یک پژوهشگر ارتباطات:بازی های دیجیتال رسانه های قدرتمندی برای تغییر عقیده مخاطب هستند

شفقنا رسانه-دویست و یازدهمین نشست ماهانه انجمن روابط عمومی ایران با سخنرانی فرزانه شریفی پژوهشگر حوزه بازی های دیجیتال و عضو مرکز تحقیقات بازی های دیجیتال با موضوع«؛گیم دیپلماسی؛ابزار نوین قدرت نرم» در فرهنگسرای شفق برگزار شد.

بازی های دیجیتال،ابزاری برای اهداف ایدئولوژیک

به گزارش شفقنا رسانه،فرزانه شریفی دکترای ارتباطات و پژوهشگر حوزه‌ی بازی‌های دیجیتال،در این نشست با اشاره به پژوهش خود توضیح داد:  گرایش و تخصص اصلی ام در پژوهش‌حوزه‌ی بازی تحلیل ایدئولوژی و  تحلیل مقوله‌ی دیپلماسی در صنعت بازی است،  چیزی که متاسفانه در کشور ما تقریباً می‌شود گفت که تا الان به آن پرداخته نشده است و در دنیا هم تقریباً می‌شود گفت که بررسی این موضوع نادر هست،  ما متاسفانه فقط در یکی از دانشگاه‌ها و یک پژوهش گر در یک از دانشگاه‌های دنیا هست که  به این موضوع می‌پردازد.  اگر که ما بازی را ضمن  این که یک صنعت هست (چون گردش مالی دارد،)یک فناوری و یک هنر و یک سرگرمی هم بدانیم، در کنار هم یک ترکیبی است از چندین قابلیت. بازی‌های دیجیتال می‌تواند یک رسانه‌ی بسیار قوی و قدرتمندی باشد و از آن برای ابزار دیپلماتیک ، یعنی در واقع به عنوان یک وسیله یا یک ابزار برای القای اهداف و مضامین ایدئولوژیک استفاده بکنند.

او ادامه داد:  بازی‌ها در راستای مضامین و اهداف زیادی استفاده می‌شود، در حال حاضر  بازی‌ها علاوه بر اثرات منفی بر روی بچه ها ، به عنوان ابزاری حتی برای اهداف مثبت آموزشی در کشورهای آمریکایی و اروپایی  هم استفاده می‌شود.  اما یکی از  کارکردهای این ابزار، دیپلماسی و ابزار قدرت نرم است که  استفاده می‌شود و به علت این که توزیع آن توزیع جهانی هست و اغلب بازی‌های دیجیتال مخاطبان فراملی دارند،  مخصوصاً بازی‌هایی که متعلق به شرکت‌ها و ناشرین قدرتمند و بزرگ هستند و دسترسی به کشورهای متعدد، مخاطبان خیلی متعدد  و فروش بسیار بالایی دارند. این بازی‌ها می‌توانند ابزار بسیار مناسبی برای انتقال مضامین و مفاهیم دیپلماسی ، دیپلماسی رسانه،  دیلماسی فرهنگی، نظامی، اقتصادی و  … مورد استفاده قرار بگیرند.

بازی را به عنوان رسانه ای برای دیپلماسی ببینیم

شریفی که رساله دکتری اش همین موضوع بوده ، با اشاره به پیوند میان بازی های دیجیتال با رسانه گفت: من نمی‌دانم چرا هیچ جا اشاره‌ای نمی‌شود که در حال حاضر  بازی به عنوان یک رسانه می‌تواند ابزاری برای دیپلماسی قرار بگیرد.  من خودم اولین نفری هستم که بازی را به عنوان یک ابزار در دیپلماسی رسانه‌ای می‌بینم. ما منابع داخلی خیلی زیادی داریم. منابعی که خانم دکتر رها خرازی آذر به آن پرداخته است. بازی‌ها در واقع قابلیت ایمیجینگ یا قابلیت انگاره سازی برای مخاطب دارند و یکی از ویژگی‌های خیلی برجسته‌ی آنها این هست که می‌شود برای سیمولیشن،  سیمولیتور استفاده بشوند.  ما در واقع خیلی از خلبانان را می‌بینیم که  قبل از این که وارد عرصه‌ی جدی خلبانی بشوند ابتدا یک سری  دوره‌های سیمولیتوری یا سیمولیشن، در واقع شبیه سازی را پشت سر می‌گذارند. اگر که در آن دوره‌ها موفق باشند می‌توانند وارد فضای خلبانی و کار جدی خودشان بشوند. ما این سیمولیشن را در بازی‌ها هم داریم.

