زمان انتشار : ۱۷ فروردین ,۱۳۹۶ | ساعت : ۱۳:۰۲ | کد خبر : 453857 |

کارنامه هیئت‌منصفه مطبوعات در سال ٩۵

شفقنا رسانه– شرق نوشت:

هیئت‌منصفه در کشور سابقه صدساله دارد و اعضای این هیئت با حضور در دادگاه، بیشتر نقش مشاور را برای قضات، ایفا می‌کنند و طبق قانون و پس از شور اعلام می‌کنند آیا متهم بزهکار است یا خیر.  به گزارش ایرنا، نهاد هیئت‌منصفه نخستین‌بار در دوران مشروطیت در متمم قانون اساسی مصوب ١٢٨٧ شمسی در نظر گرفته شد؛ اما تاکنون کارکرد این نهاد بسیار محدود بوده است و حتی تجربه چندانی از تشکیل این نهاد در کشور وجود ندارد.  از سال ١٣٠١ تا ١٣۶٠ شمسی؛ یعنی حدود ۶٠سال، قانون‌هایی چون، قانون موقت هیئت‌منصفه، مصوب ١٣٠١، قانون مجازات عمومی، مواد ١۶٢ تا ١۶٧ مصوب در ١٣٠۴، قانون محاکمه وزرا و هیئت‌منصفه مصوب در ١٣٠٧، قانون هیئت‌منصفه، مصوب ١٣١٠، مقررات مربوط به تعداد هیئت‌منصفه، مصوب ٧/١١/١٣١۵، لایحه قانونی مطبوعات، مواد ٣۴ الی ۴۴، مصوب ١٣٣١، لایحه قانونی مطبوعات، مواد ٣٠ الی ۴٠، مصوب ١٣٣۴ – که جایگزین قانون قبلی شد- لایحه قانونی مطبوعات و مواد ٣٠ الی ٢٨، مصوب ١٣۵٨ (آخرین قانون مورد عمل در هیئت‌منصفه که مصوب شورای انقلاب است) تصویب شده است.
سال ١٣٧٠، سال جدیت کار هیئت‌منصفه است. در این سال، هیئت‌منصفه مطبوعات تشکیل و تا سال ١٣٧٢، چند محاکمه مهم برگزار شد، اگرچه از حیث کمیت برگزاری جلسات، محدود بود.
عمده‌ترین آن محاکمه نشریه‌های گردون و فاراد بود. محاکمه این دو هفته‌نامه به برائت یکی و محکومیت دیگری انجامید. در سال ١٣٧٠ تا ١٣٧٢ هیئت‌منصفه حدود سه محاکمه مطبوعاتی داشت. از سال ١٣٧٢ به‌بعد، دور جدید محاکمات مطبوعاتی و فعالیت جدی‌تر هیئت‌منصفه است. در این مدت، به‌طور تقریبی، هر ١۵ روز یک‌بار در تهران دادگاه مطبوعاتی برگزار شده است.
با ملاحظه متون قانونی مربوط به جرائم سیاسی و مطبوعاتی تنها موردی که به وظایف هیأت مزبور اشاره داشته است، ماده ١٣٣ قانون هیئت‌منصفه مصوب سال١٣٨٢ بوده که بیان کرده پس از اعلام ختم رسیدگی بلافاصله اعضای هیئت‌منصفه به شور پرداخته و نظر کتبی خود را در دو مورد زیر به دادگاه اعلام می‌کنند.
الف) متهم بزهکار است یا خیر؟ ب) در صورت بزهکاری آیا مستحق تخفیف است یا نه؟
براساس ماده ٣۶ قانون مطبوعات، اعضای هیئت‌منصفه مطبوعات تهران ٢١ نفر و در استان‌ها ١۴ نفر هستند.
در ماده ٣٨ قانون مطبوعات آمده است: «پس از انتخاب اعضای هیئت‌منصفه، موضوع ماده (٣۶) این قانون، مراتب توسط رئیس کل دادگستری استان به اعضاء ابلاغ می‌گردد. دادگاه رسیدگی‌کننده به جرائم مطبوعاتی، حداقل یک هفته قبل از زمان رسیدگی، از تمامی اعضای هیئت‌منصفه دعوت می‌کند تا در جلسه محاکمه حضور یابند. دادگاه با حضور حداقل ٧ نفر از اعضاء هیئت‌منصفه رسمیت خواهد یافت. اکثریت آراء حاضران ملاک تصمیم‌گیری هیئت‌منصفه خواهد بود. اعضای هیئت موظفند تا پایان جلسات دادگاه حضور داشته باشند».
