زمان انتشار : ۲۳ دی ,۱۳۹۶ | ساعت : ۱۳:۲۳ | کد خبر : 465614 |

نیاز به گوش شنوای مسئولان داریم؛ خبرنگاران از ظرفیت‌ها و مشکلات رسانه و گردشگری می‌گویند

شفقنا رسانه- زهرا حکیمی: از جمله مزایای رونق گردشگری ایجاد شغل‌های مختلف برای ساکنان آن منطقه و سرازیر شدن سرمایه به آنجا است که سبب شده کشورهای مختلف برای تقویت صنعت توریسم اهتمامی جدی داشته باشند. این مسئله در ایران هم با توجه به وجود آثار و بناهای تاریخی، طبیعت‌ بکر و جاهای دیدنی حائز اهمیت است. اما رسانه‌ها و خبرنگاران حوزه میراث فرهنگی چه نقشی در این زمینه می‌توانند ایفا کنند؟ بویژه خبرنگاران استان‌ها چه مشکلاتی در ارائه‌ی گزارش جاذبه‌ها و کاستی‌های گردشگری دارند؟

گزارش‌ از مکان‌های بکر به تغییر سلیقه سفر کمک کرد

سمیه حسن‌لو خبرنگار گردشگری «ایسنا» جریان گردشگری را به دو بخش داخلی و خارجی تقسیم می‌کند و در توضیح جریان گردشگری داخلی و نقش رسانه‌ها به «شفقنا رسانه» می‌گوید: در این بخش جریان‌سازی‌هایی که رسانه‌های داخلی می‌توانند برای رونق سفر داشته باشند، بیشتر است چون از ابزار جانبی استفاده می‌کنند و با زبان مشترک، شناخت از مردم و سلیقه‌هایشان این کار را انجام می‌دهند. یعنی از تصاویر، شبکه‌های اجتماعی و… استفاده می‌کنند. اگر در دهه‌های اخیر سلیقه مردم از سفرهای فامیلی و زیارتی به سفرهای طبیعت، هیچ‌هایک‌ (hitchhicking)، بک‌پکرها (backpackers) و… تغییر کرده، همه به خاطر تسهیلات و ابزارهای نوینی است که در رسانه‌ها از آن استفاده می‌کنند. در واقع می‌توان گفت مردم به گونه‌ای این پیام‌ها را به هم منتقل می‌کنند و موضوع از یک رسانه رسمی فراتر رفته است. به همین دلیل با تغییر سلیقه در سفر مردم مواجه هستیم. به نظرم یکی از دلایل آن گزارش‌های متعدد از جاهای بکر و کمتر شناخته‌شده است که مردم با این مکان‌ها آشنایی بیشتری پیداکرده‌اند. تلویزیون در این قضیه اگر چه نقش پررنگی دارد ولی نقش مفیدی نیست چون فقط به معرفی یک‌جانبه، بدون آموزش یا پیشگیری از پیامدهای منفی سفرهای انبوه به یک منطقه می‌پردازد.

حسن‌لو درباره‌ی نقش رسانه‌ها در جریان گردشگری خارجی توضیح می‌دهد: بیشتر رسانه‌های داخلی ما بر روی زبان فارسی متمرکز هستند و شمار خیلی کمی به زبان‌های غیرفارسی از ایران مطلب منتشر می‌کنند. ما در انتقال داده‌هایمان به آن‌طرف مرزها مشکل و محدودیت داریم. بنابراین نمی‌توان گفت رسانه‌های ما در این زمینه اثرگذار بوده‌اند. چون گردشگران خارجی رسانه‌های ما را نمی‌خوانند و به عبارتی رسانه‌های خیلی بزرگی نداریم که مرجع مخاطب عام در اروپا، آسیا و … باشند. آنچه به جذب گردشگران خارجی کمک کرده، رسانه‌های خارجی هستند. در چند سال اخیر-مخصوصا بعد از برجام- خیلی از این خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها بدون این که از طرف ایران دعوت شوند، خودشان تیمی فرستادند و گزارش‌های مثبتی را منتشر کردند.

