پشت‌پرده تخلفات «ثامن» به روایت «شرق»/ کدام خبرها دغدغه‌ تیترها شد؟

شفقنا رسانه- در روزهای گذشته صرفا کلیاتی از محتوای دیدار ترامپ و پوتین به رسانه‌ها آمد و تحلیل شد؛ امروز هم واکنش‌های چهره‌ها و رسانه‌ها بعد این دیدار به تیترهای اصلی آمد. با این حال به نظر نمی‌رسد محتواها بیش از تیتر فرعی اهمیت داشته باشد. همدلی مجموعه‌ای از کارتون‌ها در انتقاد از عملکرد ترامپ با متنی مروری بر این اظهارنظرها را به صفحه اول آورد و آن را «افتضاح» خواند. همین رویکرد را ستاره صبح با کنار هم قرار دادن چهره‌های منتقدان رئیس جمهور آمریکا و نقل‌قول‌هایشان تکرار کرد. چینش روزنامه نسبت به رویه‌ی کلی این رسانه در وضعیت منظم‌تری قرار دارد که نکته‌ی مثبتی است. اما به طور کلی بهتر بود محتوا کمی غنی‌تر باشد و نکته‌ی جدیدتری علاوه بر اخبار قبلی رسانه‌ها ارائه دهد.  جوان برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری خود را بهتر نشان داد و متناسب با سیاست روزنامه از تغییر نکردن «معادله سوریه» نوشت. بااین حال انتخاب عکس کمکی به ارائه مطلب نکرد و ارتباطی با تیتر ندارد.

فرهیختگان روزنامه دانشگاه آزاد اسلامی در حمایت از علی‌اکبر ولایتی در برابر برخی گمانه‌زنی‌ها درباره‌ی جزئیات توافق ایران و روسیه، تیتر «رونمایی از بسته‌ی مسکو» را انتخاب کرد. عکس هم به نظر مونتاژ چهره‌ها و پرچم‌ها به نظر می‌رسد که اگر این گونه نیست بهتر بود شرح عکس آرشیوی و نام منبع ذکر شود. در بخشی از متن هم نوشت: «با وجود اینکه برخی رسانه‌ها در روزهای اخیر تلاش می‌کنند دستاوردهای دیدار مهم پوتین با علی‌اکبر ولایتی را زیر سوال ببرند و حتی از عنوان «نفت در برابر کالا» استفاده می‌کنند باید گفت که برعکس این اظهارات، منابع خبری دستاوردهای بسیار مهمی را برای این دیدار برشمرده‌اند. ۱- مهم‌ترین دستاورد این دیدار، تضمین خرید روزانه ۷۰۰ هزار بشکه نفت ایران از سوی روسیه بوده است. این رقم در صورت تحقق چیزی قریب به همان درخواست مطرح‌شده در مذاکرات اخیر از اروپا مبنی‌بر تضمین خرید یک‌میلیون بشکه نفت ایران است.۲- ۵۰ میلیارد دلار حجم سرمایه‌گذاری روس‌ها در قراردادهای نفتی و قرارداد‌های مربوط به توسعه توان هسته‌ای و ساخت چند نیروگاه و چندین قرارداد دیگر ازجمله راه‌آهن اینچه‌برون، دومین توافق مهم سفر اخیر است.۳- توافق سوم مربوط به مدل پرداخت هزینه به ایران در قراردادهای نفتی و فروش ۷۰۰ هزار بشکه نفت یادشده است. گفته شده براساس یک نیازسنجی دوطرفه، توافق شده که روس‌ها به میزان ۵۰ درصد از رقم مورد توافق را به‌صورت نقدی تسویه کنند و مابقی یعنی هزینه مربوط به ۳۵۰ هزار بشکه دیگر را از محل کالاها یا فناوری‌های مورد نیاز ایران و به انتخاب دستگاه‌های اجرایی ایران از روسیه تامین شود. این کالاها یا فناوری‌ها نیاز کارخانه‌های داخلی از مواد اولیه گرفته تا تجهیزات و فناوری‌های «های‌تک» را تامین خواهند کرد، سوای اینکه این تهاتر نافی تامین نیازهای استراتژیکی چون کالاهای اساسی مورد نیاز ایران نیز نخواهد بود. که البته این‌ها تنها بخشی از توافقات مهم این دیدار است.»

ترمیم کابینه که این هفته کمتر به آن پرداخته شد، امروز به تیترهای کیهان و سازندگی آمد. کیهان در تیتری طولانی آن را «اولین انتظار از دولت برای حل مشکلات» دانست و سازندگی در تیتری به نقل از غلامحسین کرباسچی از تغییر در کابینه نوشت. علاوه بر این روزنامه‌ عکسی آتلیه‌ای از محسن هاشمی انتخاب کرد که در نشست مشترک شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی و دبیران استانی بر ضرورت بازسازی جبهه اصلاحات برای ۱۴۰۰ تاکید کرده است. همین ایده هم به تیتر آمد: «هاشمی: به ایران ۱۴۰۰ فکر کنیم».مجموع چینش اطلاعات شبیه پوستر تبلیغاتی است و این ایده‌ را به ذهن متبادر می‌کند که می‌تواند شروعی برای معرفی کاندیدای ریاست‌جمهوری انتخابات بعدی باشد.