طبق ماده ۴٣، پس از اعلام ختم رسیدگی، بلافاصله اعضاء هیئت‌منصفه به شور پرداخته و نظر کتبی خود را در دو مورد زیر به دادگاه اعلام می‌دارند:
الف ـ متهم بزهکار است یا خیر؟
ب ـ در صورت بزهکاری آیا مستحق تخفیف است یا خیر؟
ماده ۴٣ هم چهار تبصره به شرح زیر دارد:
تبصره ١ـ پس از اعلام نظر هیئت‌منصفه، دادگاه درخصوص مجرمیت یا برائت متهم اتخاذ تصمیم نموده و طبق قانون مبادرت به صدور رأی می‌نماید.
تبصره ٢ـ در صورتی که تصمیم هیئت‌منصفه بر بزهکاری باشد دادگاه می‌تواند پس از رسیدگی رأی بر برائت صادر کند.
تبصره ٣ـ درصورتی که رأی دادگاه مبنی‌بر مجرمیت باشد، رأی صادره طبق مقررات قانونی قابل تجدیدنظرخواهی است. در رسیدگی مرحله تجدیدنظر حضور هیئت منصفه لازم نیست.
تبصره ۴ـ حضور هیئت‌منصفه در تحقیقات مقدماتی و صدور قرارهای قانون لازم نیست.
ماده ۴۴ قانون مطبوعات که آخرین ماده فصل هفتم آن مربوط به اعضای هیئت‌منصفه مطبوعات است، اذعان می‌دارد: «هرگاه حکم دادگاه مبنی‌بر برائت یا محکومیتی باشد که مستلزم سلب حقوق اجتماعی نباشد، از نشریه درصورتی‌که قبلا توقیف شده باشد بی‌درنگ رفع توقیف خواهد شد و انتشار مجدد آن بلامانع می‌باشد».
اعضای هیئت‌منصفه مطبوعات استان تهران در سال ٩۵، حدود ۵۶ پرونده مطبوعاتی را مورد رسیدگی قرار دادند که برخی رسانه‌ها در چند جلسه دادگاه پرونده داشتند.
تابناک با پنج جلسه حضور در صدر رسانه‌های محاکمه‌شده در دادگاه مطبوعات بود که روزنامه‌های وطن امروز، ایران، خورشید و خبر ورزشی هرکدام با دو جلسه حضور، در رده‌های بعد از تابناک قرار داشتند.  در این مدت به پرونده مدیران‌مسئول سابق یا فعلی خبرگزاری‌های مهر، موج، ایسنا، ورزشی، برنا و دانشجو، روزنامه‌های شرق، شروع، خورشید، نود، آفتاب یزد، قدس، راه مردم، اسرار، قانون، وطن امروز، خبر ورزشی، ایران، اطلاعات، بهار و ستاره صبح، سایت‌های خبری شهدای ایران، دانا، خردادنیوز، انتخاب، شهیدنیوز، روزهای بروجرد، بولتن‌نیوز، تابناک، پویش، ٢۴، جهان‌نیوز صراط‌نیوز، روزنو، هفته‌نامه‌های سیب سبز، عصر ارتباط، صدا و یالثارات و نشریات ایده‌آل، جامعه پرستاری، صبا و سیب سبز و ماهنامه ٢٠ ساله‌ها با اتهاماتی چون نشر اکاذیب، افترا، انتشار مطالب خلاف‌واقع به قصد تشویش اذهان عمومی، پخش شایعات، توهین به مسئولان نظام و تبلیغ علیه نظام رسیدگی شد که اعضای هیئت‌منصفه مطبوعات در بیشتر موارد متهم را مجرم تشخیص ندادند یا اینکه متهم را در صورت مجرم تشخیص‌دادن، مستحق تخفیف دانستند.  در خرداد و شهریور سال ٩۵ به‌ترتیب سایت جهان‌نیوز و خبرگزاری موج فیلتر شند که بعد از برگزاری دادگاه مطبوعات و صدور حکم قاضی، هر دو رسانه به‌ترتیب در دی‌ماه و بهمن همان سال رفع توقیف شدند.

انتهای پیام

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here