فاطیما کریمی خبرنگار بخش گردشگری «مهر» هم درباره نقش رسانه‌ها در توسعه گردشگری «شفقنا رسانه» می‌گوید: در این چند سال بین مردم جا افتاده که فقط مقصدشان شمال کشور نباشد و به جاهای دیگر هم بروند. خیلی‌ها فهمیدند که می‌توانند سفرهای هیجان‌انگیز را تجربه کنند و من فکر می‌کنم رسانه‌ها توانستند بر روی افزایش آگاهی مردم نسبت به سفر و گردشگری خیلی کمک کنند و این کار را هم خبرنگاران حوزه گردشگری انجام می‌دادند.

علی رمضان پور خبرنگار گردشگری «تسنیم» با ذکر مثالی به تأثیر بالای کار خبری می‌پردازد و به «شفقنا رسانه» توضیح می‌دهد: در اسفند سال ۹۵ برای خبرنگاران یک تور رسانه‌ای بازدید از استان سیستان و بلوچستان به مدت ۵ روز از سوی سازمان میراث فرهنگی گذاشته شد و بعد از آن ما شاهد یک رخداد جالبی بودیم. وقتی خبرنگاران رسانه‌های کشور از این استان محروم ولی با جاذبه‌های بسیار در حوزه گردشگری بازدید داشتند، مشاهدات خود را در قالب گزارش‌ها و تصاویری در آخرین ماه سال منتشر کردند و این بازتاب‌ها شاید یکی از دلایلی بود که باعث شد در نوروز سال ۹۶ استان سیستان و بلوچستان شاهد رشد ۲۰ درصدی استقبال سفر مردم به این استان شود. حال این تأثیرگذاری به دلیل این است که خبرنگار به دلیل حرفه و نگاه تیزبینانه‌اش و همچنین شناختی که به مؤلفه‌های گردشگری دارد می‌تواند بهتر از هر مسئول و تیزر تبلیغاتی، جاذبه‌های گردشگری را معرفی کند.

پویایی حوزه گردشگری نیاز به گوش شنوای مسئول دارد

آزاده مختاری دبیر اجتماعی برنا با انتقاد به این که خبرنگاران و رسانه‌ها هر بار ایده‌ها و طرح‌هایشان در زمینه توسعه گردشگری را بیان می‌کنند ولی از جانب مسئولان شنیده نمی‌شود، می‌گوید: ایده‌های زیادی از سمت رسانه‌ها و خبرنگارها چه در نشست‌ها، گفتگوهای اختصاصی و حتی در گزارش‌هایشان برای بخش گردشگری کشور مطرح ‌شده است اما به نظر می‌رسد آن بخشی که لازم است شنونده و خواننده این مباحث باشند، توجه لازم را انجام نمی‌دهند.

او ادامه می‌دهد: بچه‌هایی که در حوزه‌ی گردشگری در فضای رسانه‌ای کار می‌کنند، دغدغه‌های زیادی دارند و هر بار سعی می‌کنند با طرح ، نظر و ایده‌ای با مسئولان روبه‌رو شوند تا در این حوزه پیشرفتی صورت گیرد، ولی این اتفاق نمی‌افتد. شاید با کوچک‌ترین گوش شنوا بودن می‌تواند این بخش برای رسانه‌ها خیلی پویا شود و فقط دانشجویان، اساتید معماری، مهندسی یا توریست‌های علاقه‌مند به معماری وارد کشور نشوند.

بعد جهانی داشته باشد نه فقط بومی

خیلی از خبرگزاری‌ها شعبه‌های استانی دارند و این موقعیت خوبی است تا خبرنگاران استانی در این حوزه بر روی سوژه‌های منطقه متمرکز شوند. با این حال به نظر می‌رسد که بر روی خیلی از سوژه‌ها کار نشده است و کاستی‌های گردشگری به درستی گزارش نمی‌شود. مختاری مشکل را ناشی از بی‌توجهی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور می‌داند و در ادامه معتقد است: این که عکسی را بگذاریم و بگوییم قدمتش برای چه سالی است از نوع تبلیغات مرده است. رسانه‌ها باید از روش‌های دیگری برای جذب گردشگری در استان‌ها و شهرها استفاده کنند. به‌علاوه تبلیغات باید به‌گونه‌ای باشد که بعد جهانی داشته باشد نه فقط بومی.

