تیترها از «انتخابات ترکیه» تا «چرچیل نفت»/انتقاد «آفتاب یزد» و «وطن امروز» از اظهارات ضدرسانه‌ای

شفقنا رسانه- امروز اگرچه اخبار مشترکی به تیتر و عکس صفحه اول روزنامه‌ها آمدند اما کمتر مثل روزهای گذشته یکدست بودند. شهروند، خراسان، جام جم و ایران به مصوبه ممنوعیت واردات بعضی کالاها پرداختند و با رویکردی خبری آن را بازتاب دادند. جام جم در طرح یک، طرح جلد تایم را تغییر داد و کودک مهاجر را در اندازه‌ای بزرگتر از ترامپ قرار داد. تیتر را «تصمیم بر عکس ترامپ» انتخاب کرد. به طور کلی ایده‌ی روزنامه در طرح خوب است اما در متن بدون شواهد کافی ادعا کرده است، تغییر تصمیم ترامپ درباره‌ی جدایی کودکان از خانواده‌های مهاجر به خاطر طرح جلد این رسانه بوده و اظهار نظرها و مخالفت‌های سیاستمداران امریکایی و حتی همسر ترامپ با این طرح را نادیده گرفته است.

انتخابات ترکیه هم عکس یک روزنامه ایران شد که بنرهای تبلیغات انتخاباتی در این کشور را نشان می‌دهد. روزنامه با تیتر «دوئل اردوغان با مخالفان» آخرین اظهارنظرها و شعارهای انتخاباتی رقبای اردوغان را مرور کرد و اطلاعات کوتاه و خوبی درباره‌ی اختیارات رئیس‌جمهوری در ترکیه هم فراهم کرد که اهمیت نتیجه را برای مخاطب بیشتر مشخص می‌کند. در بخشی از متن آمده: «کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری ترکیه در حالی در ۵۰ روز گذشته تقریباً بخش قابل توجه تبلیغات خود را بر مسائل اقتصادی متمرکز کرده بودند که دغدغه‌های امنیتی، تحولات سوریه و حضور نظامی ترکیه در این کشور، مسأله کردها، پاکسازی‌های گسترده پس از کودتای نافرجام ۲۰۱۶ ترکیه و به‌طور کلی مسائل مربوط به آزادی بیان و… نیز از اولویت‌های بعدی ۵۶ میلیون ترکیه‌ای واجد شرایط رأی دادن است. مسأله کردها حتی پس از مسائل اقتصادی می‌تواند بیشترین تأثیر را در آرای مردم این کشور بویژه آرای شهرهای کردنشین و تعیین سرنوشت هر دو انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری داشته باشد. شاید به همین خاطر است که ۵ رقیب انتخاباتی اردوغان که بخوبی به آرای بالای او واقف هستند در روزهای آخر رقابت‌های انتخاباتی تمام تلاش خود را برای بالا بردن مشارکت شهرهای کردنشین کردند و در رسانه‌ها از خود چهره‌ای حامی صلاح‌الدین دمیرتاش، کاندیدای کرد زندانی به نمایش گذاشتند.» صبح نو تیتر متفاوت‌تری با نام کوچک مهمترین رقبا در انتخابات ترکیه انتخاب کرد:«ترکیه منتظر حلول محرم یا رجب» و سعدالله زارعی کارشناس در گفت‌وگو با روزنامه تحلیل کرد: «شاید بتوان آقای اینجه را پدیده این دور از انتخابات برشمرد و به گفته برخی شانس پیروزی هم داشته باشد اما گمان من این است که وی با حضور در این دوره از انتخابات می‌تواند آینده خوبی داشته باشد ولی شرایط فعلی نشان‌دهنده این است که به قدرت رسیدن وی هنوز مهیا نخواهد بود. زارعی، افزود: اگر تا دیروز ترکیه فاقد یک آلترناتیو برای آقای اردوغان نبود اما امروز جامعه ترکیه این شخصیت را در آقای اینجه می‌تواند ببیند. این آلترناتیو می‌تواند تاثیرگذار باشد ولی پیروز این دوره از انتخابات نیست. »

