عمادی:فیلترینگ تلگرام به دلیل نداشتن راهبرد مناسب است

شفقنا رسانه- زهرا حکیمی: هفته پیش خبری به نقل از بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مبنی بر فیلتر شدن تلگرام و جایگزین شدنش با یک سامانه مشابه ملی منتشر شد که با واکنش‌های زیادی همراه شد. اما فیلتر شدن این پیام‌رسان چه تبعاتی را با خود به همراه خواهد داشت؟و آیا اساساً محدودیت می‌تواند مانع از دسترسی مردم به ابزارهای ارتباطی شود؟ شفقنا رسانه در گفت‌وگو با  اهالی رسانه نظرات آنان را درباره این اقدام و تجربه‌های آنان از پیام‌رسان‌های داخلی جویا شده است.  علی عمادی، معاون سردبیر «همشهری» درباره فیلتر شدن تلگرام به شفقنا رسانه می‌گوید:  شخصاً با هرگونه فیلترینگ یا ایجاد محدودیت بخصوص برای ابزارهای ارتباطی مخالف هستم چون کارایی ندارد. مسلماً فیلترینگ از همان جنس زمستان ۹۶، موجب اخلال در امور ارتباطی مردم و کاربرانی خواهد شد که روی وجود پیام‌رسان موردنظر خود حساب بازکرده‌اند اما این اخلال مقطعی است و آن‌ها خیلی سریع، راه‌های جایگزینی پیدا می‌کنند تا دوباره بتوانند از ابزار مدنظرشان استفاده کنند.

او ادامه می‌دهد: دلایلی که در این روزها برای فیلترینگ تلگرام مطرح می‌شود نکاتی هستند که یک شبه ایجاد نشده‌اند. یعنی این‌طور نبوده که پیام‌رسان تلگرام چنین مشکلاتی را نداشته و حالا یا دستکم از چند ماه پیش راهش را تغییر داده باشد که اکنون مسئولان به این شکل ناگهانی در فکر تغییر مسیر هستند. شاید تنها مورد تازه، استفاده از ارزهای مجازی و ضربه به اقتصاد کشور در بستر این پیام‌رسان باشد که البته مسئله‌ای جدی است اما قطعاً با ایجاد فیلترینگ این مشکل هم حل نمی‌شود. چه آن‌که اگر مردم سودی در آن بیابند با انواع و اقسام راه‌ها سعی می‌کنند آن را به دست بیاورند. درست مثل اتفاقی که برای گلدکوئیست افتاد و اگر پای زندان ، جریمه ، شدت و حدت به میان نمی‌آمد {بااینکه حالا از سکه افتاده و کوس رسوایی‌اش عالم‌گیر شده} هنوز هم رواج داشت وعده‌ای در حال پرزنت و دادوستد بودند.

عمادی بزرگ‌ترین معضل را نداشتن راهبرد مناسب می‌داند و توضیح می‌دهد: مسئولان ما در هر دولتی و از هر جناحی چون به‌طورکلی راهبردهای بلندمدت و میان‌مدت درستی در اختیار ندارند، خیلی زود برای حل مشکلات مختلف سعی می‌کنند صورت‌مسئله را با حذف و قطع، پاک نمایند. هرچند روش دولت‌ها بر اساس سلایقشان با یکدیگر متفاوت است اما چون در این‌گونه مشکلات، مسئله از دست دولت‌ها خارج‌شده و معمولاً با امنیت ملی گره می‌خورد، درنهایت همه این روش‌های گوناگون به یک نتیجه معلوم که حذف است، می‌رسد.

او ادامه می‌دهد: اگر به یاد داشته باشید، تلگرام در فضای بگیر و ببند و فیلترینگ پیام‌رسان‌هایی مثل وایبر و وی چت، کشف شد و با توجه به سادگی و بعد سرعتش، به‌طور گسترده مورد استقبال قرار گرفت. آن زمان بهانه فیلترینگ وی چت و امثال آن ارتباط ساده کاربران با یکدیگر عنوان شد. با یک تکان موبایل کاربران آن اطراف مشخص می‌شدند و این موجب ارتباط خارج از عرف افراد، بخصوص برای جنس‌های مخالف می‌شد. نداشتن راهبرد صحیح و صرفاً برای حل مسئله در آن زمان موجب شد به‌نوعی کاربران به سمت تلگرام سوق داده شوند. آن زمان پاول دورف یهودی نبود؟ ارتباطش با مخالفان حکومت ایران، آن‌گونه که اکنون مطرح می‌شود قابل ردگیری و شناسایی نبود؟ مشخص نبود که عمده کاربران تلگرام، ایرانی هستند؟ همان‌طور که آن زمان با نداشتن راهبرد، دستی‌دستی شرایط را برای تلگرام آماده کردیم تا در این زمان کاسه چه کنم دست بگیریم، اکنون نیز برای حل یک مشکل مقطعی، بدون داشتن راهبرد مشخص، بار دیگر آماده فشار دادن دکمه فیلترینگ هستیم.