او مثال زد:  ما مثلاً یک بازی خارجی داریم به اسم  America’s Army ،یک سیمولاتور هست که  اگر یک سرباز آمریکایی  موفق بشود این بازی  را به اتمام برساند می‌تواند وارد ارتش آمریکا بشود. این قابلیت شبیه‌سازی به بازی‌ها قدرت خیلی زیادی می‌دهد.  شبیه سازی رویدادها، شبیه سازی  واقعیت‌ها و در نهایت این شبیه سازی می‌تواند به بازنمایی یک سری موضوعات کمک بکند. یک سری روایت‌های مبتنی بر واقعیت و  خب یک واقعیت اینتراکتیو بازی‌ها هم  کلاً باعث شده است که مخاطب بازی‌های دیجیتال را  فراتر از مخاطب فعال که ما در یک سری رسانه‌های نیمه مدرن تر داشتیم ببرد و  تقریباً یک مخاطب نیمه متعادل تعریف می‌شود.

این پژوهشگر با توضیح درباره تاثیر گذاری بازی ها در اعمال قدرت نرم بیان کرد: بر اساس این سه ویژگی کلی، یعنی شبیه سازی، انگاره سازی و تعامل با مخاطب ،  ما این را می‌توانیم یک ابزار  استراتژیکی در نظر بگیریم که این ابزار می‌تواند بر سیاست‌های دولت تاثیر بگذارد یا در نهایت در راستای امکان اعمال قدرت نرم مورد استفاده قرار بگیرند.

از ایجاد باور تا تغییر عقیده

به گزارش شفقنا رسانه،او با توضیح درباره یکی از تاثیرات بازی های دیجیتالی  امریکایی گفت:  بازیی call of duty یکی از بازی‌های خیلی پرفروش در دنیا هست، اگر بخواهیم  یک مطالعه‌ی کلی روی این بازی انجام بدهیم، روی چهار عنوان این بازی که در سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۴ منتشر شده است(،Modern warfare،Modern warfare 2،Modern warfare 3،Advanced warfare)از سال ۲۰۰۷ شرکت اکتی ویژل ویزارد شروع به تولید بازی‌های ندای وظیفه کرد،  البته بازی ندای وظیفه قبلاً هم منتشر می‌شد منتهی با موضوع جنگ‌های اخیر منطقه‌ی خاورمیانه.  بعد از حادثه‌ی ۱۱ سپتامبر ما چنین تولیداتی را در هیچ جای دنیا نداشتیم ، این اتفاق به این گونه می‌افتد که سال ۲۰۰۷ اولین نسخه‌ی این بازی از حمله‌ی افغانستان به برج‌های دوقلوی آمریکا شروع می‌شود تا اتفاقات و وقایعی که آمریکا ،در کشور عراق  رقم می‌زند. یعنی یک بازنمایی از روایتی  مبتنی بر واقعیت ، احتمالاً خیلی از اساتید بزرگوار حاضر در جلسه با ویتردار گرام   آشنایی داشته باشند،  ویتردار گرام ۰معتقد هست که برداشتی که ما از واقعیت در یک رسانه انجام می‌دهیم با دستکاری همراه هست و هیچ وقت عینیت صد در صد محقق نمی‌شود.

شریفی ادامه داد:  بازی‌های دیجیتال هم  به عنوان یک رسانه، از این قاعده مستثنی نیستند و به مراتب  به دلیل ویژگی‌ها و عکس ها  و ویژگی‌های بصری و گرافیکی‌ای که دارند شاید دستکاری این برداشت خیلی بیشتر از صنایع دیگر مثل صنایع سینما باشد که آن هم باز از قابلیت بصری برخوردار هست.  این قضیه به جایی می‌رسد که شاید در سال ۲۰۱۴ ما بازی  جنگاوری پیشرفته یا advanced warfare  را داریم که در این بازی آمریکا اینقدر به خودش اجازه می‌دهد که می‌گوید این جنگ‌ها در منطقه خاورمیانه  تمام شده و  من در سال ۲۰۴۵، برای خاورمیانه دولت تعیین می‌کنم و  تمام آن دولت‌ها تابع من هستند و  از سیاست و نظام من تبعیت می‌کنند.

