شفقنا رسانه- جیمز تاموسیمه: «اسماعیل ایناشه» خبرنگار آزادی است که اخبار آفریقا را گزارش می‌دهد. او محقق و سردبیر همکار نشریه Warscapes است که در حوزه سیاست خارجی مطلب منتشر می کند. ایناشه درباره‌ی اهمیت فن آوری تلفن همراه و تاثیر آن در حوزه خبرنگاری در قاره آفریقا می‌گوید. او آماری ارائه می‌دهد که نشان دهنده‌ی اقبال زیاد به استفاده از داده‌های تلفن همراه در حوزه‌ی روزنامه‌نگاری در کشورهای اطراف ساهارا است.

ایناشه بر اساس اطلاعات شرکت ارتباطاتی و بین المللی اریکسون تصریح می‌کند، استفاده از داده‌های تلفن همراه در قاره آفریقا از جنوب تا شمال- آفریقای جنوبی تا کنیا و نیجریه تا غنا- از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۹ شاهد افزایش ۲۰ برابری خواهد بود؛ این یعنی دو برابر رشد متوسط جهانی که البته با کاهش قیمت گوشی و تعرفه داده‌ها نیز تقویت خواهد شد.

این خبرنگار آفریقایی بر اساس داده‌های شرکت اریکسون تاکید می‌کند که ۷۵ درصد از ضریب نفوذ تلفن همراه در کشورهای حوزه ساهارا تا سال ۲۰۵۰ عمدتا 3G و 4G خواهد شد.

در حالی که ضریب نفوذ تلفن همراه در آفریقا در سال ۲۰۱۳ در مجموع تنها ۱۶ درصد بود و تنها ۶۷ میلیون تلفن همراه هوشمند هم در دست مردم این قاره بود، پیش بینی می‌شود تا سال ۲۰۱۹ تعداد کسانی که تلفن همراه خواهند داشت به ۹۳۰ میلیون عدد می‌رسد و همچنین از هر ۴ نفر ۳ نفر تلفن در اختیار خواهند داشت.

پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۵ ضریب نفوذ اینترنت در آفریقا به ۵۰ درصد برسد و ۳۶۰ میلیون گوشی تلفن همراه هوشمند نیز در دست مردم باشد. این عدد در حقیقت دو برابر تلفن های هوشمندی است که اکنون در دست مردم ایالات متحده آمریکا قرار دارد.

ایناشه که پیشتر برای بی بی سی کار می کرده و اکنون نیز مشاور چندین مجله و نشریه درباره‌ی آفریقا است، معتقد است زیرساخت های ضعیف قاره سیاه، درحقیقت توجیه کننده رشد بی سابقه آن در مورد نفوذ تلفن همراه و شبکه‌های دیجیتالی است.

او معتقد است فن آوری تلفن همراه برای کشورهای حوزه ساهارا بسیار مهم است چرا که دسترسی به ابزار ارتباطاتی و حتی برق در این کشورها به سختی صورت می‌گیرد؛ به طوری که بر اساس پژوهش موسسه اریکسون، در مقابل ۷۰ درصدی که از روی گوشی تلفن همراه خود وارد اینترنت می‌شوند، تنها ۶ درصد از لپ تاپ وارد دنیای مجازی می شوند.

او می‌افزاید، اکنون در آفریقا استفاده از فن آوری تلفن همراه هوشمند و شبکه‌های اجتماعی برای نقل و انتقال پول در مناطق شهری و حتی روستایی رو به گسترش است.

ایناشه می‌گوید مردم آفریقا دیگر روزنامه و تلفن را رها کرده و به سوی فن آوری تلفن همراه هوشمند یورش برده‌اند.

اکنون وضعیت به گونه‌ای است که بزرگترین و فعال ترین شرکت‌های فن آوری غرب مانند فیس‌بوک، گوگل و ویکی پدیا تلاش می‌کنند در بسیاری از کشورهای قاره آفریقا فعال کنند چرا که این قاره جوان ترین جمعیت جهان و همچنین رو به رشدترین قاره‌ها است.

ایناشه البته تاکید می‌کند در زمینه‌ی اخبار و اطلاعات، هنوز بیشترین مراجعه مردم در آفریقا به شبکه‌ها و خبرگزاری‌های خارجی از جمله بی.بی.سی، سی.ان.ان، الجزیره، رویترز، خبرگزاری فرانسه و سی.سی.تی.وی چین است.

او خاطرنشان می‌کند رسانه‌های جدید – شبکه های اجتماعی و موبایلی- به شدت در حال دموکراتیک کردن فضای رسانه‌ای و اطلاعاتی در آفریقا هستند، به طوری که مردم این قاره می‌توانند به طور مستقل و آزادانه روایت‌ها و نظرات خود را به اشتراک بگذارند؛ روایت‌هایی که در خیلی از موارد حتی برخلاف جریان رایج اطلاعات در رسانه‌های غربی است؛ رسانه‌هایی که همواره اخبار تراژیک و غم‌انگیزی چون جنگ و بیماری‌ها را از آفریقا گزارش می‌دهند.

ایناشه به نقل از جاستین آرن اشتاین خبرنگار اهل آفریقای مجنوبی می‌گوید وقتی اتفاق مهمی در قاره آفریقا رخ می‌دهد، نظرها و چشم‌ها به سوی خبرنگاران، بلاگرها، فعالان و روزنامه‌نگاران محلی جلب می‌شود تا واقعیت‌ها بهتر شناسانده شوند؛ رسانه‌های جدید در آفریقا هم در حقیقت به همین افراد چشم می‌دوزند، افرادی که یا عکاس هستند، یا خبرنگار یا تهیه کنندگان فیلم.

این فعال عرصه رسانه ای آفریقا معتقد است، رسانه‌های جدید درحقیقت رسانه‌های سنتی و حتی حکومت‌ها را به چالش سختی کشیده‌اند و با اخبار و اطلاعات خود فساد و بی‌عدالتی در این قاره را گزارش می‌کنند. ایناشه معتقد است اتفاقات و اعتراضات جدیدی که در بورکینافاسو و بروندی رخ داد درحقیقت با فعالان عرصه مجازی و شبکه های اجتماعی مهندسی شده بود.

ایناشه درعین حالی که به اهمیت شبکه‌های اجتماعی در مخابره سریع و بادقت رویدادها و گزارش‌ها اشاره می‌کند و همچنین بر کنار رفتن رسانه‌های نوشتاری مثل روزنامه در سایه هشتگ ها و توییت ها اعتراف می‌کند، اما به یک حقیقت تلخ نیز اشاره می‌کند که سوءاستفاده از شبکه های اجتماعی در آفریقا امری به شدت معمول است.

او در این مورد مثالی از کشور اریتره را ذکر می‌کند. او می‌گوید اخیرا در فضای مجازی خبری منتشر شد مبنی بر اینکه مقامات اریتره به همه مردان این کشور دستور داده اند دو همسر اختیار کنند که به سرعت در سرتاسر قاره و جهان پخش شد و البته یک دروغ آشکار بود.

ایناشه در پایان تاکید می‌کند که شبکه های اجتماعی باعث شده اند تا مردم آفریقا هم به حساب بیایند اما این فضا عیوبی هم دارد که پراکندن چنین دروغ‌هایی از آن جمله است.

منبع: رویترز/فوریه ۲۰۱۶

ترجمه: محمود بدرلو

انتهای پیام