زمان انتشار : ۲۰ فروردین ,۱۳۹۶ | ساعت : ۰۵:۲۹ | کد خبر : 453833 |

روزنامه‌نگاری نوروزی در فضای مجازی

شفقنا رسانهمجید رضاییان عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی و مدرس روزنامه نگاری در روزنامه ایران درباره الزامات روزنامه‌نگاری و روزنامه‌داری در ایام تعطیلات نوروز نوشت:

بی شک انتشار روزنامه‌ها به شکل مجازی و الکترونیکی بویژه در ایام تعطیلات طولانی نوروزی کار درستی است و جای تردید و شبهه‌ای در آن نیست ولی من از منظر دیگری به این موضوع نگاه می‌کنم. اساساً ما چه تعطیلات داشته باشیم چه نداشته باشیم، در حال حاضر دنیا به سمتی می‌رود که نشریات چاپی بر سر دوراهی قرار گرفته‌اند که آیا روند چاپی خود را ادامه دهند یا خیر؟ اگر بخواهند ادامه دهند، شرایط چیست؟ اگر بخواهند در فضای مجازی بیایند، شرایط چیست؟ چون در کشورمان تعطیلات زیاد است، خیلی طبیعی است که مطبوعات ما در ایام تعطیل در همان شکل حرفه‌ای خودشان صفحاتی را داشته باشند که مخاطب بتواند از طریق وب مطالب را ببیند و جست‌و‌جو و مطالعه کند.
نکته فقط در این است که چه در ایام تعطیل و چه در ایام غیر تعطیل، در حال حاضر یک پرسش حرفه‌ای جدی در سراسر دنیا پیش آمده‌ است که آیا مطبوعات چاپی همچنان به روش خود ادامه دهند یا به طور کل در فضای مجازی ادامه حیات دهند.
در کشور ما این تصور که روزنامه‌ها در فضای مجازی درست عین آن چیزی که در فضای چاپی هست، دیده شوند، تصور درستی نیست.
به‌دلیل اینکه مخاطبان، عادت کرده‌اند و انتظار دارند وقتی که به فضای مجازی می‌روند، باید یک مطلب خیلی کوتاه را بخوانند و از اینکه مطلبی را که با یک قاعده حرفه‌ای تنظیم شده، هرچند یک گزارش و مقاله خوب، یادداشت خوب یا نقد خوب باشد چندان دنبال نمی‌کنند. برای این تغییر اول باید ذائقه مخاطب فرهنگ‌سازی کرد، چون مخاطب در ایران در قالب کاربر در فضای وب است و با مخاطبی که در بقیه جاهای دنیا وجود دارد متفاوت است. پس ذائقه مخاطب و کاربر را باید به گونه‌ای تغییر داد که در فضای وب دنبال یک یادداشت و یک گزارش خوب باشند. در هردو حالت ما باید برای پاسخ به این سؤال و این دوراهی که مطبوعات چاپی بر سر آن قرار گرفتند، به محتوا بپردازیم و تغییرات جدی. برای اینکه ما به محتوا برسیم و تغییرات جدی ایجاد کنیم، باید برویم سراغ ژانر روزنامه نگاری تحلیلی.
این ژانر می‌گوید که سراغ هر رویدادی که می‌روی باید رویداد را با دو سؤال تعقیب کنی. ۱-‌ How (چگونگی)، ۲-‌ why (چرایی)
به این شکل اگر چگونگی و چرایی رویه او را مورد توجه قرار بدهیم، مخاطب ما در فضای وب – که اسمش را کاربران می‌گذاریم و در وب۲ یا همان شبکه‌های اجتماعی که اسمش را ارتباط‌ گران می‌گذاریم- اینها به مطالب کوتاه عادت کرده‌اند و چرا و چگونگی آن را کسی به آنها نگفته است و اگر یک مطلبی در وب قرار بگیرد که فلان موضوع چرایی و چگونگی‌اش این است و یک لینک کوتاه هم گذاشته شود، کاربران آن را باز می‌کنند و به