«مطالبه آرمان‌ها» تا «حاشیه‌های فیلترینگ» در قاب روزنامه‌ها

شفقنا رسانه- دیدار دانشجویان با رهبری انقلاب اسلامی به اغلب روزنامه‌ها از جمله وطن امروز، قدس، خراسان، جوان، کیهان، همشهری، جمهوری اسلامی و اطلاعات آمد. سخنان ایشان با عبارت‌ کلیدی «مطالبه آرمان‌ها» و تأکید بر این که «بیشتر مشکلات را داخلی می‌دانم»، در تیترهای یک دیده شد. تیتر قدس و چینش عکس و تیتر همشهری بهتر از سایرین بود. اطلاعات تیتر متفاوت‌تری انتخاب کرد: «بدون آزادی، پیشرفت جامعه ممکن نیست» و در زیرتیتر نقل قولی از ایشان بازتاب داد: «قوه قضائیه و صداوسیما با وجود آنکه رؤسای آنها از طرف رهبری منصوب می شوند، مدیریت آنها با رهبری نیست».عکس انتخابی‌‌اش اگرچه خوب و مناسب با فضای نشست است اما با تیتر هماهنگی ندارد و از این منظر خراسان رویکرد بهتری در انتخاب‌هایش داشت، اگرچه در نحوه‌ی کنار هم قرار گرفتن عکس‌ها و استفاده از فضای منفی در صفحه‌بندی کمی ضعیف‌ عمل کرد.

روزنامه قدس در یکی از تیترهایش نوشت: «سقوط آزاد تلگرام به روایت آمار» و در روتیتر تاکید کرد «ادعای عدم مهاجرت ایرانیان به پیام‌رسان‌های داخلی» را بررسی می‌کند. در دو صفحه به این موضوع پرداخت که در کنار گزارش اصلی هم گفتار و یادداشت‌هایی تدارک دید و مهمترین بخش استفاده از جدول‌ها و آمار بود که فارغ از کیفیت محتواها چینش اطلاعات به شکل‌های مختلف غیرمتنی و تکه تکه کردن یک موضوع به اجزای کوچکتر می‌تواند خواندن مطلب را برای مخاطب راحت‌تر کند. در بعضی موارد اشکالات جزئی در ارائه وجود دارد مثلا به جای «یادداشت شفاهی» می‌توان از کلمه‌ی «گفتار» استفاده کرد و اسم مصاحبه شونده و گوینده‌ی اطلاعات به جای خبرنگار در اول مطلب قرار بگیرد. به شیوه‌ی امروز روزنامه برای تیتر «چالش‌های اطلاع‌رسانی فیلترینگ» مشخص نیست در نهایت راوی نوشته‌های این بخش چه کسی است.

روزنامه ایران به وجه دیگری از فیلترینگ پرداخت و پیرو شکایت کاربران اینترنتی از اختلال در سرعت اینترنت گزارشی نوشت از پیگیری مسئولان وزارت ارتباطات و در گفت‌وگو با مدیران بعضی از شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت و اپراتورها تلاش کرد علت این مشکلات در دسترسی به اینترنت را پیدا کند. مدیر یکی از این شرکت‌ها توضیح‌داد: «اختلالات بسیار جدی در شبکه اینترنت کشور ایجاد شده است که به کلی از اختیار ما خارج است. در حقیقت، ما در کیفیت پهنای باند اینترنت که به دست‌مان می‌رسد دخل و تصرفی نداریم و پس از آنکه محدودیت‌های حاکمیتی بر آن اعمال می‌شود، به دست‌مان می‌‌رسد. شواهد ما می‌گوید پهنای باندی که به دست ما می‌رسد دارای ماجراهایی است که هفته‌های قبل این مشکلات را نداشت و اینکه انگشت اتهام به سوی ما رفته است بی‌انصافی است چون شرکت‌های اینترنتی میلیاردها تومان هزینه کرده‌اند تا به کاربران خود بهترین سرویس را ارائه دهند و مشتریان خود را حفظ کنند. وقتی به‌دلیل مصلحت اندیشی حاکمیتی برخی محدودیت‌ها به‌دلیل فیلتر تلگرام اعمال می‌شود، دیگر تقصیر اختلال را گردن ما اپراتورها نیندازند.» روزنامه گزارش میدانی هم از ماهیگیری در «گمیشان» دارد. متن خوب و روان است و روایتی از زبان ماهیگیران محلی در توضیح این که چرا برای ماهیگیری به آب‌های سرزمینی ترکمنستان وارد می‌شوند و این اواخر یکی از همشهری‌هایشان از سوی دریابانان کشور ترکمنستان در دریای خزر کشته شده است. گفت‌وگو با کارشناسان یا محققانی که بتوانند توضیح علمی برای مشکلات ماهیگیری این بخش ارائه بدهند یا راهکاری داشته باشند؛ می‌تواند در ادامه‌ی این کار مفید باشید. تیتر خوب و عکس معمولی است.

