موضع‌گیری تیترها به پرسش از رئیس‌جمهور/ رمزگشایی «سازندگی» از صرافی‌های اخلال‌گر

شفقنا رسانه- طرح سوال از رئیس جمهور در مجلس اعلام وصول شد اگر چه معاون پارلمانی دولت گفته به علت انصراف بعضی از نمایندگان این کار غیرقانونی است. روزنامه‌ها اغلب با توجه به سیاستگذاری خود به این خبر واکنش نشان دادند. ایران آن را «سوال نابهنگام» خواند و در متن نوشت: «این چهارمین سؤالی است که طی ۹ ماه گذشته برای کشاندن حسن روحانی به مجلس مطرح می‌شود. هر چهار سؤال مطرح شده دونقطه مشترک داشتند؛ اول اینکه طراحان آنها همگی از یک طیف بودند و دوم هم اینکه هر چهار مورد این سؤال‌ها بر پایه مسائل اقتصادی طراحی شده بود. حالا هم این طرح اخیر که اعلام وصول شده پنج محور دارد؛«عدم موفقیت دولت در کنترل قیمت کالا و ارز»، «استمرار تحریم‌های بانکی»، «عدم اقدام شایسته دولت درخصوص کاهش نرخ بیکاری»، «رکود اقتصادی شدید چندین ساله» و نهایتاً «افزایش شتابان نرخ ارزهای خارجی و کاهش شدید ارزش پول ملی». با این محورها و فضایی که وجود دارد به نظر می‌رسد فراتر از شنیدن پاسخ‌های رئیس‌جمهوری، طرح این سؤال یک هدف مهم‌تر را هم دنبال کند و آن چیزی نیست جز انداختن بار مسئولیت تمام مشکلات اقتصادی کشور بر دوش دولت. مخالفان دولت همین کار را قبلاً هم در اولین طرح سؤالی که سال پیش تهیه شده بود در دستور کار قرار داده بودند. جایی که قصد داشتند رئیس‌جمهوری را بابت مؤسسات مالی و اعتباری غیرقانونی مورد سؤال قرار دهند که نه تنها در ایجاد، تقویت و حمایت از آنها نقشی نداشت بلکه بدهی انباشت شده آنها به سپرده‌گذاران را هم پرداخت کرده بود. شاهد این مدعا که سؤال از رئیس‌جمهوری بیشتر یک گروکشی سیاسی است تا پاسخگویی عالی‌ترین مقام اجرایی کشور در راستای منافع ملی، سخنان روز سه‌شنبه مجتبی ذوالنور در جمع برخی خبرنگاران پارلمانی است؛ جایی که او بابت پاسخگویی درباره انتشار خبر کذب اعطای تابعیت امریکا به ۲۵۰۰ نفر از خانواده مقامات دولتی مورد سؤال قرار گرفته بود و برای فرار از پاسخ دادن گفت باید برای تعیین تکلیف طرح سؤال از رئیس‌جمهوری در جلسه‌ای حاضر شود و توضیح داد: «این سؤال یک زورآزمایی با دولت است.» استفاده از تعبیر «زورآزمایی» با دولت توسط کسی که طراح اصلی این سؤال بوده به‌روشنی می‌تواند بخش زیادی از نیات گردانندگان این اقدام را روشن کند. مهم‌تر اینکه اینها همه در شرایطی است که روز ۲۴ تیرماه، یعنی کمتر از سه هفته قبل رهبر معظم انقلاب در دیدار اعضای هیأت دولت، تیم اقتصادی دولت را میاندار و محور اصلی کار و تحرک در کشور خواندند و همه دستگاه‌ها را به هماهنگی با آن فرا خواندند.» علاوه بر این روزنامه طرح تاسیس وزارت گردشگری را متناقض با مخالف نمایندگان مجلس خواند و در هر دو موضوع ارتباط بین دولت و مجلس تلاش کرد گفتارها و یادداشت‌هایی فراهم کند. فارغ از کیفیت متن‌ها رویکرد فعالانه‌ای است و به طور کلی امروز روزنامه صفحه اول خوبی بست. شهروند، شرق، روزان و همشهری این طرح سوال را علیه دولت تعبیر کردند و در مجموعه‌ی تیترها از تسویه‌حساب سیاسی، و در منگنه قرار دادن دولت نوشتند. بشارت‌نو، ستاره‌صبح، قدس، جوان و خراسان هم برخوردی خنثی و خبری با موضوع داشتند و حداقل در صفحه اول نشانی از تولیدی خاص برای تحلیل این اقدام نمایندگان مجلس فراهم نکردند.

در طرف مقابل بعضی روزنامه‌ها واکنش مثبت‌تری به طرح سوال از رئیس‌جمهور نشان دادند. قانون با عکسی هماهنگ از «ابطال روزه سکوت» نوشت و وطن امروز آن را «پاسخگویی اجباری» خواند. سیاست‌روز هم از آن به عنوان «گام اول برای پاسخگویی به مردم» تعبیر کرد.