ابتکار هم از «رویای اردوغان در چالش صندوق‌های رای» خبر داد و عکسی بی‌کیفیت به صفحه اول آورد اگرچه عناصر خبری در آن وجود دارد اما عکس از نظر ویژگی‌های فنی ضعیف است. در متن هم به نقل از نشریه فارین پالیسی در تحلیل عملکرد اردوغان برای پیروزی نوشت: «شکست در انتخابات در واقع برای فردی مثل اردوغان یک گزینه محسوب نمی‌شود و او از هر ابزار ممکنی برای پیروزی در انتخابات بهره خواهد برد. زمانی که رئیس‌جمهوری ترکیه خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام شد او این اقدام خود را به مثابه مرحله نهایی در یک دوره گذار در ترکیه از نظام پارلمانی به نظامی مبتنی بر ریاست جمهوری مطرح کرد. در شرایط فعلی، پارلمان اگر در کنترل حزب عدالت و توسعه باقی بماند مشخصا نظرات اردوغان را اعمال خواهد کرد. اردوغان در سال‌های گذشته قدرت بسیاری را در قوه مجریه متمرکز کرده و در این راستا افراد موافق خود را کنار خود نگه داشته و سایرین را پس زده است. درواقع تک تک اعضای حزب عدالت و توسعه جایگاه خود را مستقیما مدیون اردوغان هستند. این سیستم مبتنی بر سرسپردگی در تمامی سطوح نظام بوروکراتیک ترکیه به چشم می‌خورد.»

کیهان عکسی از روزنامه‌های پنجشنبه و شنبه چند روزنامه با گرایش اصلاح‌طلبی به صفحه اول آورد و با تقسیم نیم‌تای بالا به دو بخش «مشکلات مردم» و «دلمشغولی دولت» اینها را از هم جدا دانست و آن را «توهین به شعور ۸۰ میلیون ایرانی» خواند. تحلیلی که به نظر می‌رسد چندان دقیق نباشد. روزنامه‌های با گرایش اصولگرایی هم امروز و هم پنجشنبه تیترهای ورزشی و برای جام جهانی داشتند که به هر حال جزو اخبار مهم بودند و در کنار آن سایر دغدغه‌ها هم مطرح شده است. بهتر است نگاه تک بعدی به عملکرد رسانه‌ها تغییر کند و مجموعه‌ی موضوعات مهم برای جامعه در نشریات پیگیری شود. همچنین به این نکته توجه شود که صرفا کپی‌گرایی و تغییر کلمات خبرها حتی درباره‌ی مسائل کلان و مهم جامعه اگر با رویکرد تحقیقی و تولیدی رسانه‌ همراه نباشد، تاثیری ندارد.

صبح نو با عکس عادل فردوسی پور و تیتر «پول نادعادلانه پویول» به حاشیه‌های دعوت از مهمان خارجی برنامه جام جهانی پرداخت و در متن با مروری بر جایگاه برنامه‌های فردوسی‌پور در تلویزیون، طرف صداوسیما ایستاد و تحلیل کرد: «طبق اعلام معاون سیما دعوت از پویول غیر قانونی بوده و از قبل این ممنوعیت ابلاغ شده بوده. پس دلیل این رفتار فردوسی‌پور چیست؟ حتماً که هر مخاطبی دوست دارد برنامه ۲۰۱۸ جذاب‌تر و چالشی‌تر باشد اما وقتی چنین ممنوعیتی وجود دارد (حال درست یا غلط) بهتر نیست که از حاشیه‌سازی بی‌جا برای شبکه محل کار خود عادل فردوسی‌پور دوری شود؟ مگر نه این‌که مدیران شبکه نهایت همکاری را برای روی آنتن رفتن این برنامه در حد بضاعتشان کرده‌اند؟ کاش که عادل فردوسی‌پور با پتانسیل بالایی که در برنامه‌سازی دارد، به لحاظ رفتار حرفه‌ای هم به پختگی کامل برسد و اجازه دهد که همه از جام جهانی لذت ببریم.»