اظهارات موگرینی که روزنامه‌های شرق و سیاست روز آن را به تیترهای اصلی آوردند؛ با دو نگاه مختلف منعکس شد. اولی نقل قولی از موگرینی نوشت که: «بدوم برجام امنیت منطقه و اروپا به خطر می‌افتد». دومی آن را به «تشویق به جای تضمین!» تعبیر کرد. شرق در سرمقاله به نقش روسیه در حفظ برجام پرداخت و در بخشی از آن توضیح داد: «نگاه روسیه به ایران با نگاه ایران به روسیه هیچ‌گاه هم‌وزن و هم‌راستا نبوده است. به‌ویژه آنکه در ایران در برخی موارد و در بین برخی گروه‌ها نگاه به روابط بین دو کشور، نگاه دوره جنگ‌سردی است؛ به این معنی که روسیه به‌عنوان یک ابرقدرت در برابر آمریکا دیده می‌شود. این نگاه دوقطبی سبب بروز برآوردهای اریب در نگاه به روسیه می‌شود و پنداشته می‌شود که روسیه قهرمان رویارویی با آمریکاست. ولی جهان دوقطبی دیگر وجود ندارد و بلوک شرق از هم پاشیده است و چین کمونیست چیزی شبیه به یک جهان سرمایه‌داری از نوع دنگ شیائوپینگی است با جمعیتی بیش از ۱.۳‌ میلیارد نفر. اگر به‌فرض جهان دوقطبی هم وجود داشته باشد، قدر مسلم این است که باز هم آمریکا قطب نخست است ولی قطب دوم روسیه نیست که کشور دوست و همسایه (البته آن هم فقط از طریق دریای خزر و بدون مرز زمینی) ماست.»

روزنامه‌های سیاست روز و صبح نو در پایان اعتصاب کامیون‌داران تیتر و عکسی به صفحه اول آوردند. سیاست روز با گلایه از مسئولان در اطلاع‌رسانی، عملکرد برخی از آنان را «بی‌سوادی مفرط برخی از مسئولان از درک رسانه‌» خواند و در یادداشت خود با کنار هم قرار دادن تعدادی از اعتراض‌ها در ماه‌های اخیر رفتار مسئولان در اطلاع‌رسانی در این زمینه را نقد کرد: «بالاخره ماجرا تمام شد در حالی که بسیاری از سوالات در اذهان باقی می‌ماند: چرا از روز نخست این ورود صورت نگرفت تا رسانه‌های معاند از آن بهره نبرند؟! وزیر راه دقیقا در این یک هفته کجا بود و چه می‌کرد آیا اخبار را ندیده بود؟! چرا و بر چه اساس رسانه‌های داخلی به خودسانسوری روی آورده‌اند؟» این پرسش آخر را روزنامه می‌توانست درباره‌ی خود پاسخ دهد که چرا در یک هفته‌ی گذشته به این خبر در صفحه اول نپرداخت و تیتری با کلیدواژه‌ی «کامیون‌داران» حتی به صورت بازتابی نداشت. صبح نو که روز شنبه هم تیتر و عکس صفحه اصلی را در این زمینه با محوریت پاسخ‌خواهی از وزیر راه و شهرسازی به صفحه اول آورده بود(اینجا)؛ امروز عکسی از کامیون‌داران منتشر کرد و علی‌رغم انتشار اطلاعیه پایان اعتصاب این صنف از ادامه‌ی اعتراض‌ها در زیرتیتر خبر داد. تیتر می‌توانست بهتر نوشته شود و ۲۰ و ۴۰ که مربوط به اختلاف نظر طرفین برای بهبود شرایط مالی کامیون‌داران است، معنا را در تیتر نمی‌رساند. مصاحبه روزنامه با نمایندگان مجلس و پیگیری درباره‌ی راهکارهای حل این مشکلات، رویکرد خوبی بود که روزنامه دنبال کرد.

اخباری از مجلس در آستانه‌ی انتخابات هیئت رئیسه به تیترهای صفحه اول آمد. مردم‌سالاری و قانون خروج پنج نماینده از جلسه کمیسیون امنیت ملی در زمان بررسی لایحه کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم را مهم دیدند. اولی آن را «مخالفت به روش آبستراکسیون!» دانست و دومی آن را «آبستراکسیون علیه منافع ملی» خواند. مردم سالاری تیتری هم از مصاحبه‌ی مدیرمسئول روزنامه با اعتماد آنلاین درباره‌ی دو تابعیتی‌‌ها به صفحه اول آورد که قاعدتا می‌توانست حداقل در این زمینه تولیدی بهتری داشته باشد. سازندگی علی مطهری نماینده‌ی مجلس را برای صفحه‌ یک انتخاب کرد و او را «خط قرمز اصلاح‌طلبان» خواند و در روتیتر تاکید کرد فراکسیون امید نباید نواب رئیس را به امید به دست گرفتن ریاست مجلس از دست بدهد.