مطلب کامل می‌رسند و می‌بینند که نیاز‌هایشان پاسخ‌ داده شده و وقتی این نیازها پاسخ داده شود، مخاطب در فضای وب هم ما را دنبال می‌کند. چون کسی در فضای مجازی به این دو سؤال پاسخ نمی‌دهد، اگر روزنامه‌ای، این کار را بکند، مخاطب را به‌دنبال خود می‌کشد. این راه‌حلی است که مطبوعات و خبرگزاری‌های ما را زنده می‌کند. پس ما باید خیلی قوی به این سمت حرکت کنیم. ما هر چقدر به مخاطب خود پاسخ پرسش‌هایش را بدهیم، موفق‌تر خواهیم بود بنابراین در شرایطی هم که در تعطیلات روزنامه منتشر می‌کنیم، درست است که به سبب مشکلات شبکه توزیع، مخاطب را از طریق فضای وب به روزنامه متصل کرده‌اید، اما در عین حال باید بدانید که در فضای غیر تعطیلات هم مخاطب منتظر چیز دیگری است. جواب سؤالات مخاطب را باید داد و باید روزنامه نگار به مخاطب بگوید که این اتفاقی که افتاد، چرا افتاد و چگونه افتاد. این مسأله اصلی است که عامل بقای مطبوعات در همه جهان می‌تواند باشد ودر ایران بیشتر. البته در انگلیس، فرانسه، امریکا و اروپا روزنامه‌ها براساس همین پرداختن به روزنامه‌نگاری تحلیلی است که ادامه حیات می‌دهند. اما در مورد اینکه خلأ اطلاع‌رسانی در ایام تعطیل به‌دلیل منتشر نشدن روزنامه‌ها تا چه حد احساس می‌شود باید گفت: معلوم است که در ایام تعطیل هر چقدر کار خبری کمتر و اطلاع‌رسانی ضعیف‌تر باشد، ارتباط بامخاطب کمتر می‌شود، البته یک اما هم دارد. در ایام تعطیلات خبر و رویداد هم کمتر است. بیشتر زندگی روزانه مردم است که در تعطیلات می‌گذرد. این چیزها باید خبر شود. مثال می‌زنم: در ایام تعطیل هیچ وقت تیتر یک روزنامه‌ها این نبوده که مثلاً «فلان رستوران غذای مسموم سرو کرده و چند ‌نفر مسموم شدند.» یا گزارش کامل از یک ترافیک ۵ ساعته در فلان جا وجود ندارد. چون ما همیشه فکر کردیم که تیتر یک همیشه یعنی تیتری در عرصه سیاست یا اقتصاد. در حالی که در ایام تعطیلات خبرها باید خاص خود تعطیلات باشد. چیزهایی که ما آنها را اصلاً حوزه خبری نمی‌دانیم در حالی که آنها هم اهمیت حوزه را دارند.
اما با این توضیحات باید دید مردم در ایام عید به چه نوع اطلاعاتی نیاز دارند که مطبوعات می‌توانند تأمین‌کننده آن باشند. طبیعی است که حوزه مربوط به زندگی مردم یعنی در تعطیلات برای یک خانواده چه چیزهایی معنا پیدا می‌کند. سینماها، مراکز تفریحی، رستوران‌ها، امنیت جاده‌‌ها و آنچه مربوط به سفر می‌شود.
اما در مورد تجربه کشورهای دیگر و روزنامه‌های صاحبنام دنیا در مواجهه با چنین وضعیتی باید گفت اصلاً آنها چنین تعطیلاتی مانند ما ندارند که این اندازه طولانی باشد. آنها یک تعطیلات یک هفته‌ای و چند روزه دارند؛ نه ۲۰- ۱۸ روزه مانند ایران در این زمان کوتاه هم انتشار ضمیمه‌های خود را دارند. مجلات خود را دارند که در چند نوبت چاپ می‌شود. در حقیقت چنین توقعی که همه‌چیز قفل شود، وجود ندارد.

انتهای پیام

انتهای پیام

media.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here