زمان انتشار : ۹ دی ,۱۳۹۶ | ساعت : ۱۰:۰۲ | کد خبر : 465008 |

زلزله‌های هولناک ایران در روزنامه‌های نیم قرن اخیر

شفقنا رسانه- سرزمین ایران به عنوان بخش قابل توجه فلات ایران که از تلاقی سه صفحه بزرگ زمین شناسی تشکیل شده به دلیل تداوم حرکت این صفحه‌ها نسبت به یکدیگر از دیرباز محل وقوع زلزله‌های شدید بوده است. در تاریخ معاصر این سرزمین، تلفات ناشی از این بلای طبیعی قربانیان بسیاری داشته است؛ از همان زلزله بوئین زهرا در شهریور ۱۳۴۱ که بیست هزار نفر قربانی برای چند استان‌ در زاگرس شمالی داشت تا زلزله سرپل ذهاب که بیش از پانصد نفر تلفات داشت. آنچه در ادامه می‌آید بازتاب رسانه‌ای برخی از برجسته‌ترین زلزله‌های پنج دهه اخیر است:

ساعت ۲۳ شامگاه ۱۰ شهریور ۱۳۴۱ زلزله‌ای به بزرگی ۷/۲ ریشتر به وقوع پیوست که مرگ ۲۰ هزار نفر از هموطنان‌مان را در پی داشت. روزنامه اطلاعات در یادداشتی در صفحه دو خود نوشت: «هموطنان عزیز پریشب که زمین زیر پای شما می لرزید و قلب شما را می لرزاند، در آن لحظاتی که شما عزیزانتان را به خود چسبانده به آسمان چشم دوخته بودید و منتظر بودید با یک تکان دیگر همه چیز به هم بریزد و هستی به آخر برسد اندکی دورتر از شهر و خانه شما زمین دهان باز کرد و دیوارها شکافت و مردمی را هست و نیست خود با عزیزان و جگرگوشه هایشان به کام کشید. در قزوین و همدان و ساوه زمین قربانیان خود را بلعید و از خون سیر شد.»

شش سال بعد در همان روز در ۱۰ شهریور ۱۳۴۷، شمال شرق ایران لرزید. زلزله ای دهشتناک به شدت ۶/۴ که قریب ۱۲۰۰۰ نفر را به کام مرگ کشاند. اطلاعات یک روز بعد از زمین لرزه این طور گزارش خود را شروع کرد: «یک پل هوایی بین تهران- مشهد- تربت حیدریه و بیرجند برای حمل نیروی انسانی و وسایل درمانی و امدادی به مناطق آسیب دیده کشیده شده و از بامداد روز دهم شهریور مرتب هواپیماهای ارتش که در اختیار جمعیت شیروخورشید سرخ ایران قرار گرفته است در فعالیت است. در ساعت شش بعدازظهر دهم شهریور بسیج عمومی در همه شعب شیروخورشید سرخ ایران اعلام شده است و برای تقویت شبکه مخابراتی و بی سیم مناطق آسیب دیده بلافاصله بی سیم جمعیت شیروخورشید سرخ گرگان در گناباد با دو بی سیم جمعیت شیروخورشید سرخ زاهدان در بیرجند شروع به کار کرده است.» یکی اینفوگرافی ساده هم در این صفحه اول دیده می‌شود که محل و گستره‌ی زلزله را به مخاطب نشان می‌دهد.

شهریور ۵۷ در اوج گرفتن امواج انقلاب اسلامی باز هم خراسانی ها زلزله به خود دیدند. طبس با شدت ۷/۸ لرزید و ۱۵ هزار نفر را به کام مرگ کشاند. روزنامه ها نوشتند: «عروس و داماد و میهمانان یک عروسی که شب زلزله در طبس برگزار می شد زیر آوار مدفون و کشته شدند. زلزله خانمان برانداز طبس، زندگی را در این شهر قدیمی خونین کرد. آوار بزرگترین زلزله تاریخ ایران چنان سنگین و فراوان است و تعداد کشته شدگان آن قدر زیاد که هنوز هم جسد از زیر خاک درمی آورند. گروهی از مجروحان زلزله بعدازظهر دیروز با هواپیما به بیمارستان تهران منتقل شدند و بلافاصله توسط پزشکان تلاش گسترده ای برای نجات این قبیل از مجروحان آغاز شد. به علت کمبود آب در مناطق زلزله زده امروز یک هواپیما حامل ۳۰۰ گالن بزرگ آب به طبس فرستاده شد.»

یک سال بعد دوباره خراسان لرزید و این بار قائن کانون زلزله بود. ساعت ۵ صبح ۲۳ آبان ۵۸ زمین و زمان به هم دوخته شد و صدها نفر از مردم استان خراسان مرگ را تجربه کردند. روزنامه کیهان دستور امام خمینی به شورای انقلاب را چاپ کرده بود: «بسم الله الرحمن الرحیم. شورای انقلاب جمهوری اسلامی. به طوری که تاکنون اطلاع دادند فاجعه زلزله خراسان مصیبت بزرگی به بار آورده شده است که محتاج به سرعت عمل است. لازم است تمام سازمان ها و نیروهای امدادی با هماهنگی یک ساله بشتابند و برادران و خواهران خود را نجات دهد دستور به تمام سازمان ها دهید به طور ضربتی عمل کنند و هماهنگی را مراعات نمایند.»