سیدحسین نقوی‌حسینی، نماینده امضا‌کننده طرح سوال از روحانی در بخشی از گفت‌وگوی خود با وطن‌امروز یادآوری کرد: «نمایندگانی که جزو لیست امید هستند بحث عدم کفایت سیاسی آقای رئیس‌جمهور را مطرح می‌کنند اما ما چنین حرفی نزده‌ایم و می‌گوییم با حفظ وحدت و انسجام کشور و بر اساس قانون، آقای روحانی بیاید و پاسخگوی عملکرد ضعیف و فاجعه‌بار خود باشد. متاسفانه دولتمردان با مردم حرف نمی‌زنند، لااقل بیایند و بگویند چه اقداماتی می‌خواهند انجام دهند. دولت به جای فرافکنی و توجیهات بی‌اساس باید از این فرصت استفاده کند و درباره عملکردش توضیح بدهد.»

جوان در یکی دیگر از تیترهای خود درباره‌ی اظهارات مجدد ترامپ برای مذاکره با ایران آن را «ترامپلوماسی با افکار عمومی ایران» خواند. تلاش روزنامه برای ساخت واژه‌های جدید و خاص روزنامه خوب است اگرچه نتیجه چندان خوانا و جذاب نیست. فتودیپلماسی که روزنامه برای توضیح رفتار سیاسی ترامپ پیش از این به کار برد، ترکیب بهتری بود.

ابتکار یکی از روزنامه‌هایی بودند که در عکس یک به کنکور پرداخت و وعده داد آن را از منظر چهارنسل بررسی کند. تغییر عکس مطبوعاتی از یک جلسه کنکور برای نشان دادن گذر زمان نتیجه‌ی نسبتا خوبی داشت. چهار مصاحبه‌شونده هم هر کدام در یک دهه‌ در کنکور شرکت و تجربه‌های خود را به صورت کوتاه در گفت‌وگو با روزنامه بیان کرد‌ه‌اند. اما این روایت هدف مشخصی را دنبال نمی‌کنند و صرفا چند روایت ساده است.

اعتماد تیتر یک را به کی‌روش اختصاص داد و احتمال رفتن او از تیم ملی را با توجه به تمام شدن قراردادش بررسی کرد. در بخشی از متن هم نوشت: «شاید این اولین‌باری نباشد که کی‌روش به این شکل خودش را می‌رساند به صدر اخبار. در این هفت سال چندین بار شایعه جدی خداحافظی او از تیم ملی به گوش رسیده و البته هر بار به دلیلی. گاهی به خاطر بازارگرمی، گاهی به خاطر گرفتن امتیاز از فدراسیون و گاهی هم به خاطر یارکشی وسط دعواهای چند وقت اخیرش با مربیان لیگ از جمله برانکو و قلعه‌نویی. سیاستی که البته خوب هم جواب داده. گرچه این‌بار به نظر می‌رسد ماجرا چیز دیگری باشد و واقعا سنگ‌های بزرگی سر راه تمدید قرارداد وجود دارد. سنگ‌هایی که شاید باعث شود به فکر بیفتیم برای پیدا کردن یک جایگزین مناسب. جایگزینی که از همان اولین لحظات انتشار پست کی‌روش در سایت‌ها و کانال‌های تلگرامی توسط کاربران مورد بررسی و انتخاب قرار گرفت. طبق معمول اول از همه برانکو و شفر و بعد دالیچ و سایرین.»

رسالت امروز سه تیتر اصلی را به بحران آب و اهمیت آن اختصاص داد. تلاش روزنامه برای تولید اطلاعات خوب است اما نباید صرفا به روایت ساده بحران بسنده کرد. در زمان فعلی راهکارها و سیاست‌های آبی کشور باید بررسی دقیق شود. مجموعه قوانین و عملکرد دستگاه‌های مختلف فراتر از قوه‌ی مجریه می‌تواند در پرونده‌های مختلف مورد توجه قرار بگیرد. «هدایت فهمی» معاون دفتر برنامه ریزی کلان آب و آبفای وزارت نیرو در خصوص طرح انتقال آب به روزنامه گفته: «در انتقال آب حتما باید توجه داشت که انتقال صرفا برای شرب امکان پذیر است و باید توجه کرد که مبدا نیازهایش برطرف شود و از منافع این انتقال آب هم حوزه مبدا منتفع شود به هر حال حوزه مصرف فقط بحث انتقال نیست که این آب تنها به مقصد مورد نیاز منتقل شود بلکه باید تبعات زیست محیطی و اجتماعی آن هم سنجیده شود. انتقال آب می تواند گسل های اجتماعی، منازعات و مناقشات بر سر آن را تشدید کند.»

سازندگی در گزارشی از سود دو صرافی در آشفتگی بازار ارز نوشت و اطلاعاتی درباره‌ی نقش آنها در این به‌هم‌ریختگی ارائه کرد. چینش اطلاعات در تیتر و سوتیتر  و تلاش روزنامه برای ارائه‌ی اطلاعات دست اول و اختصاصی خوب است. یک نکته در سوتیتر درباره‌ی تاثیر دلار ۴۲۰۰ تومانی بر شرایط موجود وجود دارد که نشان می‌دهد چه قدر برخوردهای هیجانی و سیاسی با تصمیمات می‌تواند مانع دیدن نتایج آنها شود(اینجا). به همین دلیل رسانه‌ها نباید پیرو هیجانات سیاسی له یا علیه یک تصمیم موضع‌گیری کنند.

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here