه‌ها فاقد این ویژگی هستند و در پاره‌ای موارد در جهت مخالفت فلسفه وجودی خود حرکت می‌کنند. به سنگر نماز جمعه برای ترویج، اسلام ناب محمدی، تقویت انقلاب اسلامی، حفاظت از نظام جمهوری اسلامی و خدمت به مردم نیاز داریم. خطبای جمعه باید زبان مردم باشند و حرف‌های مردم را مطرح کنند و رابطه میان مردم و مسئولین را تقویت نمایند. مردم اگر این ویژگی‌ها را در نماز جمعه ببینند، جذب این سنگر می‌شوند. متاسفانه اکنون تعدادی از ائمه جمعه با نادیده گرفتن فلسفه نماز جمعه در جهتی حرکت می‌کنند که نه تنها موجب جذب مردم به سنگر نماز جمعه نمی‌شود بلکه مردم از این سنگر به تدریج فاصله می‌گیرند و نماز جمعه اعتبار خود را از دست می‌دهد.»

عکس هواپیماهای جدید تحویل داده شده به چند روزنامه از جمله همشهری و آفتاب یزد آمد. اولی تیتر نوشت: «هواپیماهای ای‌تی‌آر سیاسی نمی‌پرند» دومی نقش برجام را در تیتر مهم دید: «این برجام نیمه‌جان هنوز نفع دارد». همشهری در تیترهای فرعی به موضوع مهم تلاش صداوسیما برای انحصاری کردن صوت و تصویر فضای مجازی پرداخت. گزارش می‌توانست قوی‌تر باشد و در بررسی با حقوق‌دانان اطلاعات دقیق‌تر در این زمینه فراهم کند. اگر چه اطلاعات فعلی هم تلاش کرده نگاه همه‌جانبه‌ای به نظر موافقان و مخالفان داشته باشد. در بخشی از گزارش آمده است: «اما نکته مهم و جالب در این بین بی‌توجهی سازمان صداوسیما به این اعتراضات و اقدامات چراغ خاموشی است که بدون هیچ‌گونه مصوبه قانونی از سوی مجلس در این زمینه اجرا می‌کند و عملا انحصار و صدور مجوز را در دست گرفته است. بررسی‌های همشهری نشان می‌دهد که سازمان صدا و سیما در عمل از دی‌ماه سال ۹۵و با راه‌اندازی تشکیلاتی با عنوان «سازمان تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی» ایجاد انحصار در حوزه صوت و تصویر در فضای مجازی را کلید زده است. همچنین در اوج اعتراضات اردیبهشت‌ماه به ایجاد انحصار صوت و تصویر برای سازمان صدا و سیما از سوی کمیسیون فرهنگی مجلس، مسئولان ارشد این سازمان ۱۱اردیبهشت در مراسمی ویژه مجوز ۴تلویزیون تعاملی و ۷مؤسسه صوتی و تصویری را صادر کردند. ۴تلویزیون تعاملی شامل فام، تی‌وی‌نت، ‌ایسیما و تیوا در این مراسم مجوزدائم و ۷مؤسسه رسانه صوتی و تصویری فیلمنت، ‌اینت، پلاس، مهر، نازدونک، بین تو و مندیر مجوز آزمایشی داده شد.»

 

صحبت‌های رئیس دولت اصلاحات در دیدار نمایندگان ادوار مجلس و موضع‌گیری‌اش نسبت به تحولات جاری در کشور در سه روزنامه اعتماد، فرهیختگان و صبح نو پررنگ‌تر از بقیه دیده شد. اعتماد عکسی از او را از پشت سر با تیتر «تا اصلاحات زنده است/جایی برای براندازی نیست» به صفحه آورد. سیدعلی میرفتاح سردبیر روزنامه هم در بخشی از سرمقاله‌ نوشت: «…اما هنوز دیر نشده و کافی است از تاریخ درس بگیریم و تجربه‌های عبور از بحران را به یاد بیاوریم. با دعواهای جناحی و سیاسی نمی‌توانیم از پس مشکلات امروز بربیاییم. حق با آقای خاتمی است. باید اعتماد آسیب دیده مردم به مسوولان را ترمیم کنیم. باید شرایطی فراهم آوریم تا یکدل و هماهنگ و یکپارچه در برابر زیاده‌خواهی امریکا بایستیم و از موضع حق خود دفاع کنیم. خوبی نطق رییس‌جمهور اسبق‌مان این است که از ارتفاعی دیگر به مسائل کشور می‌نگرد و فراسوی چپ و راست و بیرون از محدودیت‌های جناحی به فکر چاره، برای برون‌رفت از وضعیت نگران‌کننده فعلی، می‌افتد. دنیا عوض شده، سیاستمداران هم باید عوض شوند و منظر و موقعیت خود را تغییر دهند. امروز آقای خاتمی از سر دلسوزی و حسن نیت وارد گفت‌وگو با ارکان تصمیم‌گیر نظام شده و راهکارهایی پیش پای‌شان گذاشته که عقلانی و منصفانه‌اند و نمی‌شود، بلکه نباید به آنها بی‌اعتنا بود. با اینکه مردم از صبح تا شب توسط رسانه‌های خلق‌الساعه بمباران تبلیغاتی می‌شوند و آنها را از آینده کشور ناامید می‌کنند و از مسوولان دلسردشان می‌کنند اما هنوز هم سیاستمداران خبره و وجیه‌المله می‌توانند وارد میدان شوند و آب رفته را به جوی تدبیر و امید برگردانند. باید فراسوی چپ و راست از ارتفاعی دیگر ایران و دنیا را نگاه کرد. راست می‌گوید آقای خاتمی، آنها که به دشمنی با ایران برخاسته‌اند دنبال دموکراسی و آزادی نیستند آنها برای تجزیه این آب و خاک است که به میدان آمده‌اند.»

