«اعتماد» پیگیر شفاف‌سازی پارازیت‌ها شد/ تحلیل صفحه اول روزنامه‌های شنبه را بخوانید

شفقنا رسانه- سفر ترامپ به انگلستان و اعتراض‌های مردم این کشور به این دیدار در تیتر و عکس‌های امروز روزنامه‌ها دیده شد. سیاست روز، خراسان، جوان، جمهوری اسلامی، ایران و قانون به این اعتراض‌ها توجه کردند اگرچه حداقل در صفحه اول به نظر نمی‌رسد تولیدی و نگاه ویژه‌ای هم در کنار خبر اصلی قرار داده باشند. چینش عکس و تیتر خراسان بهتر از سایرین است اگرچه تیتر خوبی انتخاب نکرد و شاید تیتر جوان علی‌رغم خبری و ساده بودن، گویاتر از «بچه نق‌تقو» باشد. مثل «ترکیب خانه‌ی شماره ۱۰» در سیاست روز که ممکن است مخاطب عام ایرانی معنای آن را دریافت نکند. بویژه این در متن هم اشاره‌ نمی‌کند این آدرس محل کار رسمی نخست وزیر انگلیس است که به دلیل اعتراض‌ها دیدار او با ترامپ در خارج از لندن برگزار شده است.

روزنامه ایران، همچنین از «گزارش یک تخلف روی میز روحانی» نوشت و با معاون وزیر صنعت مصاحبه‌ای در زمینه‌ی ابهامات وارادات غیرقانونی خودرو داشت که پرونده‌ی آن در روزنامه‌ها هنوز به جایی نرسیده است. با این حال متن خبر اگرچه به نظر می‌رسید می‌تواند نوری بر زوایای تاریک این پرونده بتاباند، با طرح ایده‌های جدیدتر بر ابهامات آن افزود. روزنامه می‌توانست پرسش‌و پاسخی صریح‌تر و دقیق‌تر داشته باشد و اتفاقا در حمایت از دولت به عنوان روزنامه‌ی وابسته به آن بهتر طرح مسئله کند. مثلا در بخشی از متن مصاحبه شونده گفته «ما با واردکنندگان درافتاده‌ایم. آنها دارای قدرت، پول و رسانه هستند و از آنجا که منافع میلیاردیشان به خطر افتاده است از هیچ تهمتی دریغ نمی‌کنند و این روزها نیز با اتهام‌هایی که هیچ‌کدام آن درست نیست دولت را زیر سؤال می‌برند.» این جواب بسیار کلی است و صرفا توپ را از زمین این وزارتخانه به سایر بخش‌هایی غیر از دولت می‌اندازد و پای شرکت‌های برنامه‌نویس این سایت و … را به موضوع باز می‌کند. خبرنگار می‌توانست بپرسد افراد دارای قدرت، پول و رسانه دقیقا چه کسانی هستند؟ اگر این متخلفان برای وزارتخانه مشخص هستند، چرا ماجرا وارد فاز دیگری نمی‌شود؟ در این نوع مصاحبه‌ها به نظر نمی‌رسد خبرنگار حضور داشته است، ممکن است متنی باشد که روابط عمومی در اختیار رسانه قرار داده و صرفا با اطلاعات دیگر ترکیب شده تا شکل بهتر و دقیق‌تری پیدا کند. سبک نوشتن متن هم تا حدی این ایده را تقویت می‌کند که در بهترین حالت پاسخ سوالات خبرنگار مکتوب و به صورت فشرده و کوتاه به او برگردانده شده است.

