شفقنا رسانه- دیروز یکی از مهم‌ترین افشاگری‌ها درباره یک پولشویی گسترده در رسانه های بین المللی منعکس شد و بعضی از رسانه ها آن را مهمترین افشاگری تاریخ نامیدند. روند پیگیری این گزارش تحقیقی توسط چند صد روزنامه نگار بسیار جالب و آموزنده است و پرونده سیاستمداران و افراد بسیاری از کشورهای مختلف در آن وجود دارد. از پوتین روسی تا مسی فوتبالیست از جمله کسانی هستند که در این پرونده افشاگرانه از آنها نام برده شده است و البته گستره ی موضوع و حجم اطلاعات و اسناد این کار افشاگرانه نشان می دهد که تبعات آن تا مدتها دست از سر متهمان برنخواهد داشت و اعتراض های ایسلندی ها به پرونده ی نخست وزیر و همسر او یکی از این اتفاقات است. این افشاگری در روزنامه‌های ایران هم بازتاب پیدا کرده است. اگرچه تعداد کمی از روزنامه ها به آن پرداخته اند و چنین اتفاق مهمی را بعضی از روزنامه ها حتی به عنوان تیتر فرعی صفحه اول خود هم مهم ندیده اند، مثل کیهان، آفتاب یزد و شهروند. به نظر می رسد خبرهای سوخته داخلی و  واردات موز ارزش خبری بیشتری برای این روزنامه ها داشته است.

روزنامه اعتماد، در تیتر این اتفاق را به واترگیت، نمونه تاریخی رسوایی سیاسی دوران ریاست جمهوری ریچارد نیکسون وصل کرد و آن را «واترگیت عصر ما» نامید. اگرچه گستره ی این کار تا به حال بی نظیر بوده است و واترگیت به عنوان مهمترین مثال روزنامه نگاری تحقیقی که به استعفای رئیس جمهور آمریکا منجر شد، قابل مقایسه نیست، اما از آن نظر که می تواند کمی ذهن مخاطب را به موضوع نزدیک کند، خوب است. روزنامه، علاوه بر طرحی که از چند سیاستمدارِ درگیر در این پولشویی منتشر کرده، اطلاعات اصلی را هم در صفحه یک آورده است؛ انتشار ۵/۱۱ میلیون سند فساد اقتصادی و اعداد ۱۲ و ۷۲ و ۱۴۰ که نشان دهنده تعداد افراد متهم در دسته بندی های مختلف است.

روزنامه شرق و ابتکار اما این خبر را چنانکه باید، نپروراندند و به تیتر و عکس، اکتفا کردند. شرق، از «دست‌های آلوده» نوشت و روتیتری مختصر و بسیار خنثی درباره انتشار فهرست پولشویی برخی از سران جهان. با این حال، روزنامه، در زیرتیتر، نام مهمی را هم از دل نام‌های منتشرشده بیرون آورد و با احتیاط نوشت: «به ادعای روزنامه زوددویچه نام احمدی نژاد نیز در این فهرست قرار دارد.»

ابتکار، در تیتر خود، از اصطلاح اصلی این افشاگری یعنی «اسناد پاناما» استفاده کرد و در روتیتر، اعدادی را به عنوان افراد شاخصِ متهم در این افشاگری مطرح کرد و علاوه بر آن، به نام لیونل مسی، بازیکن فوتبال آرژانتینی هم اشاره کرد.

باز بودنِ سوئیفت، در تمام روزنامه‌ها از جمله کیهان و جوان، تائید شد اما آنها در تیترهایشان از فعال نبودنِ سوئیفت انتقاد کردند. روزنامه شهروند، مانند چند روزنامه دیگر، تیتری را انتخاب کرد که بیش از آن که خطاب به مخاطبان معمولی و شهروندان باشد، خطابی کنایه‌آمیز به منتقدان برجام بود. «بفرمایید، این هم سوئیفت». این روزنامه ورود خبرنگاران به اتاق ویژه بانک مرکزی را پایان حاشیه‌سازی‌ها علیه برجام دانست.

کیهان و جوان اما نظرشان این نبود و یکی به نقل از تجار و دیگری به نقل از خبرنگار اختصاصیِ خود، در تیترهایشان علاوه بر تائیدِ باز بودنِ سوئیفت، نوشتند که مبادلات تجاری و فعالیتی در این اتاق صورت نمی‌گیرد. هر دو روزنامه هم عکس را از حضور خبرنگاران و گفت‌وگویشان با مسئولان این اتاق انتخاب کردند.

روزنامه جوان البته به افشاگری اسناد پاناما هم پرداخت اما بیشتر روی حجم اطلاعات تاکید کرد و از «شوک ۲۶۰۰ گیگابایتی فساد مالی به جهان» نوشت. آنچه به نظر می رسد رسانه های ایرانی را چندان تحت تاثیر قرار نداده است.

اختصاصی ها:

هنوز دور دوم انتخابات برخی از شهرها باقی مانده و معلوم نیست سهم هر جریان سیاسی از کرسی‌های مجلس در نهایت، چه قدر خواهد بود. با این حال، موضوع ریاست عارف یا لاریجانی، بحث روز است. روزنامه آفتاب یزد، گفت‌وگویی با علی صوفی، رئیس ستاد ائتلاف اصلاح‌طلبان تهران انجام داد و پاسخ صریحی برای پرسشِ خود از او گرفت؛ این که افراد مورد حمایت لیست امید، به ریاستِ عارف رای خواهند داد.

اشتباه حرفه‌ای:

درحالی که در روزهای گذشته، روزنامه‌های مختلف، در یکی از تیترهای خود به موضوعِ احتمال بازگشت احمدی نژاد به عرصه سیاست پرداخته بودند، روزنامه سیاست روز، بدون آنکه چیزی به این خبر اضافه کند، با یک روز تاخیر، تنها به بازنشر خبرِ رسانه‌های اصلاح‌طلب پرداخت. سیاست روز آن رسانه‌ها را «دل نگرانِ ۹۶» نامیده و در روتیترِ خود آورده است: «رسانه‌های اصلاح‌طلب از بازگشت احمدی نژاد می‌گویند» و در زیرتیتر، فقط به نقل قول کردن از دیگر رسانه‌ها پرداخته است. درواقع روزنامه، گویا ترجمانِ دیگر روزنامه‌ها برای مخاطبان خود شده است؛ مخاطبانی که اینگونه فرض شده که تنها منبع دریافت خبرشان سیاست روز است. ضمن این که روز گذشته ایسنا با انتشار مطلبی اصل این خبر را هم زیر سؤال برد و از این نوشت که اصولا احمدی نژاد چنین جمله ای را نگفته است و مشخص نیست چه کسی با چه هدفی این خبر را منتشر کرد و رسانه های دیگر دست به دست آن را بازتاب داده اند. در همین مطلب با دو نفر از نزدیکان او صحبت شده و آنها هم چنین خبر و گفته ای را رد کرده اند.

انتهای پیام