فرهیختگان و صبح نو که در روزهای گذشته منتقد فراکسیون امید به خاطر همراهی نکردن در طرح پرسش از رئیس‌جمهور بودند(اینجا)؛ امروز اظهارات محمد خاتمی را «نقد رادیکال دولت روحانی» و «عبور از دولت» تعبیر کردند. محمد زعیم‌زاده جانشین سردبیر در فرهیختگان در سرمقاله نوشت: «…شاید مهم‌ترین‌انگیزه خاتمی برای چنین نقد رادیکالی به همین نکته برگردد، خاتمی سعی می‌کند حساب خود را از دولت جدا و به‌گونه‌ای رفتار کند که دیگر نمره‌های منفی رو به تزاید دولت به حساب ذخیره جریان اصلاحات نرود، اما آیا تنها نقد صریح دولت روحانی کافی است؟ تکمله دوم خاتمی بر نقد دولت همینجا معنا پیدا می‌کند، عذر‌خواهی! خاتمی می‌داند فقط نقد دولت کفایت نمی‌کند، حتما به او گفته‌اند با طرح همین موضوع هم بر نقش مخرب خود در وضع کنونی صحه گذاشته است.  از سوی دیگر خاتمی می‌داند باید اعلام رسمی پایان ماه عسل دولت و اصلاح‌طلبان را به‌نوعی جبران کند، برای همین است که او از جایی به بعد سمت و سوی سخن را به سمت دیگری می‌برد، سیاست‌سازان جریان اصلاحات می‌دانند حفظ پایگاه اجتماعی رادیکال و نقد صریح و قطع امید از دولتی که با «تکرار» بر سر کار آمده چه پارادوکس عجیبی است!…»

صبح نو هم در بخشی از سرمقاله به همین صحبت‌های رئیس دولت اصلاحات پرداخت و تاکید کرد: «… اعتراض‌های پراکنده و محدود تابستان‌‌۹۷ اما فرصت تازه‌ای برای رییس دولت اصلاحات ایجاد کرد که به مصاف چالش پیش ‌رو برود. چنین بود که او در سخنرانی جدید، سعی کرد با نظام فاصله‌گذاری کند و به نصیحت حاکمیت بپردازد. گویی او یک نیروی خارج از قدرت است که نه سهمی از سیاست رسمی دارد و نه نقشی در قدرت عینی. انگار نه انگار که فراکسیون امید در مجلس، شورای شهر و شهردار تهران و قوه مجریه همگی برآمده از حمایت او و هم‌پیمانانش هستند. او در‌حالی‌که سخن از ترمیم کابینه می‌گوید و از مشکلات اقتصادی گلایه می‌کند که گویی دولت روحانی سنخیتی با آن‌ها ندارد. چنین فراری بی‌نظیر است. در‌عین‌‌حال توصیه‌های او به نظام و در خواست‌هایش از رهبری، نوعی سوء‌استفاده از اعتراض‌ها برای نشستن در جایگاه «سر» و «لیدر» آن‌هاست. انگار خاتمی و دوستانش به این جمع‌بندی رسیده‌اند که باید سر‌دسته مخالفان خیابانی سیاست‌های اقتصادی باشند که این خودش یک طنز است؛ اصلاح‌طلبان به آنچه خود متولد کرده‌اند می‌تازند. هرچه هست اما این سخنرانی به نظام سیاسی این اجازه را می‌دهد که به‌مثابه یک غریبه به او بنگرد و او را مساوی کسی قرار دهد که سعی دارد در موضع اپوزیسیون جایگاه بگیرد.»

صبح نو، شرق و خراسان بسته‌ی جدید بانک مرکزی برای کنترل ارز را هم در تیترهای اصلی دیدند. اولی معاف از مالیات شدن واردات طلای خام را مهم دید و آن را در کنار عکس رئیس جدید بانک مرکزی قرار داد. دومی سیاست ارزی اعلام شده را به آزاد شدن دلار تعبیر کرد در حالی که خراسان آن را «تعمیق بازار ثانویه» ارزیابی کرد و در بخشی از متن نوشت: «سیاری از کارشناسان پیشتر اعلام کرده بودند که ورود ارز حاصل از فعالیت های صادر کنندگان بزرگ به این بازار و همچنین قائل نشدن سقف و کف برای تعیین قیمت ناشی از مکانیسم عرضه و تقاضا ضامن موفقیت این بازار خواهد بود که به نظر می رسد در سیاست جدید ارزی دولت این ملاحظات رعایت شده است. گفتنی است بازار ثانویه محلی است که در آن عرضه کنندگان و متقاضیان ارز می توانند سفارش های خود را با انجام مقدماتی ثبت کرده و به معامله ارز بپردازند. این بازار هم اکنون هم طبق دستورالعمل وزارت صنعت فعال است و با این تصمیم عملکرد آن واقعی شده و رونق بیشتری خواهد گرفت.جواز دریافت سپرده ارزی توسط بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران همچنین مجاز است به دریافت سپرده ارزی (به صورت اسکناس) از اشخاص حقیقی و حقوقی به واسطه بانک‌های عامل اقدام کند. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ضمن جذب سپرده‌های فوق‌الذکر، مجاز خواهد بود حسب تشخیص خود به تعیین نرخ سود ارزی و پرداخت سود متعلقه به سپرده‌های مزبور و همچنین کارمزد به بانک‌های عامل عمل کند.»

 

 

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here