بازتاب «فرمان هسته‌ای» و «اتحاد مقدس» در روزنامه‌ها

شفقنا رسانه- راهپیمایی روز قدس و سخنان رهبری انقلاب اسلامی در مراسم سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) در اغلب روزنامه های امروز بازتاب پیدا کرد. وطن امروز، جمهوری اسلامی، کیهان و اطلاعات از جمله روزنامه‌هایی بودند که از هر دو مراسم عکس‌هایی تقریبا هم‌اندازه برای نیم‌تای اول انتخاب کردند که چینش مطالب را به هم ریخته است. تقسیم مطالب به تیتر یک و عکس یک مثل چینش جوان و خراسان می‌توانست شکل بهتری به صفحه اول بدهد. تیترها رویکردهای مشابهی داشتند و بعضی‌ها با کلمات کمتر و بعضی‌ها با تیترهای طولانی به این اخبار پرداختند. انتخاب تیتر وطن امروز و شرق برای بازتاب سخنان رهبری انقلاب اسلامی بهتر از سایرین بود؛ «آماده‌باش هسته‌ای» و «فرمان هسته‌ای» که سازندگی و همشهری مشابه دومی را در صفحه کار کردند. تیتر ایران «جهان، صدای فلسطین شد» و اعتماد «اتحاد مقدس» برای بازتاب راهپیمایی روز قدس انتخاب‌های خوبی بودند اگر چه در انتخاب عکس روزنامه‌ها رویکرد متفاوت یا انتخاب خاصی نداشتند. تیتر رسالت «مسئله اول» با عکسی از بیت‌المقدس هم ارتباط معنایی با راهپیمایی دیروز دارد اما ارتباط خبری ندارد یعنی عناصر خبری مربوط به این راهپیمایی را ندیده است؛ نه در تیتر یا اجزای آن و نه در عکس.

ایران گفت‌وگویی با وزیر نیرو درباره‌ی مشکلات تابستان پیش رو داشت که توضیح داده: «در زمینه آب و برق جامعه بدمصرفی هستیم و متأسفانه الگوی مصرف ما با هیچ الگویی منطبق نیست. باید به همدیگر کمک دهیم تا از بدمصرفی فاصله بگیریم. تأمین‌های جدید نه تنها پایدار نیست، بلکه مشکلی را هم حل نخواهد کرد. نه به این معنی که ما به‌دنبال احداث سد، نیروگاه، طرح‌های جدید تأمین آب نظیر شیرین کردن آب دریا که اصطلاحاً به آن آب‌های غیر متعارف می‌گوییم، نیستیم اما صراحتاً باید به مردم و مسئولان بگوییم که ما اگر حجم‌های وسیعی از آب‌های دریا را شیرین کنیم و پروژه‌های مطالعاتی گسترده در مورد آب‌های ژرف و باروری ابرها را دنبال کنیم، ولی کماکان در جایی که یک کشت ممنوع است در مقیاس ده‌ها هزار هکتار آن را ادامه دهیم، مشکلی حل نمی‌شود و مثل آب ریختن در مشک سوراخ خواهد بود. اگر قرار باشد که فکری برای سرمایه‌گذاری وسیع و مشارکت بخش خصوصی در جمع آوری، تسویه و بازچرخانی فاضلاب نکنیم هم خودمان را از یک منبع وسیع آب محروم کرده‌ایم و هم فاضلاب‌های خام می‌تواند منابع محدود آب شیرین را آلوده کند.»

