زمان انتشار : ۲۴ بهمن ,۱۳۹۶ | ساعت : ۱۵:۴۸ | کد خبر : 466880 |

فریدون صدیقی: درج عنوان «مجله» برای روزنامه ایرادی ندارد/ از هر ترفندی برای افزایش مطالعه کاغذی استقبال کنیم

شفقنا رسانه-سمیرا بختیار: روزنامه‌ «سازندگی» که بعد از تغییر وضعیت انتشار اولین شماره آن به دکه آمد در بالای لوگوی خود از تعبیر «مجله‌ی بامدادی» استفاده کرده که به تعبیر «روزنامه‌ی مجله‌ای» در کنار لوگوی «آسمان آبی» از نظر معنا نزدیک است. اگرچه برخی معتقدند تحلیل باید جایگزین خبر برای روزنامه باشد و خبر خام دیگر نقشی در جذب مخاطب ندارد اما آیا به این معناست که می‌توان مرز سنتی روزنامه‌ و مجله را به هم ریخت تا آنجا که آنها را ادغام شده دانست و اساسا تحلیل‌های یک روزنامه تا چه حد می‌تواند از نظر عمق و شیوه‌ی انتشار به تحلیل مجله با نقش سنتی تحلیل وقایع نزدیک شود. «شفقنا رسانه» از سردبیر این دو روزنامه درباره‌ی علت به کار بردن این تعبیر‌ها برای رسانه‌شان پرسیده‌ است که می توانید توضیحات آنان را در (اینجا) بخوانید.

فریدون صدیقی با اشاره به تفاوت‌های یک روزنامه خبری با مجله به شفقنا رسانه توضیح می‌دهد: روزنامه به نشریه‌ای  گفته می‌شود که هرروز منتشر می‌شود در واقع نامه یک روز است و ما خبر و گزارشی از رویدادها را همراه با دیدگاه‌هایی که می‌توانند کارشناسی باشند- به معنای تحلیل رویداد- روزنامه می‌گوییم. پس روزنامه  دربرگیرنده همه این تعریف‌هاست. اتفاقی که از ابتدای تولد روزنامه‌هایی چون کیهان و اطلاعات بوده و هست. خبر، گزارش و تحلیل مجموعه عناصری از صورت‌بندی روزنامه‌ها بودند و هستند. این به معنای آن نیست که هر آنچه همراه روزنامه بود مربوط به همان روز بود. صفحاتی به نام صفحات فیچر یا صفحات میانی روزنامه هم منتشر می‌شود که بیشتر کارکرد تحلیلی -گزارشی دارند و  بیشتر گزارش تحقیقی  هستند تا گزارش خبری، گزارش توصیفی یا گزارش‌هایی از مکان یا گفت‌وگوهایی تحلیلی برای شناخت آن اتفاق یا شخصیت روز در این صفحات جای می‌گیرد.

فرصت خبررسانی از روزنامه‌ها گرفته شد

او ادامه می‌دهد: این بخش از روزنامه کارکرد دانش‌افزایی داشتند. روزنامه اگر سه کارکرد با عنوان‌های  اطلاع‌رسانی، سرگرمی و دانش‌افزایی برایش تعریف بشود، کارکرد آخر به معنای تحلیل و بررسی رویداد است. در واقع پرداختن کامل‌تر و جامع‌تر به آن موضوعاتی است که می‌توانستند موضوع روز باشند یا حداکثر به‌روز باشند که در صفحات میانی بیشترین کاربرد را داشتند. مجله قطعاً غیرخبری است برای اینکه جلد شده‌ است و دربرگیرنده موضوعاتی است که وجه سرگرمی یا تحلیل رویداد و دانش‌افزایی در آن غلیظ‌تر است. طبق تعریفی که گفتم، بیشتر مجلات تخصصی هستند و به‌نوعی گرایش عمومی دارند یا وجه غالب آن‌ها تخصصی هستند و می‌توانند هرکدام حوزه و صنعت خاصی را برای خود تعریف کنند مثل سینما، ورزش، کیف و کفش یا مهندسی پزشکی.

این مدرس روزنامه‌نگاری با اشاره به کارکردی که مطبوعات باید در حال حاضر داشته باشند، بیان می‌کند: با حضور فعال مؤثر و بهنگام شبکه‌های مجازی و پاسخ بهنگام شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی، این رسانه‌ها قطعاً شخصیت خبری بیشتری دارند و در واقع فرصت خبررسانی را از روزنامه‌ها گرفتند چون به‌هرحال روزنامه‌ها در یک‌فاصله زمانی ده‌ساعته از صفحه‌بندی تا چاپ را برای خبررسانی به‌موقع از دست می‌دهند. درحالی‌که در این ده ساعت می‌تواند اتفاق‌های زیادی بیفتد. رویدادی که امروز اتفاق افتاده، تازه روزنامه می‌خواهد روز بعد به آن بپردازد. خب این اصلاً برای مخاطب جذاب نیست، چون خبر سوخته‌ایست و رسانه‌های دیگر آن را به‌اندازه کافی اطلاع‌رسانی کرده‌اند و جزییات آن رویداد را هم داده‌اند.

