برجام در تحلیل تیترها؛ «صف‌کشی برجامیان» تا «تضمین نوچه‌ها»

شفقنا رسانه- بازتاب مذاکرات ظریف در بروکسل، ادامه‌ی واکنش‌ها به  شهادت رساندن فلسطینی‌ها در سالروز اشغال فلسطین که با انتقال سفارت آمریکا به قدس همراه بود و فلیتر فیلترشکن‌ها از جمله محورهای مشترک امروز روزنامه‌ها بودند. اگرچه خراسان، شرق، اطلاعات، جمهوری اسلامی، ستاره صبح و همبستگی از «برقراری» برجام و «تسلیم نشدن» اروپایی‌ها نوشتند و بر «صف‌کشی برجامیان» تاکید کردند و «نجات برجام» و «تجارت بدون امریکا» را پیگیری کردند؛ در طرف مقابل جوان، سیاست روز و رسالت تیترهای متفاوتی داشتند. جوان اروپایی‌ها را «نوچه‌» خواند و تحلیلگر سیاست روز گفت: «هیچ تضمین عملی در برجام منهای آمریکا وجود ندارد». رسالت هم نقل قول زاکانی نماینده‌ی سابق مجلس شورای اسلامی با گرایش اصولگرایی را به تیتر یک آورد:«برجام ثابت کرد راه حل مشکلات نزد دشمنان نیست»

روز گذشته اغلب روزنامه‌‌ها تیتر و عکس‌های اصلی را به اعتراض فلسطینی‌ها به انتقال سفارت آمریکا به قدس اختصاص دادند و امروز هم به تیتر چند روزنامه آمد که البته از واکنش‌های جهانی نوشتند و اطلاعات بیشتری ارائه دادند. سازندگی امروز عکس و تیتر خوب و هماهنگی را برای پرداختن به حوادث فلسطین انتخاب کرد اما اطلاعات صفحه اول از آنچه روز گذشته به روزنامه‌ها آمده بود، نکته‌ی بیشتری نداشت.

هفت صبح، بشارت نو و ابتکار از جمله روزنامه‌هایی هستند که به اظهارات وزیر ارتباطات درباره‌ی مسدودسازی فیلترشکن‌ها واکنش نشان دادند. اولی از «جنگ علیه فیلترشکن‌ها» نوشت و آن را یادآور تجربه‌های ۸۸ و ۹۰ دانست. بشارت نو به کنایه، معکوس جمله رئیس جمهور درباره‌ی وزیر ارتباطات را به تیتر آورد و از «انگشت وزیر» بر «دکمه فیلترینگ» خبر داد. ابتکار هم عکسی معمولی و بی‌ارتباط به موضوع را با تیتر «فیلتر فیلترشکن‌ها!»  آورد.

شهروند دو تیتر مهم دارد یکی بازتاب خبر ممنوع شدن افطاری‌ها با بودجه دولتی که روز یکشنبه در «خانه ملت» منتشر شده بود و با اطلاعات خوبی درباره‌ی هزینه‌های افطاری در هتل‌ها ترکیب شده است. اگرچه تیتر مربوط به بخش غیرتولیدی است که رویکرد خوبی نیست. عکس یک هم مربوط به گفت‌وگو با اسکندر فیروز، نخستین رئیس سازمان محیط زیست ایران است که به شیوه‌ی گزارشی تنظیم شده است. تیتر و عکس خوب است و متن می‌توانست بعضی جزئیات را نادیده بگیرد اگرچه روان نوشته شده و با توجه به مرور زندگی او اطلاعات خوب دسته بندی شده است. در روایت‌های این چنینی اگر اسم کوچک برای دوران کودکی و نوجوانی مصاحبه شونده به کار برود، جذاب‌تر می‌تواند باشد و برای بخش‌های دیگر که هویت اجتماعی مصاحبه‌شونده شکل گرفته، نام خانوادگی اشاره بهتری است و تنوع در متن را هم بیشتر می‌کند. مثل پاراگراف آخر : «اگر اسکندر نبود…»

اعتماد گفت‌وگویی با نیکول پاشینیان، نخست وزیر جدید ارمنستان دارد که با تیتر «نخست وزیر روزنامه‌نگار» و عکس خوبی به صفحه اول آورد. پاشینیان در متن هم با اشاره به تجربیات روزنامه‌نگارانه‌اش گفت: «به نظرم نخست‌وزیر هم باید مانند یک روزنامه‌نگار با همه‌چیز به دید انتقاد نگاه کند و رکود از آنجا شروع می‌شود که این دید را از دست می‌دهد. زرق و برق این محیط کار رسمی نباید باعث شود که از مردم جدا شویم. روزنامه‌نگاری در تمام دوره فعالیت‌های سیاسی من کمک حال من بوده است و مطمئنم این‌بار هم این اتفاق خواهد افتاد. مهم‌ترین ویژگی روزنامه‌نگار این است که چیزهایی را می‌بیند که دیگران نمی‌بینند. فکر می‌کنم این ویژگی در دوره نخست وزیری به من بسیار کمک خواهد کرد.» روزنامه تیتری هم درباره‌ی جشنواره‌ی کن دارد که اگرچه ساختار پراکنده‌تری نسبت به گزارش دارد و به چند یادداشت به هم پیوسته بیشتر شبیه است؛ اما اطلاعات خوبی ارائه داد از جمله درباره‌ی پوشش خبری این جشنواره و حضور خبرنگاران نوشت: «در جشنواره کن هیچ امتیاز ویژه‌ای به این قشر تعلق نمی‌گیرد، مگر اینترنت رایگان و صندوقی که اطلاعات جشنواره‌ و فیلم‌ها در آن گذاشته می‌شود. البته دیدن فیلم‌ها برای خبرنگاران رایگان است و در اتاق خبرنگاران قهوه، آب و گاهی هم آب‌میوه رایگان است. یعنی برخلاف جشنواره‌های ایرانی هتل، پذیرایی ناهار و شام، بلیت هواپیما با هزینه خود رسانه‌ها یا خبرنگاران تامین می‌شود. بااین‌وجود از ۵٠‌هزارنفری که به عنوان مهمان و شرکت‌کننده در جشنواره حضور دارند ۴۵٠٠ خبرنگار، عکاس، منتقد، مجری و غیره در این رویداد سینمایی ثبت‌نام کرده‌اند. این موارد از این منظر قابل‌توجه است که جشنواره‌ای که اعتبار داشته باشد اهالی رسانه حاضر به هزینه کردن هستند تا در آن حضور پیدا کنند.»

 همشهری امروز صفحه خوبی بست از گزارش کوتاهش درباره‌ی قضاتی که رای مجازات جایگزین حبس صادر کردند تا گزارش‌هایی درباره‌ی هزینه سفره افطار، زندگی مردم در یکی از محلات اهواز  و تکرار یک تنبیه عجیب غریب در برخی مدارس در تیترهای فرعی. چینش اطلاعات می‌توانست بهتر باشد و به جای عکس رسمی صفحه یک، به عکس دیگری اولویت داد که کمتر تکراری است. ایران هم امروز صفحه بهتری بست که کم رمقی روزهای گذشته را ندارد یکی گزارش از مناطق حاشیه‌‌نشین بومهن که تیتر و عکس مناسبی برای آن انتخاب شد و دیگری گزارشی دربار‌ه‌ی پیام‌رسان‌های جانشین تلگرام. اظهارات وزیر ارتباطات درباره‌ی فیلترشکن‌ها اما جزو تیترهای انتخابی نیم‌تای اول این روزنامه‌ نبود.

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here