او با اشاره به دستکاری های زیادی که این بازی در واقعیت انجام داده،توضیح داد: طبق مطالعاتی که انجام دادم و رسانه های زیادی را برای این موضوع رصد کردم برداشت های متفاوت یک مخاطب بازی های دیجیتال با من مخاطبی است که اخبار را از رسانه های ملی و بین المللی درباره کشتار افراد غیر نظامی در افغانستان توسط امریکا می بینم.

شریفی افزود: در این بازی ،آمریکا می‌گوید که  من هیچ غیرنظامی افغانی را نکشتم و یا اصلاً   اجازه نمی‌دهد به بازیکن غیرنظامی افغان را بکشد اما چطوری هست که حتی رسانه‌ی بی بی سی یا رسانه‌های دیگر می‌گویند که این تعداد نفر غیرنظامی در افغانستان  بعد از واقعه‌ی یازده سپتامبر کشته شدند.من آن سکانس بازی را که بازیکن اجازه ندارد که به مخاطب غیرنظامی افغانی در بازی اش شلیک بکند را گرفتم و تبدیل به یک فیلم  گیم پلی کردم، و آماری را هم از پایگاه نین پرس نیوز گرفتم وقتی این دو را به هم تطبیق دادم خب متوجه موضوع اصلی شدم و اینکه چه تعدا افراد غیر نظامی کشته شدند اما جالب هست که شما در این بازی به گونه‌ای فکر مخاطب و  بازیکن که مخصوصاً گروه نوجوان و جوان هستند  تحت تاثیر قرار می‌گیرد که ما (یعنی امریکایی ها) اجازه‌ی شلیک به افرادغیرنظامی را نداریم.

او با اشاره به قدرت بازی های دیجیتال در بارو مخاطب گفت: این دستکاری ذهنی مخاطب،که  ژان کازنو  می‌گوید، ما می‌توانیم به سه شکل در مخاطب تغییر ایجاد بکنیم، یا یک عقیده‌ای را ایجاد بکنیم که ، یا یک عقیده‌ای را تقویت بکنیم که حالا این دو مورد اول راحت هست.  یا این که بیاییم یک عقیده‌ای را تغییر بدهیم. من قاطعانه می گویم  که هر سه‌ی این راه مخصوصاً  تغییر عقیده که  شاید فرایند سخت و دشوارتری باشد به راحتی با بازی‌های دیجیتاال امکان پذیر است.،  یعنی اثرگذاری بازی‌های دیجیتال را تحقیقات دانشگاه ناتین کانترست به راحتی در سال‌های اخیر اثبات کردند.

این پژوهشگر با توضیح درباره شاخص های کشورها در تعریف بازی های دیجیتال بیان کرد: آمریکا هفت شاخص و هدف در طراحی دیپلماسی خودش در بازی‌های دیجیتال دارد.  یکی از این مفاهیم استیلا هست که  شاید در چارچوب نظریه‌ی  امپریالیسم فرهنگی بگنجد. استیلا یک هدف هست، اغلب در بازی‌هایی که بخواهد قدرت ارتش آمریکا دامن بزند و مرتب به مخاطب القا بکند که آمریکا خیلی قدرتمند هست، ارتش آمریکا خیلی قدرت دارد،  تو باید در جریان این باشی که ارتش آمریکا می‌تواند به هر تارگتی و به هر دشمنی چیره بشود.  سوءبازنمایی هم علیه کشورهای اسلامی و  مخصوصا کشورهای شرقی  بوده، و ملی گرایی هم یکی از هدف‌هایی هست که آمریکا دائم در صنعت بازی خودش مرتب به مخاطب القا می‌کند که من نظامی یا سیاستمدار هستم یا هر بازیگری که با هویت آمریکا دارد القای نقش به تو می‌کند  آدم بسیار ملی گرایی هست و اصلاً  اهل خیانت نیست و  برخلاف تو عرب و مسلمان و ایرانی نظامی، آمریکا یا شهروند آمریکا به هیچ وجه به شهروند خودش خیانت نمی‌کند  و اتفاقاً در طول تمام زندگی خودش در تلاش هست که  بخواهد این ملی گرایی خودش را ثابت بکند و وطن پرستی خودش را ثابت بکند.  تو هم سعی کن مثل او باشی و  به آمریکا بپیوندی و دیدگاه و هویت خودت را آمریکایی بکنی. قدرت، خشونت، فناوری گرایی و سیاست‌های خصمانه از دیگر شاخص های این کشور در بازی های دیجیتال است.

گزارش از سمیرا بختیار

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here