زمان انتشار : ۱۶ دی ,۱۳۹۶ | ساعت : ۱۰:۳۳ | کد خبر : 465334 |

تحلیل دلایل و پیامدهای اعتراض‌های اخیر به تیترها آمد/ گزارش «شهروند» از «کانال‌خواب‌ها»

شفقنا رسانه- بعضی از روزنامه‌ها تلاش کرده‌اند واکاوی ریشه‌های اعتراض‌های اخیر را ادامه دهند و آنچه کارشناسان و مسئولان درباره‌ی دلایل آن مطرح کرده‌اند، بازتاب دهند. روزنامه بهار، تبعیض را ریشه نارضایتی‌ها دانست و در روتیتر، به پیشینه تجمع‌ها و اعتراض‌های اخیر پرداخت که پیش‌تر خود را در تجمع‌های صنفی، مالباختگان، بازنشستگان، معلمان و‌ کارگران نشان داده بود: «مطالباتی که مدت‌هاست در خیابان‌ها و مقابل مجلس شاهدش بوده‌ایم». تیتر دیگر ‌روزنامه که با طرحی نه چندان حرفه‌ای همراه شده نیز برای بار سوم یا چهارم در مطبوعات در روزهای اخیر، به تأثیر فیلترینگ بر کسب و‌ کارهای اینترنتی پرداخته است. همدلی هم مصاحبه‌ای با مصطفی تاجزاده انجام داد و تیتر بازتاب‌دهنده‌ی نگاه مطالبه‌گر او به دولت و دیگر دستگاه‌های تصمیم‌گیر است:«لطفا برای کاهش فاصله طبقاتی تلاش کنید».

به سالگرد درگذشت آیت‌الله هاشمی نزدیک می‌شویم و احتمالا در روزهای آینده هم ممکن است تیتر و عکسی به این مناسبت اختصاص داده شود. امروز، روزنامه‌های آرمان امروز و آفتاب یزد، هر دو در فرمتی مشابه و معمول به این موضوع پرداختند؛ مجموعه مصاحبه‌هایی از اطرافیان هاشمی و تحلیلگران سیاسی با محوریت اتفاقات اخیر در کشور، همراه با عکسی بزرگ از او. آفتاب یزد امروز هم مانند دیروز، تیتر بالای صفحه خود را به نقد افزایش تعرفه واردات خودرو اختصاص داد:«اجبار مردم به خرید خودروهای بی‌کفیت چینی!».

روزنامه ایران به خوبی توانسته موضع رئیس جمهور درباره اعتراض‌ها را در انتخاب تمام تیترهایش حفظ کند؛ به رسمیت شناختن تجمع و اعتراض و مخالفت با تخریب، و انگشت اتهام نشانه گرفتن به سوی منتقدان دولت به عنوان محرک‌های اعتراض‌ها. این موضع را در نقل قول وزیر ارشاد می‌توان دید:«برخی به بهانه نقد، تخم کینه پاشیده‌اند». روزنامه در تیتر مربوط به گزارشی درباره تاثیر اتفاقات اخیر بر اقتصاد هم این موضع را نشان داد و «پیامد تندروی در تجمعات اخیر» را تاثیر آن بر اقتصاد دانست.

دو روزنامه قدیمی اطلاعات و جمهوری اسلامی هم تیترهایی طولانی با عکس‌هایی مشابه انتخاب کردند. جمهوری اسلامی وجه بین‌المللی ماجرا را به تیتر آورد و از «اعتراض بین المللی به مداخله ترامپ» نوشت. در حالی که اطلاعات رویکرد داخلی داشت و در تیتر به نقل از مردم نوشت که حساب معترضان از فریب خوردگان بیگانه جدا است. جمهوری اسلامی هم از جمله روزنامه‌هایی بود که ویژه‌نامه‌ای به مناسبت سالگرد درگذشت آیت‌الله هاشمی تدارک دید که فردا منتشر می‌شود و در سمت راست روزنامه با طرح جلد و تیتر «انقلابیِ اخلاق محور» از انتشار این ویژه‌نامه خبر داد.