جوان و وطن امروز هم اظهارات کی‌روش درباره‌ی گل رد شده ایران در بازی با اسپانیا را مهم دیدند. وطن امروز نوشت: «باید به صحبت‌‌های دیروز کی‌روش توجه ویژه‌ای کرد؛ او بازی فیفا و قواعد حاکم بر آن را می‌داند. او بدرستی دست روی گلی گذاشته که تا ابد بازنمی‌گردد اما به درد بازی فردای ما می‌خورد. آنچه فیفا شعار می‌دهد تنها برای حفظ ظاهر است شک نکنید که برای آنها حفظ رونالدو و پرتغال به معنای سود بیشتر است، از این رو اگر لازم باشد صحنه‌‌های تلویزیونی و «وار» به گونه‌ای برای بینندگان تلویزیونی پخش می‌شود که گویی هیچ حقی از هیچ تیم کوچک‌تری خورده نشده است. صحنه‌آرایی حساب شده و خطرناک یعنی این.»  جوان هم تاکید کرد: «نکته جالب اینکه اتفاقات بازی با اسپانیا هنوز از ذهن ملی‌پوشان پاک نشده و انگیزه آن‌ها را برای برد پرتغال بیشتر کرده، به طوری که هافبک تیم ملی در خصوص آن می‌گوید: «دلم نمی‌آید صحنه گلی را که به اسپانیا زدم، نگاه کنم. واقعاً گلم آفساید نبود و در آن صحنه هم فکر نمی‌کنم سردار توپ را لمس کرده باشد، حتی کرش هم در جلسه جمعه شب از او پرسید و مثل اینکه در دوربین‌های VAR هم که کنترل کرده‌اند، آزمون توپ را لمس نکرده است. البته من کارشناس داوری نیستم تا در مورد صحنه‌ها قضاوت کنم، اما باید آنقدر خوب و قوی باشیم که اشتباهات داوری تأثیری در بازی نداشته باشد.»»

وطن امروز و آفتاب یزد هر دو اظهارات معاون وزیر صنعت را مهم دیدند که در پاسخ به خبرنگاری «در حاشیه‌ی همایش گرامیداشت روز ملی اصناف در پاسخ به این سوال که مردم این روزها از شما با عنوان مرد شماره یک تنظیم بازار کشور خیلی انتظار دارند چه کارهایی را برای پاسخگویی به این انتظارات دردستور کار دارید، اظهار کرد: «من از رسانه‌ها انتظار دارم که اینقدر چرت و پرت به مردم نگویند تا ما حرف‌هایمان را بزنیم.»وی افزود: «من قصدی برای صحبت در این شرایط نداشتم.»» وطن امروز نقل قول معاون وزیر را به تیتر یک برد و آفتاب یزد انتقادی‌تر نوشت: «رسانه‌ها چِرت می گویند یا معاون آقای وزیر؟!»

 

همدلی و هفت صبح تیترهایی در حمایت از زنگنه نوشتند. اولی با طرحی او را «چرچیل نفت» خواند و دومی زنگنه را در کنار علی مطهری مهم دید و توضیح داد این دو نفر از جمله سیاستمدارانی هستند که «وقتی حرف می‌زنند می‌فهمیم چه می‌گویند و چه می‌خواهند». د طرح همدلی بهتر بود نوشته‌ی کارتونی حذف شود چرا که طرح در کنار تیتر‌ها به خوبی گویای موضوع و نظر روزنامه است.

 

همبستگی گزارشی میدانی درباره‌ی قیمت تعمیر یا تعویض قطعات خودرو منتشر کرد که به نوشته‌ی روزنامه تعرفه مشخصی ندارد و به‌خصوص برای تعمیر ماشین‌های سنگین بیشتر نمود پیدا می کند. در کنار این گزارش میدانی پاسخ‌های مسئولان و نهادهای نظارتی هم می‌تواند به قوت کار کمک کند؛ ضمن این که در متن بعضی جمله‌ها می‌تواند به راحتی حذف شود و وجود آنها ضرروتی ندارد مثل این بخش: «حین خداحافظی آرزوی موفقیت می کند، می گویم به امید روزی که بازارتان پر از رونق و برکت باشد.»

همشهری تیتر یک را به اختلال سیستم‌ کامپیوتری سازمان‌های دولتی اختصاص داد و وعده‌داد دلایل این اختلال‌های موقتی را بررسی کند. تیتر خوبی هم انتخاب شد:«سرگردانی سیستمی». به این موضوع به این شکل کمتر پرداخته شده، ضمن این که احتمالا سوال مخاطبان زیادی است.

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here