نتایج دیدار علی اکبر ولایتی با ولادیمیر پوتین هم مورد توجه چند روزنامه قرار گرفت. وطن امروز کلی آن را «دیدار پربار» توصیف کرد و عکسی معمولی و رسمی برای آن انتخاب کرد. سازندگی آن را عملیاتی‌تر دید و رقم احتمالی سرمایه‌گذاری روس‌ها در ایران را به تیتر آورد. عکس‌های سه در چهار دو چهره هم به نظر می‌رسد صرفا برای تقارن در صفحه آمده و نکته‌ی خاصی به صفحه اضافه نمی‌کند. علاوه بر این مطلب، سازندگی مثل روزنامه‌های شرق، همدلی و اعتماد درگذشت عباس امیرانتظام سخنگوی دولت موقت بعد از انقلاب اسلامی را به تیترها آوردند. سازندگی تیتر «ابد و یک روز» را برای این پرونده انتخاب کرد و در سوتیتر نوشت پرونده‌ی او همچنان مفتوح و حکم حبس ابدش به صورت رسمی پایان نپذیرفته بود. شرق با نمایی از مصاحبه‌ی امیرانتظام با یک برنامه‌ی تلویزیونی اینترنتی تیتر «روایت اتهام ۳۹ ساله» را انتخاب کرد و گزارش کاملی از  طرح اتهامات علیه او، روند زندانی و آزاد شدنش و نقل‌قول‌های متهم‌کنندگان در پشیمانی از آنچه اوایل انقلاب درباره‌ی او مطرح کرده بودند و … منتشر کرد. همدلی هم رویکرد مشابهی در پیش گرفت اگرچه متن به قوت گزارش شرق نبود؛ «رهایی حاصل شد» هم تعبیر روزنامه برای خبر درگذشت او بود. اعتماد هم با همین رویه گزارشی تولید کرد و آن را «پایان یک درام سیاسی» خواند.

تیتر یک اعتماد مصاحبه با آذری جهرمی به خاطر صحبت‌های اخیر او درباره‌ی پارازیت و تاثیر آن بر سلامت مردم است که وعده داده آن را پیگیری می‌کند. در بخشی از مصاحبه در همین زمینه هم برای افزایش اعتماد مردم به نمایشگرهای فرکانسی در سطح شهرها توضیح داده:‌«یکی از جدی‌ترین دغدغه‌های مردم آن است که آمار دستگاه‌های دولتی درست نیست. واقعیت آن است که ما اندازه‌گیری فنی خود را انجام می‌دهیم. مقیاس مناسب یا نامناسب بودن سطوح فرکانسی سلیقه‌ای یا بر پایه اظهارنظر اشخاص نیست بلکه استاندارد‌هایی در این زمینه وجود دارند و ما با توجه به آن استاندارد‌ها باید قضاوت کنیم. البته ما آمادگی داریم برای اینکه خدشه‌ای به میزان اندازه‌گیری‌ها و نحوه انتشار آن وارد نشود، این مهم را با نظارت اعضای شورای شهر شهر‌هایی که قرار است این تجهیزات در آنجا نصب شود انجام دهیم زیرا این اعضا منتخب مردم هستند و می‌توانند قضاوت کنند که آیا این آمار درست است یا خیر. برخی نکاتی را درباره اثرات جهشی یا اثراتی غیر از اثرات گرمایی حوزه فرکانسی بر سلامت مردم مطرح می‌کنند، در این باره باید بگویم در استاندارد‌های بین‌المللی این موضوع ثابت نشده است. هرازگاهی مقالاتی در این زمینه نوشته می‌شود اما به اثبات جهانی نرسیده است. راه‌حل این موضوع توجه سختگیرانه به استاندارد‌های موجود است. ما در این حوزه سخت‌گیری‌های خاص خود را داریم. اندازه‌گیری‌ها نشان می‌دهد میزان تشعشعات ایران از میزان استاندارد جهانی در حدود یک‌سوم ماکزیمم شرایط است. البته می‌توان این شرایط را سختگیرانه‌تر کرد. خوشبختانه امروز شاخص‌های بین‌المللی در کشور ما رعایت می‌شود.»

