زمان انتشار : ۸ اردیبهشت ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۲:۳۴ | کد خبر : 469153 |

خبر خوبی برای روزنامه‌های خصوصی است/ ارزیابی سردبیر ابتکار از قرار گرفتن کاغذ در لیست کالاهای اساسی

شفقنا رسانه- زهرا حکیمی: مدتی پیش وزیر ارشاد خبری مبنی بر قرار گرفتن کاغذ در لیست کالاهای اساسی همچون مواد غذایی و دارویی در توییتر خود منتشر کرد و نوشت: کاغذ هم « از تفاوت ارزی که دولت تأمین می‌کند برخوردار خواهد بود. برای ناشران ، نویسندگان و اصحاب مطبوعات خبر خوشایندی است که دولت نیاز فرهنگی را همچون غذا و دارو برای کشور مهم و اساسی می‌داند.» اما این مسئله برای روزنامه‌های دولتی و خصوصی چه پیامدهایی دارد؟ حیات روزنامه‌نگاری مکتوب به چه میزان با گران و ارزان شدن کاغذ وابسته است؟

رضا دهکی سردبیر روزنامه ابتکار به بیان ارزیابی پیامدهای این خبر برای روزنامه‌های دولتی و خصوصی می‌پردازد و به شفقنا رسانه می‌گوید : این خبر اگر واقعاً آن‌گونه که گفته‌شده اجرا شود خبر خوبی برای روزنامه‌های خصوصی است. یعنی اگر علاوه بر اینکه کاغذ جزء کالاهای اساسی شده، بر روی کاهش قیمت و واردات صحیح اثر بگذارد و در مجموع برآیندش این باشد مسئله‌ای که اخیراً در مورد گرانی کاغذ به وجود آمده حل شود، خبر خوبی است. البته شاید برای روزنامه‌های  دولتی  فرق زیادی نداشته باشد. چون بودجه مورد نیازشان برای خرید کاغذ را از طریق فروش یا آگهی تأمین نمی‌کنند و رانت خود را دارند. بنابراین با بالا رفتن قیمت کاغذ روزنامه‌های دولتی متضرر نمی‌شوند بلکه بیشتر رسانه‌های خصوصی هستند که از این قضیه متضرر می‌شوند و الان اگر این اتفاق بیفتد و کاغذ در لیست کالاهای اساسی قرار گیرد، واقعاً اتفاقی خوبی برای روزنامه‌های خصوصی است.

با این حال آیا حیات روزنامه‌نگاری مکتوب به گران و ارزان شدن کاغذ وابسته است؟ او پاسخ می‌دهد: نمی‌توان گفت تنها چالش، گران شدن کاغذ است چون ما در حال حاضر چالش‌هایی غیر کاغذ هم داریم. ما باید ببینیم اصلاً به روزنامه‌نگاری مکتوب نیاز داریم یا خیر؟ و آیا لازم است آن را حفظ کنیم ؟. پیکر روزنامه‌نگاری مکتوب ما تا حد زیادی بیمار است و مشکلات زیادی دارد و اصلی‌ترین چالش آن بحث پول است. البته چالش‌های دیگری هم وجود دارد از جمله جذابیت ، کیفیت، رقابت با شبکه‌های اجتماعی و به‌روزرسانی خود با این وضعیت. چالش دیگر محدودیت‌هایی است که رسانه‌ها در ایران از نظر تولید اخبار ، محتوا و گزارش دارند. چون خط قرمزهای غیر شفافی وجود دارد که باعث ایجاد ترس می‌شود. بنابراین بعضی وقت‌ها این روزنامه‌ها دچار خودسانسوری می‌شوند. یا اینکه گاهی در مورد اینکه یک خبر را به چه شکل و با چه زاویه‌ی دیدی کار  کنند، نگران هستند. همه این موارد تأثیرگذارند که طیف زیادی از مخاطب‌ها اصلاً سراغ روزنامه‌ها نیایند.

دهکی ادامه می‌دهد: با وجود این باید بپذیریم که همچنان شبکه‌های اجتماعی به عنوان یک رقیب برای روزنامه‌های  مکتوب بخش زیادی از محتوای خبری و محتوای جذاب گزارشی را از نکاتی درمی‌آورند که روزنامه‌ها به آن اشاره می‌کنند. به عبارتی تحلیل روزنامه‌ها یا حتی صفحه یک روزنامه که بیشتر از محتوای داخلش دیده می‌شود، خود تبدیل به عنصری شده که مورد توجه قرار می‌گیرد. یعنی حاصل این کار همچنان تأثیرگذاری دارد و اگر کمک کنیم تا جلوی از بین رفتن آن گرفته شود  و همچنان کارش مداوم باشد، مسلماً حضورش را توجیه می‌کند.