وضعیت کولبران یکی از اخباری بود که به صفحه اول روزنامه‌ها راه پیدا کرد. قانون با گزارشی از آخرین مصوبه هیات وزیران در این زمینه، گزارشی خبری نوشت: «پیش از این معاون اقتصادی استاندار کردستان در رابطه با فواید این مصوبه گفته بود: براساس این طرح مقرر شده است که کالاهای ترانزیتی از سایر مرزهای رسمی کشور پس از طی تشریفات گمرکی با لحاظ تخفیف‌های تعرفه‌ای به غرفه‌ها و بازارچه‌های مرزی منتقل شوند، سپس مرزنشینان مشمول با استفاده از سقف معافیت‌های ماهانه می‌توانند نسبت به خرید کالاهای ترانزیتی از غرفه‌های مذکور اقدام کنند.وی حذف کولبری و حمل کالا بر دوش مرزنشینان را اقدامی مفید در ساماندهی مبادلات مرزی برشمرده و توضیح داده بود: افراد مشمول این طرح پیله ورانی هستند که با تخفیف‌های گمرکی سود مناسب ماهیانه را کسب خواهند کرد. برای مثال یک خانواده چهار نفری در ماه درآمدی دو میلیون تومانی خواهند داشت و این امر نقش بسزایی در ارتقای معیشت مرزنشینان عزیز کردستانی خواهد داشت.» در تیتر هم این مصوبه را «پوست اندازی از کولبری به پیله‌وری!» خواند. پدرام سلطانی، نایب‌رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در گفت‌وگو با اعتماد درباره‌ی جایگزین کولبری در استان‌های غربی کشور پیشنهاد داده است: «اگر به دقت نگاه کنیم این مرزنشینان در طول تاریخ با هم مراوده فرهنگی و خویشاوندی هم داشته و دارند. ما می‌توانیم از این پتانسیل فرهنگی و اجتماعی استفاده کنیم و با ایجاد بازارهای مشترک اقوام شرایطی را ایجاد کنیم که مرز اقتصادی از روی مرز سیاسی برداشته شود و تعرفه‌ها صفر شوند. انگار که اصلا مرزی در کار نیست. مردم این مناطق بتوانند با هم مراوده و رفت و آمد و داد و ستد داشته باشند. در خارج از این مناطق هم می‌توان تردد و کالاها کنترل‌های دقیق داشته باشیم. این اتفاق می‌تواند در گام بعدی برای کل کشور ما بیفتد که ما با همسایگان‌مان ایده راه‌اندازی بازار مشترک منطقه‌ای را عملی کنیم.»

علاوه بر این قانون گزارشی میدانی از محل زندگی دختر پنج ساله‌ای در خمینی‌شهر نوشت که بنا به نقل قول رئیس اورژانس اجتماعی، توسط سه مرد ربوده و به او تجاوز شده است. در بخشی از متن با تیتر «به قلبش آتش ریختند» درباره‌ی چگونگی وقوع  آن آمده است: «تازه یک روز بود به این خانه اسباب کشی کرده بودند که بهاره قربانی حادثه تجاوز شد. هواگل هنوز از درد زایمان نرگس، دختر چندروزه اش به دلش درد داشت و بعد از اسباب کشی توانی برایش نمانده بود. نزدیکی های ساعت ۱۰ بهاره را راهی کرد تا همراه پدرش به خانه قدیمی‌شان سر بزند و اندک اسباب‌های جامانده شان را به این خانه بیاورد و سر راه نان هم بخرد. پدر در خانه قدیمی ماند و بهاره راهی نانوایی شد. هنوز به نانوایی نرسیده بود که سه مرد او را سوار بر موتور کردند و با خود بردند. یک ساعت بعد پیکر خونین بهاره در خرابه دیوار به دیوار خانه افتاده بود. تصویر آن روز، کابوس خواب و بیداری لحظه های هواگل شده است. می گوید:« با شلوار خونی گریه می‌کرد و اشک می‌ریخت. همسایه ها به پلیس و اورژانس زنگ زدند و بهاره را بردیم بیمارستان.»» سازندگی تیتر صریح‌تر و تلخ‌تری انتخاب کرد: «تجاوز به بهاره» و وعده داد گزارشی از محل زندگی این کودک قربانی به مخاطب ارائه کند. تیتر اصلی روزنامه و پرسش از «بازگشت به شرق؟» اهداف روحانی از سفر به چین را بررسی کرده که با رنگ قرمز صفحه و طرحی از شی جین پینگ رئیس جمهور این کشور خوب به نظر می‌رسد.