خراسان در تیتر یک گزارش نشست «تئوری تحریم اقتصادی» را به نقل از جماران بازتاب داد که سید احسان خاندوزی اقتصاددان و مدیر دفتر امور اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس گفته: «۸۵ درصد سود بانکی در جیب ۲.۵ درصد سپرده‌گذاران». در بخشی از متن هم آمده است: «خاندوزی این خطر را گوشزد کرد که در کنار نبردی که با خارج مواجه هستیم جنگ بزرگ‌تری در داخل داریم و آن در مقابل بوروکرات‌هایی است که منافع شخصی خود را بر منافع ملی مقدم می‌دانند و نتوانسته‌ایم سال‌ها آن‌ها را به این انتظام بکشیم. بدین شکل که اگر در جایی منافع ملی اقتضا کرد باید محدودیت های ویژه ای اعمال شود و این افراد حتماً منفعت ملی را مقدم کنند. با این حال این مسئله اساساً در دستور کار دولت‌ها و بانک‌های مرکزی ما و مقامات پولی کشور قرار نگرفته است. خاندوزی البته توضیح ضروری در خصوص اظهارات خود داد و گفت: منظورم خدشه وارد کردن به حقوق مالکیت این افراد نیست که این افراد را سلب مالکیت کنیم و اجازه ندهیم هیچ تحرکی انجام دهند. اما می‌توانستیم در زمینه قاعده‌مند و شفاف کردن و پیوند زدن این‌ها به نظام‌های مالیاتی کار کنیم. در خارج از کشور ناچار هستید برای ارقام بسیار کمتر از این چند لیست پر کنید که از کجا و بر اساس چه مستندی و برای چه کسی پول واریز یا دریافت می‌کنید. از چنین انتظام‌هایی در نظام مالی خود سال‌ها غفلت‌ کرده‌ایم.»

شرق گزارش خوب و مهمی از پرونده‌ی یکی از مؤسسات مالی اعتباری و جزئیات زیادی درباره‌ی چگونگی تأسیس و گسترش آن دارد و یکی از کارهای خوب امروز است. در بخشی از متن درباره‌ی تخلفات عجیب این پرونده به ارتباط این موسسه با بعضی سلبریتی‌ها اشاره کرده و همین نکته‌ را در تیتر هم آورده است:‌«اما موارد تخلف پرونده مالی ثامن‌الحجج موردهای عجیب دیگری نیز دارد؛ هزینه‌های ‌میلیاردی به نام تبلیغات برای دو مجری تلویزیون. در تاریخ ۱۴/۱۲/۹۱ و ۴/۷/۹۲، مؤسسه ثامن‌الحجج دو مبلغ ۱۸۰ میلیون‌تومانی و ۴۰۰ میلیون‌تومانی را به حساب «م.م» مجری یک برنامه تلویزیونی واریز می‌کند و عنوانی که روبه‌روی این اعداد در توضیح دلیل وجه ذکر شده، یک کلمه است؛ هدیه. اما رقم هدیه‌ای که آقای «م.م» به‌عنوان هدیه دریافت کرده، در مقابل تسهیلات دریافتی او از ثامن‌الحجج تقریبا ناچیز است. «م.م» از مؤسسه ثامن‌الحجج یک وام دومیلیارد‌و ۹۰۰ میلیون‌تومانی دریافت کرده که تنها ۸۰۰ میلیون تومان آن را بازگردانده است که البته این رقم بازگشتی را از هدیه دریافتی (۵۸۰ میلیون تومان) کم کنیم، به عدد ۲۲۰ میلیون تومان می‌رسیم که در واقع از جیب «م.م» خرج شده و در مقابل دومیلیارد‌و ۷۸۰ میلیون تومان را در حساب خود نگه داشته است. ثامن‌الحجج به مجری معروف دیگر تلویزیون «ا.ع» هم بی‌توجه نبوده و به حساب او هم سه میلیارد تومان در قالب هزینه تبلیغات واریز کرده است. »

همشهری گزارشی درباره‌ی آخرین پیش‌بینی‌ها و توافقات برای حفظ برجام دارد و از همین گزارش تیتر «اروپا ۸۰ میلیارد دلار تضمین داد» را انتخاب کرد. متن گزارش هم اطلاعات خوبی دارد و اهمیت شرکت‌های کوچک و متوسط اروپایی را در برنامه‌های جدید تجاری احتمالی بیان کرده است.

روزنامه اعتماد هم گفت‌وگویی کوتاه با پرویز فتاح، رئیس کمیته امداد خمینی داشت که او در تحلیل اعتراضات دی ماه سال ۹۶ تاکید کرده این شورش فقرا نبوده است. فتاح در بخشی از این گفت‌وگو توضیح داد: «این بی‌عدالتی‌ها و بعضی سوءاستفاده‌ها روحیه مردم را جریحه‌دار می‌کند و طبیعی است که باید از مردم بپذیریم. این هم صداقت مردم را نشان می‌دهد. مردم عدالت و انصاف و صداقت و راستی مسوولان را می‌خواهند و بسیار خوب است که مردم چنین مطالبه‌ای داشته باشند. من همیشه گفته‌ام که باید به مطالبات مردم احترام بگذاریم. چطور ما تصاویر مطالبات مردم فرانسه را پخش می‌کنیم؟ مردم فرانسه دو شب قبل بعد از مسابقه فوتبال چه کردند؟ آیا شورش مدنی کردند؟ جوان بودند و به هیجان آمدند و چند هزار ماشین را هم تخریب کردند. آیا این شورش فقرا بود؟ ما باید مطالبات مردمی را به درستی بفهمیم و این مطالبات را با منطق و عقلانیت بپذیریم. این حق مردم است که حرف‌های‌شان را بیان کنند.»

روزنامه بهار در سرمقاله، مطلبی از عصر ایران (اینجا) را با نام فرد دیگری منتشر کرد؛ اقدامی عجیب و غیرحرفه‌ای که سوژه‌ی شبکه‌های اجتماعی هم شد. چرا که حتی اگر با نام اصلی هم می‌آمد؛ باز هم سرمقاله بازتاب دهنده‌ی نگاه خاص رسانه است و از این منظر تفاوت آشکاری با سایر یادداشت‌ها دارد.

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here