سردبیر روزنامه ابتکار توضیح می‌دهد: کاغذ به عنوان یکی از جزئیات  حفظ روزنامه‌ها مسلماً مهم است. یعنی اگر مسئله کاغذ برای خیلی از روزنامه‌ها مشکل ایجاد کند مثل خیلی از روزنامه‌ها که موقتاً چاپ خود را متوقف و یا  تعداد صفحات خود را به این دلیل کم کردند، نشان می‌دهد که تأثیرگذار بوده است و در وضعیت بیمارگونه‌ای که وجود دارد ،این مسئله فشار مضاعف محسوب می‌شود. اگر هم مشکلی ایجاد نکند حداقلش این است که به آن‌ها شر نرساندیم. یعنی اگر کمک دیگری به روزنامه‌ها نمی‌شود حداقل به آن‌ها شر نرساندیم و در همین وضعیت می‌توانند ادامه دهند. یا اگر برنامه‌ی توسعه‌ای در  آینده‌ی طولانی‌تر دارند، بدون نگرانی از پایه‌ای‌ترین موضوعی که –کاغذ به عنوان چاپ- باید نگرانش باشند، برنامه خود را انجام دهند.

با این اوصاف این سؤال پیش می‌آید که روزنامه ابتکار تصمیم ندارد تا به سمت روزنامه‌نگاری آنلاین برود؟ دهکی پاسخ می‌دهد: فعلاً به صورت مستقیم همچین قصدی نداریم. اگرچه فشار زیادی به روزنامه آمد ولی به شدت در مقابل کاهش تعداد صفحات در روزنامه مقاومت کردیم و سعی کردیم تا مسئله تأمین مالی خود را کمی تقویت کنیم. اما مسلماً مجبور هستیم به سمت روزنامه‌نگاری آنلاین برویم، البته نه به صورت کامل. فکر می‌کنم روزنامه‌ها باید دنبال این قضیه باشند تا مقداری از شیوه‌های واقعیت مجازی و واقعیت افزوده‌های مجازی برای جذابیت استفاده کنند. از طرفی بر روی بخش آنلاین خود به صورت ویژه با یک ارزش‌افزوده تأکید کنند. یعنی اگر قرار است که در فضای مجازی حضور داشته باشیم با صرف محتوای روزنامه و نسخه الکترونیک حضور نداشته باشیم – اگرچه نسخه الکترونیک روزنامه الان از نظر مخاطب تقریباً با نسخه چاپی برابری دارد- بلکه برای اینکه بتوانیم مخاطب بیشتری جذب کنیم لازم است تا در فضای مجازی علاوه بر مطالب روزنامه ارزش‌افزوده‌ای هم داشته باشیم. اما فکر می‌کنم همچنان روزنامه جذابیت خودش را داشته باشد.

سردبیر روزنامه ابتکار شمار بالای مطبوعات و خبرگزاری‌ها در کشور و پخش شدن نیروی متخصص را چالشی مهم می‌داند و توضیح می‌دهد: در دورانی تعداد مطبوعات ما خیلی بالا رفت و الان تعداد زیادی مطبوعات خرد داریم که الزاماً مخاطب بالایی ندارند ولی حضور دارند و این باعث پخش شدن نیروی متخصص شده است. این موضوع در مورد خبرگزاری‌ها و سایت‌های خبری هم صدق می‌کند. به عبارتی تعداد خبرگزاری‌های مطرح ما نسبت به تعداد خبرگزاری‌های کشورهایی که خیلی رسانه‌ای‌تر از ما هستند بیشتر است. از طرف دیگر خیلی از این رسانه ها-چه روزنامه چه خبرگزاری- دولتی یا حاکمیتی هستند و نگرانی مالی ندارند. این مسئله باعث می‌شود که روزنامه‌های خصوصی خیلی ضرر کنند. یعنی چون نیروی متخصص و خلاق در رسانه‌ها پخش‌شده است باعث می‌شود تا کیفیت روزنامه‌ها در یک سطح متعادلی نسبت به یکدیگر قرار بگیرد. مسلماً مخاطب هم در بین این روزنامه‌ها پخش می‌شود.

دهکی می‌گوید: برخلاف کشوری مثل ژاپن روزنامه در طول تاریخ جز سبد کالای ضروری ما نبوده است. یعنی از زمانی که در ایران روزنامه‌نگاری بوده تا الان خیلی به ندرت پیش‌آمده که روزنامه جز سبد کالای ضروری باشد. شاید به‌غیراز دوران  انقلاب که کیهان و اطلاعات از این جنبه‌ها کمی  جذاب شدند دیگر پیش نیامده است. فکر می‌کنم اگر بخواهیم روزنامه را حفظ کنیم باید همه این چالش‌ها را برطرف کنیم؛ از نیروی انسانی گرفته تا تعدد روزنامه‌ها، بحث رسانه‌های دولتی- حاکمیتی و …  . اگر بتوان همه این چالش‌ها را برطرف کرد قاعدتاً می‌توان فکری اساسی برای روزنامه‌نگاری ایران کرد.

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here