علی میرفتاح، سردبیر روزنامه اعتماد هم در حمایت از پیگیری پارازیت‌ها و ایده‌های وزیر ارتباطات در راستای شفاف‌سازی نوشت: «کار روزنامه‌نگار رصد اخبار است و نقد سیاست و قدرت. اما کاری که جهرمی شروع کرده به نظرم نیازمند حمایت و قدردانی است. این حمایت البته که باید با نقد سازنده همراه باشد، ان‌شاءالله خواهد بود، اما عجالتا نباید تلاش و کوشش این وزیر جوان و باانگیزه را ندیده بگیریم و یاری‌اش نکنیم. او در برهه‌هایی نشان داد که جای درستی ایستاده و نسبت به حق و حقوق ملت بی‌اعتنا نیست. کاری که امروز می‌کند در ردیف کارهای ملی است و نیازمند حمایت ملی. او می‌گوید پارازیت‌ها سلامتی مردم را نشانه رفته‌اند همین‌طور آزادی شهروندان را محدود کرده‌اند. این حرف را سال‌هاست که روزنامه‌نگاران و خیرخواهان جامعه و نمایندگان مردم می‌زنند. اما با حرف تنها که نمی‌توان حقی را احقاق کرد یا جلوی تضییع حقی را گرفت. این حرف تا مستظهر به قدرت دولت و اراده حاکمیت نباشد، نمی‌تواند جامعه را اصلاح کند و اقدامی مفید و سازنده را باعث شود. برای همین حضور تمام‌قد وزیر در برابر پارازیت‌های مخابراتی می‌تواند اصلاحات مبنایی را سرعت ببخشد و مردم را نسبت به احقاق حق‌شان امیدوار کند. تعبیری که جهرمی در مقابله با پارازیت‌ها به کار می‌برد تعبیر درست و هوشمندانه‌ای است: حق‌الناس. کار دولت، بلکه وظیفه حکومت پاسداری از حقوق مردم است. این حق را گاهی سودجویانی اقتصادی ضایع می‌کنند، گاهی آنها که به اسم دلسوزی یا صلاح و مصلحت، قیم‌مآبانه برای ملت تصمیم می‌گیرند. اما کافی است جلوی‌شان بایستیم و تا آنجا که ممکن است هزینه حق‌کشی را بالا ببریم.»

همشهری هم گزارش ویژه‌ای ترتیب داد در ادامه‌ی پیگیری خواسته‌های نسل جدید که چند روز پیش به بهانه‌ی مستند «بی‌راهه» در صداوسیما به آن پرداخته بود و روزنامه به خوبی در حال بسط توجه به شکاف نسلی موجود در جامعه است. عکس انتخابی خوب است در متن هم به نظر می‌رسد تلاش شده با تعداد زیادی از جوانان دهه‌ی هشتادی گفت‌وگو کند. تنها مشکل این است که نگاه نویسنده بیش از آنچه در یک گزارش لازم است، به متن آمده و در مواردی به آن جهت‌گیری داده است. نباید نگاه افراد هم‌نسل نویسنده‌ نگاه درست و پیش‌فرض باشد و هر چه متفاوت با آن است «عجیب» تعبیر شود. این نگاه می‌تواند در کنار گزارش اصلی به یادداشت بیاید. مثلا یکی از مصاحبه‌شوندگان گفته دوست دارد جهانگرد شود. ایده‌ای که ممکن است برخی افراد هم‌نسل نویسنده و نسل‌های پیش از آن هم داشته باشند و چندان «عجیب» و «کارتونی» نیست. بهتر است وقتی قرار است توصیفی از وضع موجود داشته باشیم، آن را صرفا شبیه آنچه هست روایت کنیم و تفسیر آن را به مخاطب واگذار کنیم یا حداقل به صورت یادداشت و اظهارنظر کارشناسان به عنوان یک ایده‌ی دیگر بیاوریم نه تمام واقعیت.

 

 

 

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here