 

معاون سردبیر «همشهری» در پاسخ به این سؤال که آیا تجربه استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی را داشته می‌گوید: من تاکنون از هیچ پیام‌رسان داخلی استفاده نکرده‌ام اما با توجه به گزارش‌هایی که منتشرشده، به نظر می‌رسد هیچ‌کدام از آن‌ها در حال حاضر قابلیت کوچ حداقل ۴۰ میلیون کاربر ایرانی تلگرام را ندارند؛ نه از حیث سخت‌افزاری و نه از لحاظ کیفیت و سرعت انتقال و قابلیت‌های چندرسانه‌ای. در چنین شرایطی اگر جایگزین داخلی برای تلگرام ایجاد نشود، با فیلترینگ تلگرام، بازهم پای رقبای خارجی به میان می‌آید کما این‌که اکنون زمزمه‌هایی مطرح‌شده و حرف از پیام‌رسانی مثل تم تم است که به برادر دوقلوی تلگرام شهرت دارد. اگر جایگزین تلگرام همان شرایط تلگرام را داشته باشد، چرا آن را فیلتر می‌کنند؟

عمادی معتقد است که برای پیام‌رسان آنچه اهمیت دارد امکانات و قابلیت‌هاست و از آن مهم‌تر فراگیری و اگر پیام‌رسانی در همان حد تلگرام و با همان ویژگی‌ها باشد و مورد اقبال عمومی قرار بگیرد دیگر فرقی نمی‌کند که داخلی باشد یا خارجی. او امنیت و حفظ حریم خصوصی را مسئله‌ای مهم می‌داند و می‌گوید: آنچه اکنون درباره پیام‌رسان‌های داخلی سر زبان‌ها افتاده و ممکن است از فراگیری آن‌ها بکاهد، مسئله امنیت و حفظ حریم خصوصی است. گسترش شوخی‌هایی که اکنون در فضای مجازی درباره پیام‌رسان‌های داخلی دیده می‌شود، بازتاب باور عمومی دراین‌باره است. بحث درستی یا نادرستی این نوع ادعاها مطرح نیست بلکه تلقی عموم است که شاید با زمینه‌سازی معاندانه شکل‌گرفته باشد اما به‌هرحال قبول این باور می‌تواند لطمه جدی به فراگیری پیام‌رسان‌های داخلی بزند. در چنین اوضاعی بازهم همان بحث نداشتن راهبرد مشخص در کشور در قبال پیام‌رسان و شبکه اجتماعی پیش می‌آید. اگر چنین راهبردی وجود داشت از مدت‌ها پیش پلتفرم آن تهیه می‌شد و زمینه‌سازی و فرهنگ‌سازی مقتضی درباره آن ایجاد می‌کردند و مثل حالا در شرایطی قرار نمی‌گرفتیم که به دنبال ضرب‌الاجل و زمان پایان و سراسیمگی از جایگزین باشیم.

تلاش برای رفع انحصار مسئله‌ای بود که اخیراً رئیس‌جمهور هم به آن اشاره کردند. معاون سردبیر «همشهری» دراین‌باره می‌گوید: باوجود پیام‌رسان‌های داخلی هیچ ضمانتی برای ایجاد انحصار از سوی آن‌ها وجود ندارد. اکنون برای فیلترینگ تلگرام، دلیل رفع انحصار را مطرح می‌کنند اما چه تضمینی هست که «سروش» و «گپ» و «ایتا» یا هر پیام‌رسان داخلی دیگری ویژگی‌های «ایران‌خودرو» و «سایپا» را پیدا نکنند و بدون ارائه هیچ خدماتی چون رقیبی در صحنه ندارند یکه‌تازی کنند؟

او ادامه می‌دهد: وجود چنین سؤالاتی کار را برای فراگیر شدن پیام‌رسان‌های داخلی سخت می‌کند اما بازهم باید دید مسئولان چه شرایطی را ایجاد می‌کنند. شفافیت در اداره یا حتی سهامی کردن و مشارکت دادن مردم در روند فعالیت پیام‌رسان‌های داخلی می‌تواند در میان‌مدت و یا حتی بلندمدت زمینه را برای اقبال عمومی ایجاد کند که این‌ها همه از جنس داشتن راهبرد است.

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here