پاسخ به نیازهای بلند مدت

صدیقی افزود: در نتیجه روزنامه دیگر نمی‌تواند جایگاه پیشین خود را داشته باشد مگر اینکه روزنامه خبرهای اختصاصی و تولیدی خاص خود را داشته باشد که در اینجا دیگر اوضاع فرق می‌کند. برای همین چون روزنامه‌ها کارکرد خبر به معنای قبل را ندارند به دنبال گزارش خبری می‌روند یعنی تکمیل خبر با ذکر یک جزییات تازه که همین ورود به جزییات را رادیو و تلویزیون طبق خط قرمزهایی که دارند از آن محروم هستند. ولی روزنامه‌ها می‌توانند با جزییات به تکمیل خبر و تحلیل آن بپردازند.

او  توضیح می دهد: وقتی گزارش خبری از روزنامه‌ها گرفته‌شده طبیعی است که دو کارکرد برای آن می‌ماند؛ کارکرد سرگرمی و کارکرد دانش‌افزایی. برای همین این احتمال وجود دارد که ناشران روزنامه با خود بگویند وقتی خبری نیست پس دیگر روزنامه نیست و پاسخ به نیازهای روز مخاطب نمی‌دهد برای همین پاسخ به نیازهای میان‌مدت و بلندمدت مخاطب می‌دهد یعنی پدیده را در طول یک هفته و ماه یا دورتر به آن نگاه می‌کند. به این دلیل فکر می‌کند وقتی روزنامه نیست هر آنچه را در خودش دارد با ویژگی یک مجله همخوانی و همگراتر  است، پس بهتر است بگوییم یک مجله است یعنی رسانه‌ای که کارکرد به‌روز و بهنگامی ندارد. برای همین در این شرایط مطبوعات اگر به دنبال موضوع روز هم می‌روند از منظر تحلیلی به آن نگاه می‌کنند شاکله آن اتفاق یا به‌صورت گفت‌وگو و مصاحبه یا گزارش تحلیلی است.

از هر ترفندی برای افزایش مطالعه کاغذی بهره ببریم

این روزنامه‌نگار پیشکسوت در پاسخ  به اینکه آیا درج عنوان «مجله» برای روزنامه ایرادی ندارد، می‌گوید: اشکالش شاید این باشد که از نظر عرفی و عادت، پیوست خود مخاطب این اشکال را برایش درست می‌کند که ذهن به دو طرف می‌رود و با خود می‌گوید، یا اینکه یک‌چیز جلد شده است یا یک نشریه هفتگی. پس روزنامه خود را در برابر این پرسش قرار می‌دهد. به نظرم نه‌تنها اشکالی ندارد بلکه ما باید از هر ترفند و روشی که به افزایش مخاطب و پایبندی او به مطالعه کاغذی را بالا ببرد، استقبال کنیم در شرایطی که ما مخاطب کاغذی چه به‌صورت روزنامه، مجله و کتاب را به‌شدت از دست می‌دهیم  و شمار کتاب به‌شدت پایین است، باید پذیرای چنین تغییراتی باشیم.

صدیقی ادامه می‌دهد: تأکیدم این است روزنامه یک شخصیت دارد، سایت یک شخصیت، کتاب یک شخصیت و  مجله شخصیت دیگری دارد و این‌ها هر کدام یک تعریفی دارند. برای آنکه عادت‌ها را می‌سازند و به مکث، توقف‌ها و تأمل مخاطب اهمیت می‌دهند. به اعتقاد من فراغت برای لم دادن و مطالعه یک رسانه مکتوب خیلی لذت‌بخش‌تر و قابل‌تأمل‌تر از تبلت یا موبایلی است که امکان دارد از نظر بصری ما را اذیت کند.

این روزنامه نگار پیشکسوت با اشاره به پیش زمینه فعالیت‌های مطبوعاتی «محمد قوچانی» می‌گوید: آقای قوچانی عادت به این دارد که روزنامه‌ها پر صفحه باشد که من یک دوره‌ای بر این باور بودم ایشان هفته‌نامه درمی‌آورند به‌جای روزنامه، ماهنامه درمی‌آورند به‌جای هفته‌نامه. برای اینکه آنقدر پرحجم و پر مطلب بود که  مخاطب سریع و پر دغدغه امروز این‌قدر فرصت ندارد حتی مطالب خواندنی را در روز به پایان برساند، درنتیجه یک دوره این ایراد به او گرفته می‌شد.

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here