ابتکار و آفتاب یزد هم به انتخابات هیئت رئیس پرداختند. ابتکار از «انتخابات سه قطبی برای ۱۲ صندلی» نوشت که می‌توانست با جایگزینی «هیئت رئیسه» در تیتر آن را شفاف‌تر کند. روزنامه در بخشی از تحلیل توضیح داد: «نکته قابل توجه دیگر علاوه بر کرسی ریاست مجلس کرسی نواب رئیس است که به گفته لاهوتی، سخنگوی فراکسیون مستقلان این فراکسیون با فراکسیون امید درباره نواب رئیس مجلس اجماع نظر دارند. لاهوتی گفت: « درجلسه فراکسیون مستقلان ولایی درمورد نواب رئیس رایزنی هایی صورت گرفت و نتیجه این شد که اگر فراکسیون های دیگر بپذیرند ما آمادگی داریم َآقای پزشکیان و مطهری ابقا شوند.» این در حالی است که نواب رئیس فعلی مجلس هر دو از فراکسیون امید هستند و با وجود فشارهایی که به گفته بادامچی از بیرون مجلس درقبال موضع گیری های مطهری بر نمایندگان اعمال شده است تا به او رای ندهند، این فراکسیون مصر است همچنان از مطهری برای نایب رئیسی حمایت کند.»

آفتاب یزد هم در حمایت از محمدرضا عارف برای انتخابات هیئت رئیسه و ریاست مجلس تیتری نقل قولی از ظریفیان به صفحه اول آورد که گفته فراکسیون امید باید بیشتر در این زمینه تلاش کند. و تیتر یادداشتی درباره‌ی افطاری عارف را هم در بالای آن قرار داد: «عصبانیت تندروها از ضیافت وحدت عارف». روزنامه عکسی از کودکی منتشر کرد که به بیماری «SMA» مبتلا است. گزارش هم شرحی از بازدید این خبرنگار است. متن ساده‌تر و کوتاه‌تر هم می‌توانست نوشته شود و در بعضی موارد کلمات درست به کار برده نشده است و نیاز به بازنویسی وجود داشت مثل «من هولناک از این که…». در کنار این متن می‌شد اطلاعاتی هم از آمار مبتلایان به این بیماری در کشور، مشکلات درمانی آنها، راه‌های پیشگیری از این بیماری و … ارائه شود تا به جای توجه به مسئله‌ی یک نفر- که حتما مهم است- به مسئله مشترک گروه بزرگ‌تری توجه شود.

اعتماد مصاحبه‌ای قدیمی و منتشر نشده از علی‌اکبر محتشمی پور را با تیتر «نفوذ با ماسک انقلابی‌گری» به صفحه اول آورد که به مناسبت سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) منتشر شده است. در بخشی از آن درباره‌ی آراء امام خمینی(ره) در زمینه‌ی ورود نظامیان به سیاست آمده: «امام می‌فرماید: «وصیت اکید من به قوای مسلح آن است که همانطور که از مقررات نظام، عدم دخول نظامیان در احزاب و گروه‌ها و جبهه‌هاست، به آن عمل نمایند و قوای مسلح مطلقا چه نظامی، چه انتظامی و چه ارتش و سپاه و بسیج و پاسدار و غیره… در هیچ حزب و گروه وارد نشده و خود را از بازی‌های سیاسی دورنگه دارید.» این نکته، نکته خیلی حساسی است. ممکن است نیروهای مسلح بگویند که ما عضو هیچ حزب و گروه سیاسی نیستیم. اما در انتخابات‌ها و مسائل مختلف داخل کشور وارد بازی‌های سیاسی می‌شویم. مشخص است که در درون نظام، جریانات مختلف سیاسی هست که فعالیت می‌کنند و برای حفظ نظام و حل مشکلات مثلا نظریه‌های مختلف ارایه می‌کنند. اگر بنا باشد که نیروهای مسلح مقابل یک جریان دیگر که او هم در درون نظام است از فلان جریان اقتصادی و سیاسی حمایت بکنند، خود به خود اینها وارد بازی‌های سیاسی شده‌اند و خودشان و انقلاب و نظام را به تباهی می‌کشانند. در کنار تمامی این هشدارهایی که امام خمینی به دستگاه‌های مختلف کشور داده‌اند باید هشدار امام در رابطه با صدا و سیما و رسانه‌های گروهی را نیز مورد توجه قرار داد.»

 

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here