زمان انتشار : ۲۰ خرداد ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۰:۰۷ | کد خبر : 470599 |

آیا کیوسک ها می توانند فقط مطبوعات بفروشند؟اصحاب رسانه پاسخ می دهند

شفقنا رسانه- چند روز پیش مدیرعامل شرکت ساماندهی صنایع و مشاغل شهر تهران در گفتگویی اعلام کرده بود که قرار است در قراردادهای جدید با کیوسک داران نسبت به ممنوعیت فروش دخانیات و سایر اقلام غیر مطبوعاتی اطلاع‌رسانی شود و در صورت هرگونه تخلف علاوه بر پرداخت جریمه احتمال جمع‌کردن کیوسک هم وجود دارد. این اولین باری نیست که مسئولان به قصد بهبودی حال بیمار مطبوعات دست به چنین تصمیم‌گیری می‌زنند. آنچه در اینجا موردبحث است این است که این تصمیم چقدر قابلیت اجرایی شدن دارد؟ پیامدهای آن چیست؟ و اساساً برای سامان‌دهی کیوسک‌های مطبوعاتی چه باید کرد؟

فکر نمی کنم عملیاتی شود

مهدی رحمانیان، مدیرمسئول روزنامه شرق اجرایی شدن این تصمیم را در حد صفر می‌داند و به شفقنا رسانه می‌گوید: چندین بار این تصمیم گرفته‌شده و هیچ‌وقت به مرحله عمل و اجرا نرسیده است. از طرف دیگر در حال حاضر برای دکه‌ها تنقلات ، سیگار و… اصل است و فروش روزنامه در حاشیه قرار دارد. چراکه هم فروش مطبوعات و هم تیراژ آن‌ها پایین آمده است. به همین دلیل من خیلی به این طرح خوش‌بین نیستم و فکر نمی‌کنم عملیاتی باشد.

رحمانیان ادامه می‌دهد: اجاره‌های این کیوسک‌ها بالا است. اگر بخواهند که این کیوسک اداره شود باید چیزهای دیگری در کنار آن فروخته شود. اتفاقاً این به مطبوعات هم کمک می‌کند که دیده شوند. یعنی ممکن است کسی برای خرید سیگار، تنقلات و یا هر چیز دیگری برود و چشمش به روزنامه بیفتد و دلش بخواهد یک روزنامه هم بخرد. شاید اگر فروش اقلام غیر مطبوعاتی ممنوع شود بر روی فروش مطبوعات هم تأثیر منفی داشته باشد. بنابراین آن را نه شدنی می‌دانم و نه خیلی مطلوب.

بهروز بهزادی جانشین مدیرمسئول روزنامه اعتماد به شفقنا رسانه  می‌گوید: طرح خوبی است ولی قابل‌اجرا نیست.هرچند در ابتدای امر کیوسک داران برای اینکه مطبوعات را به فروش برسانند راه‌اندازی شدند در سال‌های قبل از انقلاب، دکه‌دارها فقط روزنامه‌های را با تنوع هر چه بیشتر می‌فروختند. گاهی اوقات برخی از کتاب‌ها هم در قفسه‌هایشان پیدا می‌شد.کم‌کم با کاهش تیراژ مطبوعات کیوسک دارها به دنبال فروش چیزهای دیگر رفتند و مطبوعات جزئی از کارشان شد والان هم تصور نمی‌کنم کیوسک دارها زیر بار چنین خواسته‌ای بروند.

کیوسک دارها باهم متحد هستند

او ادامه می‌دهد: الآن حدود چهل سال است که به این شکل هستند و همه‌چیز می‌فروشند حتی بارها دیده‌ام که مردم از کیوسک دارها آب‌خنک می‌خرند.یعنی وسایلی چون یخچال و بسیاری از امکانات را برای خود تدارک دیده‌اند . این شرکت‌ها باید در سال‌های گذشته به فکر چنین مسئله‌ای می‌افتادند تا الآن مجبور نشوند با چنین طرحی جلوی آن‌ها را بگیرند.مطمئناً چنین اتفاقی نخواهد افتاد به‌ویژه اینکه کیوسک دارها اکثراً باهم متحد هستند .

اختصاص دادن مکانی مجزا برای مطبوعات

بهزادی  چنین برخوردی را  با کیوسک‌های مطبوعاتی درست نمی‌داند و می‌گوید:  هر چیزی در طولانی‌مدت به بشر عرضه کنید جزء حق آن‌ها می‌شود حال کیوسک دارها می‌گویند ماسال‌ها به فروش این‌چنینی عادت کرده‌ایم پس حقمان است و این موضوع می‌تواند مشکلات زیادی را برای آن‌ها ازنظر اقتصادی به بار بیاورد .در کشورهای دیگر بحث دخانیات کلاً جدا از دکه‌های مطبوعاتی است و در داخل کیوسک‌ها فروخته نمی‌شود ولی وقتی ما از اول جلوی این کار را نگرفته‌ایم الآن هم نمی‌توانیم با چنین خواسته‌های به آن‌ها جامه عمل بپوشانیم.