۳۰ خرداد ۱۳۶۹ استان های گیلان، قزوین و زنجان زلزله ای را به خود دیدند که تا پیش از آن از لحاظ بزرگی و شدت تخریب و کشتار انسان ها در تاریخ ایران سابقه نداشت. بر اثر این زلزله ۴۰ هزار نفر کشته شده و ۵۰۰ هزار نفر بی خانمان شدند. کیهان روزنامه عصر در نخستین شماره بعد از وقوع زلزله نوشت: «تا ساعت ۱۰:۳۰ صبح امروز بیش از ده بار زلزله، استان گیلان را لرزانده است. زلزله پلها، راهها، ساختمان ها و منازل مسکونی شهرهای استان گیلان را ویران کرده است. منابع بزرگ آب شرب رشت- انزلی در اثر زلزله سقوط و تعدادی خانه و آپارتمان مسکونی را با خاک یکسان کرد. ده‌ها خانه در آستانه اشرفیه در اثر زلزله در چند متری عمق زمین فرو رفتند. در شهرهای رشت، رودبار، آستانه اشرفیه، لاهیجان، فومن و صومعه سرا آب و برق قطع شده و مردم با کمبود نان مواجه هستند.»

بهار ۷۶ باز هم کام خراسانی ها تلخ شد. ۲۰ اردیبهشت ساعت ۱۲:۲۸ ظهر زمین لرزه ای به قدرت ۷/۱ ریشتر زیر پای ساکنان شرق ایران لرزید و موجب مرگ بیش از ۲ هزار نفر شد. تا ساعت ۷:۳۰ بامداد روز ۲۱ اردیبهشت حدود ۱۲۰ پس لرزه در این مناطق رخ داد. همشهری فردای روز زلزله در صفحه حوادث خود نوشت: «موسسه ژئوفیزیک دانشگاه مشهد کانون زمین لرزه منطقه را ۳۵۰ کیلومتری جنوب شرقی مشهد واقع در مرز ایران و افغانستان اعلام داشته است. زلزله بیش از ۲۰۰ روستای خراسان را از ۳۰ درصد درصد در هم کوبیده است. از ۱۵۰ روستای شهرستان قائن ۸۰ روستا به کلی ویران شده و ۷۰ روستای دیگر تا بیش از ۶۰ درصد آسیب دیده اند. پنج هزار مجروح حادثه هم اینک در سالن های ورزشی، مساجد و محوطه بیمارستان قائن بستری شده اند.»

سحرگاه ۵ دی ۱۳۸۲ دل کویر لرزید و شهر بم در تلی از خاک مدفون شد. آمار غیررسمی کشته ها ۷۰ هزار نفر بود اما آمارهای رسمی از کشته شدن ۴۰ هزار نفر خبر می دادند. شرق، روزنامه صبح ایران در بامداد ۶ دی ماه در گزارشی نوشت: «رئیس سازمان انتقال خون استان کرمان اعلام کرد به دلیل شمار بسیار مجروحان زلزله بم، برای نجات جان آنان به خون نیازمندیم. زلزله ۶/۵ ریشتری بم مجروحان بسیاری داشته است و گروه های خونی مختلف به ویژه O+ در سراسر کشور می‌توانند با مراجعه به ایستگاه‌های انتقال خون این سازمان به یاری آسیب دیدگان بشتابند. استقبال مردم کرمان برای اهدای خون بسیار خوب بوده است و تا بعدازظهر نیاز به خون را برطرف کرده ایم. مشکل عمده ما در حال حاضر نیاز به ارسال واحدهای خون از مراکز استان های دیگر به خصوص تهران است که هیچ سازمان یا ارگانی حاضر نشده است هواپیما و یا هلیکوپتری را برای انتقال خون به استان کرمان در اختیار این سازمان قرار دهد. گزارش ها از سطح شهر تهران حاکی است که به رغم استقبال مردم تهران برای اهدای خون به زلزله زدگان، مراکز انتقال خون در خیابان های وصال، ولیعصر و انقلاب از خدمات رسانی به موقع به اهداکنندگان ناتوان بودند و صف های طویل مردم جلوی مراکز انتقال خون تشکیل شده بود.»

زلزله ورزقان در ۲۱ مرداد ۱۳۹۱ که به گزارش «اعتماد» کانون بزرگترین زمین لرزه به شدت ۶.۲ ریشتر در اهر بود، خرابی‌ها و تلفات بسیاری به بار آورد. اطلاع‌رسانی این زلزله در صداوسیما با حاشیه‌های فراوانی همراه بود و از آنجا که شاید اولین زلزله شدید در دوران شبکه‌های اجتماعی بود، واکنش کاربران بسیاری را برانگیخت.

«زلزله خاورمیانه» کدام روزنامه‌ها را نلرزاند؟

روزنامه‌ها گزارش از مناطق زلزله‌زده را ادامه دادند

 

همدردی تیترها با بازماندگان «زلزله بزرگ»

روزنامه‌ها از زلزله تهران جاماندند/ «همشهری» به چاپ دوم رفت

تیترها زلزله تهران را «مانور تحمیلی» خواندند

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here