سینمای ایران و آخرین تحولات آن در تیترهای فرعی جام جم و صبح نو دیده شد. جام جم در تیتر فرعی «مسافرانی از فرنگ» متن کوتاهی از حضور بازیگران خارجی در سینمای ایران نوشت و بعضی باید و نبایدها آن را به یک یادداشت شبیه کرد تا گزارش. روزنامه با مرور حضور بعضی از این چهره‌ها در بخشی از متن تاکید کرد: «مسلما در چنین مواردی فیلمهای ما به بازیگر خارجی نیاز دارند، اما نه هر بازیگری. کسانی باید برای ایفای نقش به کشور ما بیایند که در کشور خودشان صاحب اسم و رسم باشند و بر اعتبار جهانی سینمای ایران بیفزایند.» صبح نو هم در یادداشتی درباره‌ی آخرین آمار منتشر شده در وزارت ارشاد درباره‌ی کمک‌های مالی این وزارتخانه به سینماگران نوشت: «بخش عمده بودجه فیلم‌های سینمای ایران توسط دولت تأمین می‌شود اما در مقابل برخی از فیلمسازان، مدعی مستقل بودن هستند. پس چه زمانی قرار است این شرایط تغییر کند؟ امروز هم حکومت پول سینما را می‌دهد و هم متلکش را می‌شنود. چه زمانی قرار است دولت از حضور بیجا در سینما عقب بکشد و در کنار نظارت، حمایتش را صرفاً محدود به زمان اکران بکند؟ به این شکل لااقل نه نسل فیلمسازانی که با رویه‌ای ریاکارانه فیلم‌شان را با پول حکومت می‌سازند و پز اپوزیسیون می‌گیرند پیدا می‌شود و نه فیلم‌هایی ساخته می‌شود که بعضاً در مقابل سیاست‌های نظام‌ا‌ند و حتی برخی از آنها هرگز به نمایش درنمی‌آیند! اگر این اتفاق رخ بدهد غنای واقعی سینما و سینماگران مشخص می‌شود و دیگر حواشی باعث فروش یک فیلم نخواهد شد و تنها کیفیت آثار تأثیرگذار خواهد بود.»

 

همشهری و سیاست روز در تیترهای اصلی‌شان آخرین تحولات برجام را دیدند. سیاست روز در یادداشتی با تاکید بر اهمیت توجه به صادرات غیرنفتی از «قفل خودتحریمی بر دروازه اقتصاد» نوشت و در متن نتیجه‌گیری کرد: «اگر دولت‌ها بکوشند تا از این دست استراتژی‌ها در شرایط اقتصاد بدون برجام بهره بگیرند و دست از خودتحریمی و سنگ‌اندازی‌ها در مسیر تولید و صادرات بر دارند نه تنها اهداف اقتصاد مقاومتی آنطور که باید در کشور اجرا می‌شود بلکه زمینه اتکا به داخل بیش از بیش مهیا خواهد شد.» همشهری هم از «صف‌آرایی دیپلمات‌ها احتیاط سرمایه گذاران» خبر داد و در دو مطلب هم آخرین اظهارات وزاری خارجه سه کشور اروپایی را بازتاب داد و هم وضعیت مبادلات تجاری پس از برجام.

ابتکار در صفحه اول به فهرست بیست نفره وکلای مورد تایید قوه قضائیه پرداخت و آن را «یادگار جنجالی مجلس نهم» خواند. در متن هم نوشت: «به موجب این مصوبه مجلس نهم که تاکنون به صورت آزمایشی اجرا می‌شد و قرار است از این پس به عنوان قانون ‌دائمی اجرایی شود؛ متهمان امنیتی و سیاسی دیگر نمی‌توانند آزادانه وکیل مورد اعتمادشان را برای دفاع از خود انتخاب کنند. اقدامی که به گفته کارشناسان حقوقی اجرای آن نادیده گرفتن حقوق اولیه متهم و مغایر با قانون‌اساسی است. البته درست است که تبصره ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری، پیشنهاد قوه‌قضاییه نبوده است و مجلس نهم این اختیار را به رئیس قوه‌قضاییه تفویض کرده است که درباره مسائل امنیتی و سیاسی وکلایی را که مورد تایید او هستند معرفی کند. ولی نباید از نظر دور داشت که برخی تبصره‌ها و مواد از جمله همین تبصره ماده ۴۸ قانون آزمایشی مذکور که در حال دائمی شدن است، در مسیر رفت و برگشت به شورای نگهبان به آن اضافه شده و به تایید و تصویب اعضای کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس نرسیده است.» در متن هم با برخی نمایندگان مصاحبه‌ای در این زمینه داشت از جمله یکی از اعضای کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس دهم «با اعلام این نکته که طبق اطلاعاتش رئیس قوه قضاییه با تبصره ماده ۴۸ آیین دادرسی کیفری موافق نیست، به «ابتکار» گفت: «در این صورت امیدوارم به زودی ما نمایندگان با یک طرح فوریتی این تبصره را نقض کنیم و اجازه دهیم همه متهمان امنیتی بتوانند از هر وکیلی که مورد اطمینان آنها است و پروانه وکالت دارد و مجاز به کار وکالت است، استفاده کنند.»»

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here