شفقنا رسانه- اگرچه صدای سیاستمداران آمریکا و انگلیس بلندترین صدا بود که همواره اعلام می‌کردند دنیا بدونِ صدام حسین جای بهتری است حتی به قیمت گزاف کشته شدن سربازان و نیروهای غیرنظامی و سال‌های سال آشفتگی در کشور عراق، اما حالا به واسطه تحقیقات چیلکات درباره حمله آمریکا به عراق، صداهای مخالف با این جنگ بلندتر شده‌اند و سیاستمداران را به واکنش واداشتند. نتیجه این تحقیقات به طور خلاصه این بود که نه تنها ورود آمریکا به جنگ با عراق کاری اشتباه بود بلکه موافقت تونی بلر نخست وزیر وقتِ بریتانیا برای پیوستن به این جنگ هم بر اساس اطلاعاتی متزلزل و ناکافی بود و با کمی تخمین آسیب‌ها، می‌توانستند راه‌های غیرنظامی را انتخاب کنند. اهمیت این تصمیم‌گیریِ نادرست زمانی مشخص می‌شود که به وضعیت عراق در سال‌های پس از صدام نگاه کنیم.

تونی بلر، سیاستمدار بریتانیایی با صورتی جدی در صفحه یکِ روزنامه‌ها که منتقدِ پیوستن بریتانیا به جنگ آمریکا با عراق هستند، ظاهر شده است. گاردین، مانند چند روزنامه دیگر، شاه کلیدِ جملات بلر در نامۀ حمایتی‌اش به جرج بوش رئیس جمهور وقتِ آمریکا در سال ۲۰۰۲ را به عنوان تیتر انتخاب کرد: «هرچه پیش بیاید با تو خواهم بود…» حالا به سادگی می‌توان تأثیر مخرب چهره غیرمحبوب بوش در سال‌های ریاست جمهوری و پس از آن را روی اعتبار و محبوبیت تونی بلر دید. روزنامه نقل قولی از سِر جان چیلکات را هم زیر عکس آورد که گفته بود بریتانیا، بدون این که گزینه‌های مسالمت‌آمیز را بررسی کند، تصمیم به جنگ گرفت. مقاله‌ای هم سمت راست صفحه منتشر شد که نویسنده آن را از بغداد نوشته است و تیترش هم به خوبی موضع صریح و انتقادی روزنامه درباره وضعیت عراق را نشان می‌دهد: «مرگ و ویرانی، به عنوان یک واقعیت روزمره در ۱۳ سالِ دردناک پس از حمله».

در بخش دیگری از نامه، بلر به بوش اطمینان خاطر داد که او و کشورش هر تصمیمی درقبال عراق و صدام حسین بگیرند او هم همان تصمیم را خواهد گرفت. دیلی تلگراف، همین بخش از نامه را تیتر کرد و در زیرتیترهایش هم اطلاعات بیشتری درباره این موضوع داد و البته مانند چند روزنامه دیگر، نام تونی بلر را با صفت “Defiant” همراه کرد که به معنای مبارز و جسور نه در معنای مثبتِ آن است؛ واژه‌ای که مفهومِ نزدیک به آن در فارسی می‌تواند خیره‌سر یا لجباز باشد. روزنامه نوشت که او، برخلاف انتقادهای مربوط به جنگ عراق، می‌تواند در چشمان ملت خود نگاه کند و در دو زیرتیترِ دیگر، بخشی از نتایج تحقیقات چیلکات را بازگو کرد.

تیترِ انتخابی روزنامه تایم شاید عمیق‌تر و خلاقانه‌تر از دیگر روزنامه‌های انگلیس بود و از «جنگ شخصی بلر» نوشته بود؛ اشاره‌ای که می‌تواند هم از کشمکش‌های درونی نخست وزیر سابق بگوید و هم از تصمیم خودسرانه و شخصی او درقبال مسئله مهمی مانند جنگ عراق. روزنامه ژستی را از او برای عکسِ یک انتخاب کرد که متاسف و شرمنده به نظر می‌رسد و در دوتیتر هم به صراحت نوشت که «نخست وزیر سابق، به دست چیلکات خُرد شد» و «تعهد(سوگند) پنهانی برای پشتیبانی از بوش در عراق». علاوه بر موضع‌گیریِ صریح، کار حرفه‌‌ای دیگری که روزنامه تایم کرد، انتخاب پنج شش نکته کلیدی در تحقیقات و بازنشرِ آن به صورت سوتیتر در صفحه یک بود.

روزنامه ایندیپندنت، متنی نسبتا بلند و گویا را به شکل یک بیانیه انتقادی در صفحه یکِ خود همراه با عکس بلر منتشر کرد و دیگر هیچ اشاره‌ای به تیتر و زیرتیتر نکرد. گویی روزنامه همۀ آنچه می‌خواسته بگوید را به شکلی خلاصه در معرض دید همه کسانی که صفحه یک را می‌خوانند قرار داده است. در این متن که بیشتر نگاهش به گذشته است با لحنی اعتراضی و ساده و روان گفته می‌شود: « ۱۳ سال پیش، براساس شواهدی ناقص، سربازان مجهزِ بریتانیا به عراق فرستاده شدند و کسانی هم که درباره پیامدهای آن هشدار داده بودند، به حاشیه رانده شدند. نتیجه چه بود؟ نابودی یک ملت، کشته شدن ۱۷۹ سرباز بریتانیایی و حداقل کشته شدن ۱۵۰ هزار غیرنظامی. با این حال یک مرد هنوز هم از این موضوع ناراحت و متعجب است…» جمله پایانی متن، یک اصطلاح انگلیسی است که اینجا کنایه‌ای به تونی بلر محسوب می‌شود که با وجود این که خود، عامل بخشی از این اتفاقات بوده اما هنوز از این موضوعات ابراز ناراحتی و تعجب می‌کند.

انتهای پیام