روزنامه شهروند اگرچه سه تیتر اصلی خود را از سه گزارش اختصاصی انتخاب کرد اما کلمات تیتر، اندازه زیرتیتر و روتیترها و ترکیب‌بندی صفحه، انتخاب‌های قوی نبودند. تیتر «کانال‌خواب‌های بی‌خانمان» برای گزارش میدانی تاثیرگذاری درباره بی‌خانمان‌هایی که در کانال‌های آب زیر اتوبان‌های تهران در کنار موش‌ها و سوسک‌ها می‌خوابند، می‌توانست در بالای تصویر و با اندازه‌ی بزرگتری قرار بگیرد تا بهتر دیده شود. ضمن این که وقتی می‌نویسیم «کانال خواب» به نوعی بی‌خانمان بودن هم در معنای خود دارد. روتیتر و‌ زیرتیترهای طولانی‌ که روی عکس قرار گرفته هم به خوبی خوانده نمی‌شود و هم تصویر را آشفته‌تر کرده است. دو تیتر دیگر هم از همین منظر قابل نقد هستند. گزارشی درباره مطالعه رفتار نسل دهه ۷۰ و ۸۰ هم در تجمعات اخیر و هم در گردهمایی‌هایی از جمله مراسم مرتضی پاشایی و دیگری گفت وگو با فعالان سیاسی درباره‌ی ادامه‌ی انتقادات به دولت از سوی جریان‌های منتقد که روزنامه آن را موج‌سواری بر اعتراضات خوانده است.

«اعدامی که ستایش نشد» تیتر قانون بود که به جای استفاده از ترکیب «قاتل ستایش» هم از نام «امیرحسین» استفاده کرد. خبرنگار یک روز بعد از اعدام او به خانه‌اش رفت و توصیفی از وضعیت خانواده‌اش را گزارش داد و البته در بخشی از گفت‌وگویی هم با یک حقوق‌دان داشت. وقتی رسانه می‌خواهد زاویه دید جدیدی به یک ماجرا داشته باشد بهتر است دقت کند ابعاد دیگر ماجرا از جمله خانواده مقتول و البته جنبه‌ی عمومی این جرم را نادیده نگیرد.

عکس‌هایی از راهپیمایی‌ روزهای گذشته، در روزنامه‌های دیگری از جمله وطن امروز، جوان، کیهان و خراسان هم کار شد. وطن امروز در روتیترش توضیح داد که راهپیمایی‌ها واکنش به «سوء استفاده اغتشاشگران از مطالبات اقتصادی مردم» است. کیهان نوشت:«مردم سنگ تمام گذاشتند، نوبت مسئولان است». جوان تأکید کرد: «مردم در سومین روز پیاپی صحنه را ترک نکردند» و خراسان از «خروش ملت علیه آشوب» نوشت. همچنین در تیتر یک از بازگشت آرامش به بازارها خبر داد.

جام جم و همشهری هم عکس مشابهی کار کردند که به جای تأکید بر جمعیت بر پرچم ایران تمرکز کردند و حضور یک نوجوان در زیر آن می‌تواند تداعی‌ همراهی نسل جدید باشد. عکس جام جم اگر با تیتر بزرگ پوشانده نمی‌شد جذابیت بصری بیشتری داشت بویژه که رنگ‌های پرچم بر روی زمین خیس انعکاس یافته است و تحرک نوجوان زیر پرچم در لحظه‌ی مناسب‌تری ثبت شده است. همشهری پرونده‌ای هم درباره‌ی «گفت‌وگوی بین‌نسلی؛ ضرورت امروز» تدارک دید و بخش مهم نظر کارشناسان را در زیر عکس قرار داد. توجه به نیازها و مطالبات جوانان و نسل جدید نکته‌ی مهمی است که روزنامه به درستی به آن توجه کرد. مهم است رسانه‌ها چنین موضوعاتی را جزو گزارش‌های روزمره خود قرار دهند.

پیگیری وضعیت بازداشتی‌ها جزو تیترهای اصلی و فرعی شرق و اعتماد بود. علاوه بر آن «گفت‌وگوی ملی» تیتر روزنامه اعتماد برای میزگردی با حضور «سلیمی نمین» و «علوی‌تبار» بود در تحلیل وقایع اخیر بود. روزنامه چینش معمول خود را به هم زده است اما نتیجه قابل قبول است.

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here