محمد صفری سردبیر سیاست روز  معتقد است که این طرح موضوع جدیدی نیست و جزء قراردادهای اولیه شهرداری با کیوسک دارها بوده که تنها مطبوعات بفروشند .او به شفقنا رسانه توضیح می‌دهد: در این قراردادها عرضه اقلام خوراکی در کیوسک‌ها ممنوع بوده و تا به امروز هم به نظرم با ملاحظات جلوی آن‌ها گرفته نشده است.اجرایی شدن این طرح بستگی به جدیت شهرداری و این شرکت دارد  بالاخره شکل درست این است که کیوسک داران مطبوعات را به مشتریان عرضه کنند اگر قرار باشد دکه‌ها همسان با سوپرمارکت و مغازه‌ها باشند خب پس باید عرضه نشریات را به موسسه دیگر واگذار کنند.

علی عمادی، معاون سردبیر «همشهری» هم اگرچه اختصاص دادن مکانی مجزا برای فروش مطبوعات را در کل خوب می‌داند ، با این حال می‌گوید: با توجه به شرایط حال حاضر مطبوعات و فروش کم‌رمقشان قاعدتاً این صنف فقط با فروش روزنامه و دستمزد ناچیزی که از فروش آن دارند اموراتشان نمی‌گذرد و مجبورند به فروش اقلامی مثل دخانیات، آب، مواد خوراکی و… روی بیاورند. حتی الان بعضی از کیوسک‌ها کتاب‌های دست‌دوم و ممنوعه  عرضه می‌کنند. در مجموع می‌خواهم بگویم این‌ها مجبور هستند این کار را بکنند.

روزنامه‌فروشی بهانه‌ای برای کاسبی دیگر

پیامد اجرایی شدن این تصمیم چیست؟ عمادی توضیح می دهد: حتی زمانی هم که فروش روزنامه‌ها خوب بود کار این‌ها با روزنامه‌فروشی نمی‌گذشت. یعنی در حقیقت روزنامه‌فروشی بهانه‌ای برای کاسبی دیگر آن‌ها بود. الان که این وضع به مراتب بدتر شده قاعدتاً این کار باعث ایجاد نارضایتی و حتی ایجاد تجمعاتی در مجلس می‌شود.

معاون سردبیر  روزنامه همشهری ادامه می‌دهد: اولین بار نیست که این تصمیم را می‌گیرند. بارها این اتفاق افتاده و ارگان‌های مختلف چند باری قصد این کار را داشتند ولی نهایتاً به نتیجه نرسید. الان هم خیلی چیزها تخلف محسوب می‌شوند و یا از لحاظ قانونی ممنوع هستند اما نمی‌توان جلوی آن را بگیرند. مسائلی مثل عرضه قلیان و… . با توجه به شرایط کسب و وضعیت فروش روزنامه‌ها به نظر می‌رسد این هم در حد حرف باقی بماند و عملی نشود و اگر عملی شود نهایتاً کیوسک داران می‌گویند همان روزنامه را هم نمی‌فروشیم. در آخر کسی که ضرر می‌کند باز مطبوعات هستند. تجربه‌های گذشته نشان داده که این موضوع هم در حد حرف باقی می‌ماند.

با این حال رحمانیان معتقد است طرحی که امکان اجرایی شدن ندارد لازم نیست درباره پیامدش هم بحث کرد. او می‌گوید: اگر مکانیسم اجرایی شدن این طرح را بگویند بهتر می‌تواند درباره پیامدهای آن قضاوت کرد. اساساً من خوش‌بین به اجرایی شدن این طرح نیستم.

اتفاق خوبی برای مطبوعات نمی‌افتد

با گرانی کاغذ شاهد این مسئله بودیم که تیراژ بعضی روزنامه‌ها کم شد و حتی بعضی‌ها معتقد بودند اگر وضع این‌گونه ادامه پیدا کند مجبور می‌شوند تنها نسخه الکترونیکی روزنامه را منتشر کنند. با این حال اتخاذ این‌چنین تصمیم‌هایی در تعارض با این مسئله نیست؟ عمادی پاسخ می‌دهد: درست است. اجرایی کردن چنین تصمیم در حقیقت  آسیبی دوباره به صنعت و فروش مطبوعات است. وقتی‌که فروشنده از فروش خود راضی نباشد قاعدتاً به هر شکلی از فروش خود طفره می‌رود و در نتیجه باز همان بساط می‌شود. افزون بر این با گرانی کاغذ و شرایط  ناجوری که مطبوعات دارند وضع بدتر هم می‌شود.  قاعدتاً اتفاق خوبی برای مطبوعات نمی‌افتد.  شاید اسم آن کیوسک روزنامه فروشی باشد و فقط روزنامه عرضه شود اما به نظرم به نفع مطبوعات نیست بلکه به ضرر  بیشتر آن‌ها خواهد بود.

