فردیت، سلامت روان و رسانه ها

شفقنا رسانه– امیرحسین جلالی ندوشن، روانپزشک در روزنامه شرق نوشت: فردیت به یک تعبیر بدین معناست که هر انسانی دارای خلوت و حریم خصوصی فیزیکی و روانی و عقیده فردی و دیگر حقوق اساسی است که در هر شرایطی باید محترم شمرده شود. فردگرایی فرد را مرکزتوجه خود قرار می دهد. فردگرایی را می توان جهان بینی ای تصور کرد که فرد در مرکز آن قرار دارد. اهدافِ فردی، ویژگی های منحصربه فرد، فرمان راندن بر خویشتن، کنترلِ شخصی و بی تفاوتی به مسائلِ پیرامون از خصوصیاتِ این نوع جهان بینی است.
اما چگونه موضوع فردیت با سلامت روان گره می خورد؟ و در وضعیت کنونی ایران، آیا می توان رابطه ای میان رسانه ها، فردیت و سلامت روان یافت؟ خوشبختانه در چند سال اخیر رسانه های عمومی دیداری- شنیداری و مکتوب توجه قابل قبولی به مقوله سلامت روان و اهمیت آن نشان داده اند. تعداد برنامه های تولیدشده یا نوشتارهای تولیدی رو به افزایش گذاشته و موضوع هایی که تا پیش از این در سپهر عمومی موردتوجه نبود و به عبارتی در سبد نیازمندی های مردم جایی نداشت، هم اکنون عرضه و تقاضای قابل قبولی یافته اند.
اما در این میان یک آسیب جدی خودنمایی می کند. مفهومی را که رسانه ها از سلامت روان و راه های کسب آن می سازند و به مخاطب های خود عرضه می کنند، می توان در نقطه مقابل به رسمیت شناختن مفهوم فردیت دانست. در تصویری که عموم رسانه ها می سازند، تجربه های فردی سهم چندانی در تکوین شخصیت و جهان درون روانی فرد ندارد. رسانه ها عموما دنبال نسخه هایی یکدست و کلیشه وار برای وضعیت های انسانی می گردند. تلاش می کنند پیچیدگی تجربه های روان شناختی را ساده کنند و درنتیجه راه حل هایی معجزه گونه ارائه دهند. به عبارتی آفتی روان- جامعه شناختی که در جامعه برای زود به مقصدرسیدن و زود پول دارشدن و زودکامیاب شدن وجود دارد، در اینجا نیز به شکل ارائه پیشنهادهایی که می تواند کام بخشی فوری به بار آورد، رخ می نماید.
خبرنگاران عموما می خواهند کارشناسان، وضعیتی ساده شده- نه به معنای همه فهم بلکه به معنای تقلیل یافته و ساده انگارانه- از موضوعات مربوط به سلامت روان ارائه دهند. بسیاری کسانی که از آنها در این گفت وگوها و نوشته ها یاد می شود، نیازمند درمان های مناسب دارویی یا غیردارویی هستند، اما روزنامه نگاران می خواهند کارشناس سلامت روان یا روان پزشک در قالب چند توصیه ساده بدون درنظرگرفتن فردیت فرد، راه حلی جادویی ارائه کند. روندی که یکی از روان پزشکان خبره در امر رسانه ها، آن را روان شناسی زرد- در برابر روزنامه نگاری زرد- نام نهاده است. وضعیت فوق به بازاندیشی جدی نیاز دارد.

انتهای پیام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here