گردشگری در استان‌ها در اولویت نیست

حسن‌لو هم با بیان اینکه خبرنگاران استانی فقط یک حوزه را پوشش نمی‌دهند بلکه باید در سایر حوزه‌ها هم اطلاع‌رسانی کنند، می‌گوید: کسی که در استان کار خبر و اطلاع‌رسانی می‌کند، مسئولیت‌های زیادی بر عهده دارد. ضمن اینکه در کشور ما به‌طورکلی گردشگری در اولویت نیست. یعنی برای یک استان شاید کشاورزی و محیط‌زیست و آنچه به نیازهای اولیه مردم برمی‌گردد در اولویت باشد. هنوز مردم نمی‌دانند از طریق گردشگری می‌توانند ثروت به دست بیاورند و شغل داشته باشند. وقتی در استان‌ها گردشگری در اولویت نیست، طبیعتاً نمی‌توان انتظار داشت خبرنگاران استانی هم آن را در اولویت کار خبری خود قرار دهند.

جاذبه‌ها در زیرگروه استانی دیده نمی‌شود

رمضان‌پور هم دراین‌باره می‌گوید: فعالیت رسانه‌ای هر چه از پایتخت فاصله می‌گیرد، محدود و متعاقباً سخت‌تر می‌شود، و شاید مسئولان استانی گزارش‌های نقادانه را برنتابند. معرفی جاذبه‌های گردشگری استان شاید از جنس گزارش‌های مثبت و بدون مشکل تلقی شود، ولی به همان صورت اگر جاذبه گردشگری در استان دچار مشکل شود، خبرنگار استانی به‌راحتی نمی‌تواند به آن بپردازد چون با واکنش مسئولان استان مواجه خواهد شد.

او در توضیح یکی از دلایل بازتاب پیدا نکردن بعضی از گزارش‌های خبرنگاران استانی از جاذبه‌ها می‌گوید: یکی از مؤلفه‌های مهم ارزش خبری در مطالب خود را رعایت نمی‌کنند و آن هم دامنه دربرگیری یک خبر است، یعنی خبرنگار استانی وقتی گزارشی از معرفی جاذبه‌ای در استان خود تهیه می‌کند باید به صورتی این جاذبه را معرفی کند که این معرفی برای تمام ایرانی‌ها و حتی مردم کشورهای دیگر جذابیت داشته باشد.

کریمی هم معتقد است: بعضی از این خبرنگاران در حوزه استانی‌شان و معرفی جاذبه‌های گردشگری خیلی کار نکرده‌اند. اگر بتوانند جاذبه‌ای را معرفی کنند و آن را به خبرگزاری‌شان در بخش کشوری لینک دهند، نتیجه بهتری خواهند گرفت. وقتی خبرنگاران کشوری از تهران به استان‌ها می‌روند و جاذبه‌ای را معرفی می‌کنند خیلی بیشتر دیده می‌شود تا اینکه خبرنگار استانی ان را انجام می‌دهد. شاید به این دلیل باشد که در زیرگروه استانی این مطالب پوشش داده می‌شود و در سطح کشور دیده نمی‌شود و فقط مردم آن استان می‌بینند. علاوه بر آن باید راهنمایی کنند که این منطقه چه شرایطی دارد و باید مراقب چه چیزهایی باشند تا آن منطقه معرفی شود و باعث تخریب نشود.

خبرنگاران دوره‌های آموزش راهنمای گردشگری بروند

مختاری راه‌حل را در توجه مسئولان به ایده‌های خبرنگاران برای تقویت فضای گردشگری می‌داند. حسن لو هم می‌گوید: یا باید به مردم آموزش دهند تا از خبرنگار مطالبه کنند که به معرفی جاذبه‌های شهر بپردازد و در این حوزه فعال باشد یا از سطوح بالای مدیریتی اتفاقی بیفتد که همه متوجه تأثیر این صنعت شوند تا دیگران به عنوان مطالبات به دنبال آن بروند. رمضان‌پور هم به آموزش خبرنگاران اشاره می‌کند و می‌گوید: خبرنگاران فعال در حوزه میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، علی‌الخصوص خبرنگاران استانی، دوره‌های آموزش راهنمای گردشگری و اکوتوریسم را فراگیرند، زیرا این دانش به غنای قلم آنان در توصیف و معرفی جاذبه‌های استانی بسیار کمک می‌کند و به نوعی جاذبه‌های گردشگری، میراثی و صنایع‌دستی را از چشم ده‌ها مسافر و گردشگر دیگر می‌بیند.

انتهای پیام

media.shafaqna.com

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here