بهزادی می‌گوید: باید این شرکت‌ها توجه داشته باشند که با توجه به گران شدن کاغذ و رفتن مخاطب و اهالی رسانه به سمت دنیای الکترونیکی این طرح چقدر می‌تواند موفق شود؟ مثلاً زمانی ما در سطح شهر کیوسک‌های تلفن همگانی را داشتیم که خیلی هم شلوغ بود ولی در حال حاضر با حضور گوشی‌های هوشمند بسیاری از این تلفن‌ها برداشته شدند.حتی در کشورهای دیگر چون لندن این باجه‌های زیبا  بیشتر برای توریست‌ها  نگه‌داشته شده‌اند.

بهزادی،روزنامه‌نگار پیشکسوت با اشاره به مقاومت دکه‌های مطبوعاتی در برابر این طرح بیان می‌کند: از طرفی دیگر  در حال حاضر روش توزیع و فروش مطبوعات هم‌تغییر کرده است پس باید این شرکت‌ها این موارد را هم لحاظ کنند به این معنا که الآن خیلی از مجلات توزیع خود را به کتاب‌فروشی‌ها یا سوپرمارکت‌ها می‌دهند . معتقدم هر چیزی که با اقتصاد یا گروه‌ها تعارض پیدا کند اجرایی نمی‌شود .کیوسک دارها سال‌هاست مشغول به این کار هستند و کسی تابه‌حال به آن‌ها کاری نداشته ولی به‌یکبار این بحث مطرح می‌شود که باید تنها مطبوعات بفروشند؟ پس درنتیجه کیوسک دارها مقاومت خواهند کرد گرچه طبیعی است بشر در مقابل قوانین جدید همیشه مقاومت می‌کند ولی اینجا بحث اقتصادی کیوسک دارهاست که اگر فقط روزنامه بفروشند نمی‌توانند سرپا بیاستند و به کار خود ادامه دهند.

سردبیر سیاست روز هم با نظر بهزادی موافق است و توضیح می‌دهد:  البته نباید تأثیرگذاری این طرح را بر مسائل اقتصادی کیوسک داران نادیده گرفت باید شرکت‌های مربوطه  این را در نظر بگیرند چون اگر کیوسک داران فقط روزنامه بفروشند قاعدتاً درآمدی نخواهند داشت و درآمدشان از  نصف هم کمتر می‌شوند،برای همین مجبور می‌شوند دست از کار بکشند . هرچند در حال حاضر درآمد دکه‌دارها خوب است ولی از پرداخت عوارض و مالیات و کرایه آن‌ها خبردار نیستم.ولی به‌واسطه اینکه در مناطق خوب شهری و  درجایی که تردد مردم زیاد است قرارگرفته‌اند.با این طرح به نظرم ضرر زیادی خواهند دید و به‌احتمال‌زیاد خودشان دکه را جمع  می‌کنند خب بااین‌حال مگر مرکزی می‌ماند که همین تعداد کم روزنامه هم که هستند را به مردم عرضه کنند؟

رحمانیان هم با بیان اینکه شرایط مطبوعات، شرایطی کاملاً بی‌ثبات است و هرگونه طرحی باید با دقت و ملاحظه صورت گیرد، می‌گوید: در بحث کاغذ هم متولیان آن که وزارت ارشاد و وزارت صنعت‌اند ، کلاً خواب هستند. به عبارتی نه‌تنها در وزارتخانه‌ای دیگر بلکه گویی در کشوری دیگر این اتفاق افتاده و کاغذ گران شده است. باید به این مسئولان عزیز گفت «ما را به خیر تو امیدی نیست، شر مرسان». به‌طور کلی نباید به ترکیب طرح‌هایی که اجرایی شده دست بزنند.

مشکل از ساماندهی شکلی یا روزمرگی مخاطب؟

چه پیشنهادی برای سامان دادن کیوسک‌های مطبوعاتی دارید؟ عمادی پاسخ می‌دهد: بحث روزنامه فروشی، بحثی تخصصی در زمینه‌ی توزیع است. روزنامه‌نگاران قاعدتاً خیلی دوست دارند محصولی که تولید می‌کنند دیده شود. شاید در خیلی از جاهای دنیا هم کیوسک‌ها به همین شکل باشند. اما بعضی از مطبوعات جایگاه‌های مخصوصی برای خودشان دارند یا استندهایی طراحی‌شده تا روزنامه‌های مختلف در جایی نصب شوند و تیترها دیده می‌شود و روی هم و یا روی زمین قرار نمی‌گیرد. قاعدتاً این‌گونه راحت‌تر کسانی که علاقه دارند روزنامه‌ها را می‌بینند و روزنامه موردعلاقه خود را برمی‌دارند. البته باید این را هم در نظر گرفت که بعضی از روزنامه‌ها در یکسری کیوسک‌ها اصلاً توزیع نمی‌شود و یا فقط دو یا سه نسخه وجود دارد که در مورد این اصلاً بحث اینکه روزنامه را در کجا بگذاریم تا دیده شود مطرح نیست.

او ادامه می‌دهد: این شکل‌ها می‌تواند کمک‌کننده باشند ولی این‌که بیاییم کیوسک داران را محدود کنیم تا فقط روزنامه بفروشند عملاً غیرممکن است. چون کیوسک دار باید هزینه‌ای هم به‌عنوان اجاره یا حق کسب به شهرداری یا نهادهای حکومتی پرداخت کند و این هم رقمی نیست که بتوان با فروش روزنامه و مطبوعات تأمین کرد، در نتیجه مجبور هستند به این شرایط روی بیاورند.

رحمانیان هم می‌گوید: الان شاید خیلی دیر شده باشد ولی اگر از قبل کیوسک‌ها را به صاحبان خود رسانه‌ها یا صنوف مربوطه واگذار می‌کردند شاید بهتر می‌شد آن‌ها را مدیریت کرد و کیوسک‌ها بیشتر مطبوعاتی می‌شد. البته روزنامه‌ها هم‌ الان این رمق سابق را ندارند. ما چند روزنامه جدی داریم که برای فروش بر روی دکه برود؟ خیلی از رسانه‌های ما پول می‌دهند تا توزیع شوند. به عقیده من به این ترکیب کیوسک‌ها دست نزنند شاید بهتر باشد. با این حال بهترین مدل توزیع همان اشتراک است که در کشور ما جا نیفتاده است.

به عقیده عمادی مشکل حال حاضر صنعت نشر و مطبوعات، کیوسک نیست بلکه مشکل جای دیگریست و جای دیگر باید آن را حل کرد. اما این اتفاق می‌تواند آسیب دیگری به آن وارد کند. او می‌گوید: نمی‌دانم اصلاً چرا دوباره یاد روزنامه‌فروشی‌ها و کیوسک‌ها افتادند. خود این هم نکته‌ایست که مسئولین باید به این پاسخ دهند و بگویند چطور شد که یاد آن افتادند؟

بهزادی هم با توضیح درباره ضرورت ساماندهی شکلی کیوسک‌های می‌گوید: من معتقدم مطبوعات و کالاهای چاپی باید به‌گونه‌ای در معرض دید عموم گذاشته شود که رغبت در خواننده  را برای خواندن و خریدن ایجاد کنند.ما قبلاً می‌دیدیم که چقدر مردم در مقابل کیوسک‌ها تجمع می‌کردند هرچند این موضوع به نوشتن تیترها هم برمی‌گردد که این رغبت را ایجاد کند. من بارها به شاگردانم گفته‌ام طوری تیتر بزنید که خواننده را به داخل صفحات بکشانید خب وقتی این اتفاق می‌افتد خواننده که نمی‌تواند همان‌جا صفحات را ورق برند و مطالب را بخواند .

اما صفری مشکل را در ساماندهی شکلی کیوسک‌ها نمی‌داند و اظهار می‌کند: به نظرم در حال حاضر چیدن روزنامه در کیوسک‌ها و یا شیوه توزیع آن‌ها نمی‌تواند دلیلی بر نخواندن روزنامه از طرف مردم باشد این گرفتاری هم در حوزه کتاب وجود دارد الآن بهترین کتاب در این کشور با کلی زحمت به چاپ دهم می‌رسد به نظرم حتی با ساماندهی شکلی کیوسک‌ها نمی‌توان گفت تغییری در میل مردم به خواندن روزنامه ایجاد می‌شود .مشکل ما پایه‌ای است و مردم دغدغه‌های دیگری دارند به‌خصوص در شهر تهران .روزمرگی‌های مردم این فرصت را از آنان گرفته است که بخواهند به سمت مطالعه بروند .در حال حاضر بیشتر مردم سرگرم فضای مجازی هستند.

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here